IV SA/Gl 1075/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. P., K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu oddala skargę Wnioskiem z dnia 11 lipca 2005r. J. P. i K. P. zwrócili się do Prezydenta Miasta T. o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu w kwocie [...] zł. argumentując, że praktyka nakładania takich opłat jest niezgodna z obowiązującym w Polsce od 1 maja 2004r. prawem Wspólnot Europejskich. Podnosili, że pobieranie opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500,00zł. jest niezgodne z art.90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który stanowi, że "żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe". J. P. i K. P. wywodzili w uzasadnieniu wniosku, że pomimo, iż opłata w wysokości 500,00zł. pobierana jest na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z dnia 28 lipca 2003r.(Dz.U.Nr 137 z dnia 6 sierpnia 2003r., poz.1310) to treść rozporządzenia jest niezgodna z art.90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Zapisy Traktatu mają walor bezpośredniej stosowalności w krajach członkowskich oraz walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich. Jak podnieśli opłata za kartę pojazdu jest ukrytym podatkiem, który dyskryminuje pojazdy sprowadzane z krajów Unii Europejskiej. Pismem z dnia 8 sierpnia 2005r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Naczelnik Wydziału Komunikacji podtrzymał dotychczas ustaloną opłatę w wysokości 500,00zł. Uzasadnił, że obowiązek uiszczenia opłaty tej wysokości wynika z wydanego na podstawie art.77 ust.4 pkt.2 ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997r.( tekst jednolity Dz.U. Nr 108 z dnia 2 czerwca 2005r. poz.908) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U.Nr 137 z dnia 6 sierpnia 2003r., poz.1310). Na podstawie § 1ust.1 wyżej wymienionego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500,00zł. Wobec powyższego organ rejestrujący jest zobowiązany do stosowania obowiązujących obecnie przepisów prawa. W piśmie z 18 sierpnia 2005r. J. P. i K. P. uznali pismo działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Naczelnika Wydziału Komunikacji za decyzję administracyjną odmawiającą pozytywnego załatwienia wniosku z 11 lipca 2005r. o zwrot zawyżonej opłaty w kwocie [...]zł. za kartę pojazdu. Uznając powyższe pismo za decyzję podnieśli, iż nie zgadzają się ze stanowiskiem organu administracji i wnoszą odwołanie, jednocześnie zarzucając wadliwość o charakterze procesowym bowiem - jak podnieśli – pismo uznawane przez nich za decyzję nie podaje nazwy i adresu organu odwoławczego oraz terminu wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowiło stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Uzasadniając, że zgodnie z art.127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie służy od decyzji administracyjnej. Wobec tego odwołanie jest niedopuszczalne jeśli czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną. Rejestracja pojazdu mechanicznego obejmuje szereg różnorodnych czynności, z których tylko czynność końcowa przybiera postać decyzji administracyjnej- o zarejestrowaniu pojazdu bądź o odmowie rejestracji. Decyzyjnego charakteru nie ma czynność pobrania opłaty za kartę pojazdu. Czynność ta przyjmuje postać czynności materialno-technicznej. Taki jej charakter podkreśla przepis § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz.1310) z którego wynika, że "organ rejestrujący pobiera opłatę". Formuła "pobiera" nie uprawnia do przyjęcia ,że organ rejestrujący wydaje w tym zakresie decyzję administracyjną. Przepisy w/w rozporządzenia jednoznacznie określiły nadto wysokość opłaty za kartę pojazdu. Skargę od powyższego postanowienia złożyli w dniu 17 listopada 2005r. J. P. i K. P. wnosząc o uznanie postanowienia Kolegium za bezprawne i sprzeczne z zasadami prawa obowiązującego w krajach Unii Europejskiej i w następstwie o uchylenie postanowienia jako naruszającego uprawnienia obywatelskie. Ponadto zażądali zwrotu kwoty [...] zł. jako nieuzasadnionej nadpłaty za kartę pojazdu wraz z ustawowymi odsetkami od daty wymagalności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie uzasadniając, że zarzuty podniesione w skardze nie wnoszą do sprawy nowych elementów i stanowią powtórzenie tych, które skarżący podnieśli już w piśmie uznawanym za odwołanie. Podniosło również, że organ administracji publicznej jest związany przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a taki charakter ma rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Na rozprawie Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. wniósł o stwierdzenie nieważności "zaskarżonej decyzji" jako wydanej z naruszeniem procedury administracyjnej podnosząc, iż organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa ponieważ wydał orzeczenie w zakresie, w którym nie był umocowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Jednocześnie, na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Na wstępie podkreślić należało, że zgodnie z art.127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. W nauce i orzecznictwie NSA utrwalony został pogląd, że kryterium kwalifikującym akt organu administracji publicznej do kategorii decyzji administracyjnej będzie zewnętrzne, władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach jednostki, spełniające wymaganie posiadania tego minimum elementów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego, które będzie jeszcze wystarczające, ażeby zaliczyć akt do decyzji istniejących w obrocie prawnym (J. Borkowski, Zakres przedmiotowy kodeksu postępowania administracyjnego w świetle nowelizacji, (w:) Kodeks postępowania administracyjnego po nowelizacji, Warszawa 1980,s.126). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należało podkreślić, że niewątpliwie nie ma cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach, pismo działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Naczelnika Wydziału Komunikacji z dnia [...]r., stanowiące informację organu administracji publicznej w odpowiedzi na pismo J. P. i K. P. z 11 lipca 2005r. Informacja w piśmie z 8 sierpnia 2005r. skierowana do skarżących, spełnia natomiast kryteria wymienione w art. 3§2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którego zakres obejmuje inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stanowi bowiem – po pierwsze – czynność z zakresu administracji publicznej , gdyż została podjęta przez organ administracji publicznej i odnosi się do obowiązku publicznoprawnego – po drugie – czynność dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ( tj. obowiązku uiszczenia opłaty za kartę pojazdu ). Odnośnie drugiego z powyższych kryteriów - jak podkreśla się w orzecznictwie - zarówno obowiązek uiszczenia opłaty , jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Organ administracji jest tylko zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty, którą według przepisów prawa osoba rejestrująca pojazd ma obowiązek uiścić, bez wydania wcześniej jakiegokolwiek aktu konstytutywnego lub deklaratywnego ze strony organu rejestrującego" ( postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 28 listopada 2005r. sygn. akt II SA/ Op 380/05 ). W konsekwencji stwierdzić należało, że informacja działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta T. Naczelnika Wydziału Komunikacji zawarta w piśmie z dnia 8 sierpnia 2005r., w odpowiedzi na żądanie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, pobranej na podstawie art.77 ust.3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, stanowi czynność materialno-techniczną, w rozumieniu art.3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (– por. cytowane wyżej postanowienie WSA w Opolu z dnia 28 listopada 2005r. sygn. akt II SA/Op 380/05). Czynność materialno-techniczna, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie podlega zaskarżeniu poprzez wniesienie odwołania. Zgodnie bowiem z art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie służy stronie od wydanej w pierwszej instancji decyzji. Wobec tego, że informacja organu administracji z dnia 8 sierpnia 2005r. nie stanowi decyzji – na podstawie art.134 Kodeksu postępowania administracyjnego - organ odwoławczy stwierdził w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Jak podkreśla się w piśmiennictwie - (por. B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006, s.596) niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie przysługuje od decyzji. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne, jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego (a więc pomimo, że została wydana, nie została stronie doręczona lub ogłoszona) albo gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. W wyroku z 7 lipca 1992r., SA/Gd 746/92/S NSA przyjął : "Jeżeli sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej, a strona wniosła odwołanie od informacji udzielonej jej przez organ I instancji, organ II instancji stwierdza niedopuszczalność odwołania ( art.134Kpa) ". W oparciu o powyższe, nie ulega wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., badając dopuszczalność odwołania, wydało postanowienie zgodnie z mającym zastosowanie w tym zakresie przepisem art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego i prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, Sąd - na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze, stwierdził, że zaskarżone postanowienie, wydane zostało zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.