I FSK 1030/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 26 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółki A. w B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 39/07 w zakresie odrzucenia skargi Spółki A w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/GL 39/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę spółki akcyjnej Spółki A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego. W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że z uwagi na stwierdzenie braków formalnych skargi wezwano pełnomocnika strony do przedłożenia pełnomocnictwa do działania przed wojewódzkim sądem administracyjnym podpisanego przez osobę lub osoby upoważnione do składania oświadczeń w imieniu skarżącej zgodnie z krajowym rejestrem sądowym. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik nadesłał kserokopię pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 1 listopada 2006 r. przez Dyrektora Spółki - członka Zarządu C. Ś. Sąd I instancji wskazał, że z wypisu z Krajowego Rejestru wynika, iż spółkę reprezentuje jednoosobowo tylko prezes zarządu, zaś pozostali członkowie mogą ją reprezentować tylko w reprezentacji łącznej, dwuosobowej (strona 5 wypisu). Dlatego wobec faktu, iż pełnomocnik nie przedstawił prawidłowego pełnomocnictwa, Sąd I instancji w myśl art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe postanowienie w całości oraz wniesiono o : 1. jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpatrzenia (tj. merytorycznego rozpoznania skargi) na podstawie art. 185 § 1 u.p.p.s.a., 2. uchylenie w całości zarządzenia wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 39/07 będącego podstawą wydania wezwania z dnia 24 stycznia 2007 r., którym zażądano od Skarżącego uzupełnienia braków formalnych skargi, na podstawie art. 220 § 1 i 3 u.p.p.s.a., 3. zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącego na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 166 u.p.p.s.a. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., tj. naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. 2. naruszenie prawa materialnego przez Sąd poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, o którym mowa w art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a., tj. naruszenie: - art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja RP, - art. 45 ust. 1 w związku z art. 175 ust. 1, art. 178 ust.1, art. 179 oraz art. 180 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w przypadku uwzględnienia jego skargi kasacyjnej, stronie przysługuje zwrot poniesionych przez nią kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 166 u.p.p.s.a. Wskazano na orzecznictwo sądów administracyjnych, tj. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FSK 790/04 oraz postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1342/04. Strona kolejno wskazała na art. 37 § 1, art. 44 § 1 u.p.p.s.a. oraz podkreśliła, że nawet mając na uwadze okoliczność, iż przedmiotowe pełnomocnictwo udzielone zostało przez osobę, która wg KRS nie była uprawniona do samodzielnego (jednoosobowego) działania w imieniu Spółki, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego w zakresie uzupełnienia pełnomocnictwa było w tej sytuacji bezpodstawne. W opinii strony udzielenie przez Skarżącego jego pełnomocnikowi pełnomocnictwa, podpisanego przez osobę, która nie jest upoważniona do jednoosobowej reprezentacji Spółki, było działaniem niezamierzonym. Potwierdzeniem tego faktu jest okoliczność niezwłocznego wystawienia kolejnego pełnomocnictwa podpisanego przez dwóch członków zarządu skarżącej Spółki (załącznik nr 4), opatrzonego tą samą datą (tj. z dnia 1 listopada 2006 r.) oraz o analogicznym zakresie upoważnienia. Zdaniem Skarżącego, okoliczność ta przemawia jednoznacznie za domniemaniem istnienia upoważnienia ze strony Skarżącego dla reprezentującego go pełnomocnika. Pełnomocnik spółki następnie podniósł, że sąd mógł skorzystać z możliwości, jaką stwarza norma prawna wynikająca z art. 44 § 1 u.p.p.s.a. i dopuścić pełnomocnika tymczasowo do podejmowania czynności w imieniu Skarżącego, pomimo braku pełnomocnictwa wystawionego zgodnie z zasadami określonymi w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wskazano na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 241/05. Autor skargi kasacyjnej wskazał na art. 7 Konstytucji RP oraz stwierdził, że w uzasadnieniu wezwania Sąd nie wskazał żadnego przepisu prawa, z którego wywodzi istnienie swego uprawnienia do wezwania Skarżącego do podjęcia określonych czynności i skojarzonego z tym uprawnieniem obowiązku Skarżącego do zadośćuczynienia żądaniu. Brak wskazania podstawy prawnej nakładanych na stronę obowiązków narusza art. 7 Konstytucji RP. Wskazano na Komentarz, Zakamycze 2002, s.15, W. Skrzydło, Konstytucja RP. Końcowo przywołał treść art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz podniósł, że powołanie się w wezwaniu z dnia 24 stycznia 2007 r. na zarządzenie nie wypełnia obowiązku podania podstawy prawnej działania, a wręcz sugeruje brak podstawy prawnej do wystosowania do skarżącego pisma wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 183 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie - postępowania administracyjnego i wydanych w nim orzeczeń. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2004 r. sygn. akt GSK 10/04, opubl. w: Monitor Prawn. 2004/9/392). Kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie prawa procesowego i materialnego (art. 174 u.p.p.s.a.). Odnosząc się do zarzutu skarżącego naruszenia przepisu, tj. art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a to należy stwierdzić, że jest on niezasadny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona w istocie podniosła, że Sąd I instancji naruszył ten przepis z uwagi na odrzucenie skargi w sytuacji, w której skarga wniesiona w niniejszej sprawie zawierała pełnomocnictwo podpisane przez członka zarządu spółki - C.Ś. a Sąd zgodnie z art. 44 § 1 u.p.p.s.a. mógł dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę, pomimo braku pełnomocnictwa zgodnie z zasadami określonymi w KRS. Badając zasadność zarzutu skarżącego należy wskazać, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W tym tle należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż skarga zawierała pełnomocnictwo udzielone przez członka zarządu - C.Ś., zaś w świetle wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego uprawnionymi do reprezentacji spółki byli: jednoosobowo tylko prezes zarządu, zaś pozostali członkowie mogli ją reprezentować łącznie; dwuosobowo. Zatem pełnomocnictwo złożone przez stronę udzielone było z uchybieniem prawa do reprezentacji. Wobec tego faktu Sąd I instancji słusznie wezwał stronę do uzupełnienia braku poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, podpisanego przez osobę lub osoby upoważnione do składania oświadczeń w imieniu strony skarżącej zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym. Nadmienić bowiem trzeba, że stosownie do przepisu art. 34 u.p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Przepis ten ustanawia zasadę wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym. W przypadku ustanowienia przez stronę pełnomocnika jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej (w tym wypadku złożeniu skargi na decyzję organu podatkowego) dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 u.p.p.s.a.). Niedołączenie pełnomocnictwa do skargi stanowi brak formalny, który może być usunięty w trybie art. 49 § 1 u.p.p.s.a. Skoro pełnomocnik nie zastosował się do tego wezwania (nie przedłożył pełnomocnictwa w terminie, w świetle którego był prawidłowo umocowany) to Sąd I instancji zasadnie w myśl art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. skargę odrzucił. Nie sposób przyjąć tutaj argumentacji autora skargi kasacyjnej jakoby WSA zgodnie z art. 44 u.p.p.s.a. powinien w tej sytuacji dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę, nie mogącą przedstawić pełnomocnictwa. Stwierdzić bowiem trzeba, że w art. 44 u.p.p.s.a. uregulowano sytuację tymczasowego dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby, która nie może w danym momencie przedstawić pełnomocnictwa. Przepis ma zastosowanie do wszystkich pełnomocników, o których mowa w art. 35 u.p.p.s.a. W postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2004 r. (II SA/Wr 1225/01) WSA w Opolu zwrócił uwagę, że przepis art. 44 u.p.p.s.a odnosi się do czynności procesowych, a więc do trwającego postępowania sądowego, nie zaś do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Nie ma bowiem mowy o czynnościach procesowych, gdy postępowanie nie zostało skutecznie wszczęte. Dlatego tymczasowe dopuszczenie pełnomocnika z możliwością zatwierdzenia czynności przez stronę (art. 44 § 1 i 2 u.p.p.s.a.) nie może być stosowane zamiast lub obok wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi, tj. złożenia pełnomocnictwa. (por.: B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka - Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 113 Kolejno odnosząc się do stwierdzenia strony, że nieuzasadnione było przyjęcie przez Sąd, iż skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, bowiem skarżący odpowiedział w terminie na wezwanie Sądu przedstawiając pełnomocnictwo, to należy uznać je za bezpodstawne. Zauważyć bowiem trzeba, że Sąd I instancji w piśmie z dnia 24 stycznia 2007 r. (karta 49) czytelnie wezwał stronę do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, podpisanego przez osobę lub osoby upoważnione do składania oświadczeń w imieniu strony skarżącej zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym. Natomiast strona przedstawiła pełnomocnictwo w świetle którego nie była prawidłowo umocowana, gdyż udzielone ono było przez jednego członka zarządu, a nie przez osoby upoważnione do reprezentacji zgodnie z KRS, tj. przez prezesa zarządu lub dwóch członków zarządu. Dodatkowo należy podnieść, że w piśmie tym Sąd I instancji oprócz czytelnego wezwania o brak formalny skargi pouczył również ją o skutkach jego nieusunięcia. Sąd ten wskazał, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje jej odrzucenie w myśl art. 58 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Nadto, treść wezwania, które było realizacją zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 stycznia 2007 r., pozwala stwierdzić, że oparte było na podstawie prawnej co wywiedziono powyżej. Dlatego nie może się tutaj ostać zarzut pełnomocnika, że Sąd I instancji naruszył art. 7 Konstytucji RP. Zwłaszcza, iż wezwanie zostało wystosowane do profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem czyli osoby mającej odpowiednie przygotowanie prawnicze od której należy wymagać znajomości przepisów prawa. W oparciu o powyższe, wniosek pełnomocnika o uchylenie zarządzenia wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/GL 39/07 będący podstawą wezwania jest także niezasadny. Końcowo odnosząc się do dalszych zarzutów autora skargi kasacyjnej, tj. naruszenia przez Sąd I instancji art. 45 ust. 1 w związku z art. 175 ust. 1, art. 178 ust. 1, art. 179 oraz 180 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, to należy zauważyć, że strona nie uzasadniła ich ani nie wskazała na czym polegało to naruszenie. Powyższe czyni nie możliwym rozpoznania ich. Jako podstawę kasacyjną należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż NSA nie powinien domyślać się intencji skarżącego. (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r. GSK 356/04, ONSA WSA 2004, nr 3, poz. 72 s. 142). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.