II SA/Bk 24/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-02-13
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo ustalił dochód wnioskodawcy, zaliczając do niego wypłacony ryczałt mieszkaniowy, i czy przyznany zasiłek celowy był adekwatny do jego potrzeb i możliwości finansowych ośrodka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. W szczególności, sąd stwierdził, że zaliczenie ryczałtu mieszkaniowego do dochodu było zgodne z prawem, a przyznana kwota zasiłku celowego mieściła się w granicach uznania administracyjnego, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy oraz ograniczone środki finansowe ośrodka. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu ani innych uchybień proceduralnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora MOPS w Z. o przyznaniu zasiłku celowego. Wnioskodawca kwestionował sposób ustalenia jego dochodu, w tym zaliczenie ryczałtu mieszkaniowego, oraz wysokość przyznanego zasiłku, zarzucając dyskryminację i naruszenie przepisów proceduralnych. Sprawa była wielokrotnie rozpoznawana przez sądy administracyjne, które uchylały wcześniejsze decyzje organów z powodu naruszeń proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
II SA/Bk 24/07
UZASADNIENIE
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w dniu [...] stycznia 2005 r. wydał dwie decyzje, którymi przyznał J. M. pomoc społeczną w formie:
- zasiłku okresowego na okres od stycznia do kwietnia 2005 r. w wysokości 97, 63 zł (decyzja Nr [...]),
- zasiłku celowego na częściowe zaspokojenie zgłoszonych potrzeb tj. na zakup żywności, środków czystości i opłacenie energii elektrycznej – w wysokości 70 zł (decyzja Nr [...]).
J. M. zaskarżył wskazane rozstrzygnięcia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które utrzymało je w mocy:
- decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego na okres od stycznia do kwietnia 2005 r.
- decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
Na skutek skargi J. M. na decyzję SKO z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] dotyczącą zasiłku celowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 12 lipca 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 180/05 uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przez organ II instancji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, iż skarżący na rozprawie przedłożył niekorzystną dla niego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Ł. z dnia [...] stycznia 2005 r. uchylającą rozstrzygnięcie o przyznaniu dodatku mieszkaniowego (ryczałtu) i umarzającą postępowanie przed organem I instancji, która zapadła po wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie zasiłku przez organ I instancji, a przed rozstrzygnięciem w II instancji, a która nie była uwzględniona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym umożliwiłoby wzięcie tych okoliczności pod uwagę i zaktualizowanie jego sytuacji materialnej, co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na skutek powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] po raz kolejny utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] stycznia 2005 r. o przyznaniu J. M. zasiłku celowego w kwocie 70 zł wskazując na brak podstaw do zmiany poprzedniego stanowiska wyrażonego w decyzji z dnia [...] lutego 2005 r.
Wyrokiem z dnia 25 maja 2006 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 106/06 tutejszy sąd uchylił decyzję organu II instancji z dnia [...] stycznia 2006 r. z uwagi na niewypełnienie przez organ zaleceń z wyroku sądu z dnia 12 lipca 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 180/05 i nieusunięcie naruszenia przepisów procedury. Podkreślił, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze po raz kolejny nie wyjaśniło okoliczności utraty przez skarżącego dochodu w postaci dodatku mieszkaniowego za okres poprzedzający datę złożenia wniosku, w szczególności nie załączyło do akt sprawy decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, na którą powołał się on w sprawie II SA/Bk 180/05 oraz nie zebrało informacji, jaki był późniejszy los wniosku o dodatek za okres od 01 października 2004 r. do 31 marca 2005 r. Ustalenia te były istotne dla określenia wysokości dochodów strony w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym wyroku, jak wskazano, stanowi naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Drugą okolicznością uzasadniającą uchylenie decyzji był brak w aktach sprawy pisma Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2005 r. wskazującego wysokość kwot przekazanych MOPS do rozdysponowania w 2005 r. na pomoc społeczną, co uniemożliwiło wszechstronne ustalenie stanu faktycznego sprawy.
W wyniku powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu polecono organowi I instancji uzupełnić materiał dowodowy o pismo Burmistrza Miasta Z., projekt budżetu miasta na rok 2005 oraz decyzję przyznającą J. M. dodatek mieszkaniowy za okres od 01 października 2004 r. do 31 marca 2005r.
Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał J. M. pomoc w formie zasiłku celowego na częściowe zaspokojenie zgłoszonych potrzeb tj. na zakup żywności, środków czystości i opłacenie energii elektrycznej w wysokości 70 zł. Zaliczył również w poczet przyznanego zasiłku wypłacony w dniu 24 lutego 2005 r. zasiłek celowy w wysokości 70 zł przyznany decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2005 r.
W uzasadnieniu organ podał, iż uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z zaleceniami decyzji kasacyjnej z dnia [...] września 2006 r. oraz umożliwił J. M. zapoznanie się z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego, z czego w/w skorzystał w dniu 14 września 2006 r. Nadto przedstawił szczegółowo sytuację materialną wnioskodawcy, w tym wysokość dochodów, na które składają się dochód z gospodarstwa rolnego – 91, 28 zł, zasiłek okresowy od listopada do grudnia 2004 r. – 73, 94 zł (przedłużony na okres od stycznia do kwietnia 2005 r. – 97, 63 zł) oraz ryczałt (w ramach dodatku mieszkaniowego) – 44, 29 zł, który w/w odebrał w miesiącach październik 2004 r. – marzec 2005 r. Zdaniem organu pobrany dodatek należało zaliczyć do dochodu strony, gdyż wniesienie odwołania od decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego nie powodowało wstrzymania jego wypłaty (art. 7 ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych).
Ponadto Dyrektor MOPS wskazał, iż wnioskodawca był osobą bezrobotną, a jego dochód nie przekraczał kwoty określonej w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i nie wystarczał na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Z uwagi jednak na znaczną ilość zgłoszonych wniosków o zasiłek celowy (w grudniu 2004 r. 283 osoby, w styczniu 2005 r. – 362 osoby) i ograniczone możliwości finansowe Ośrodka (280.000 zł na rok 2005, w tym na styczeń 18.000 zł) wszystkie potrzeby osób ubiegających się o pomoc nie mogły zostać uwzględnione. Biorąc pod uwagę, że ustawa o pomocy społecznej nie podaje kryteriów przyznania zasiłku celowego, organ brał pod uwagę w szczególności sytuację materialną wnioskodawcy i cel przyznania zasiłku oraz liczbę osób ubiegających się o pomoc i możliwości finansowe Ośrodka. Przyznana kwota 70 zł częściowo zaspokaja zgłoszone potrzeby i była adekwatna do wielkości możliwej do rozdysponowania kwoty pomocy.
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] września 2006 r. wniósł J. M. zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 38 i 39 oraz 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej prowadzące do jego dyskryminacji. Wskazał na przyznanie zasiłków okresowego i celowego poniżej ustawowego kryterium dochodowego. Zarzucił organowi brak argumentacji decyzji, naruszenie przy jej wydawaniu przepisów art. 6 - 11 KPA (szczególnie zaakcentował niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu), art. 2, 7, 8, 32, 37, 50 i 51 ust. 1 Konstytucji RP oraz nierozpatrzenie wszystkich żądań wniosku, w tym żądania przyznania pomocy z programu "Posiłek dla potrzebujących". Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Podniósł również, iż środki wykorzystane przez władze na budowę lotniska i kosztowny remont hali produkcyjnej mogłyby być przeznaczone na pomoc społeczną, w przeciwnym wypadku zostaną zmarnowane.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2006 r. w mocy.
Organ II instancji ocenił, iż decyzja pierwszoinstancyjna zapadła w oparciu o całokształt materiału dowodowego, a przy jej wydawaniu nie naruszono przepisów procedury. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał wielkość możliwych do rozdysponowania w 2005 r. kwot z przeznaczeniem na zasiłki celowe, liczbę osób ubiegających się o pomoc i osób, które pomoc otrzymały oraz podał kryteria, którymi się kierował ustalając wysokość zasiłków. Z decyzji wynika, iż nie było możliwe pełne zabezpieczenie potrzeb podopiecznych, a wysokość przyznanego J. M. zasiłku nie została ustalona arbitralnie. Przy ustalaniu kwoty zasiłku wzięto pod uwagę jego sytuację materialno-bytową i ilość oraz wysokość pomocy udzielonej na terenie działania Ośrodka, w tym średnią wysokość zasiłku celowego w styczniu 2005 r. (91, 37 zł). Nie doszło, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, do sfałszowania wywiadu środowiskowego oraz prawidłowo wliczono do dochodu wypłacony dodatek mieszkaniowy w postaci ryczałtu. Organ podniósł, iż wniosek nie dotyczył zasiłku celowego z programu "Posiłek dla potrzebujących", stąd brak orzeczenia w tym przedmiocie. Podkreślił, iż zadaniem organów pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich własnych wysiłkach zmierzających do zaspokojenia potrzeb bytowych, a nie ich zastępowanie, czego J. M. nie przyjmuje do wiadomości.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2006 r. wniósł J. M.
Skarżący, powtarzając w przeważającej większości argumenty z odwołania, zarzucił rażące naruszenie przez organ II instancji art. 38, 39 i 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej polegające na przyznaniu częściowej tylko pomocy oraz rażącą dyskryminację jego osoby polegającą na uniemożliwieniu realizacji podstawowych potrzeb, takich jak zakup niezbędnej odzieży i obuwia, zakup żywności czy opłacenie wydatków na energię elektryczną. Powołując się na przepisy art. 6 -11 Kpa oraz art. 2, 7, 8, 32, 37, 50 i 51 ust. 1 Konstytucji RP wskazał na obowiązek organów administracji działania na podstawie i w granicach prawa oraz przestrzegania zasady praworządności i budowy zaufania obywateli do organów państwa. Zasady te konkretyzują się m.in. w nałożeniu na organy pomocy społecznej obowiązku zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych osób i ich rodzin oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Tymczasem organy administracji nie rozpatrzyły rzetelnie i zgodnie z art. 107 Kpa złożonego wniosku. Podkreślił niedopuszczalność wydawania na podstawie tych samych przepisów i tego samego stanu faktycznego orzeczeń różnej treści, co wynika z konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Zaakcentował w szczególności niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Podniesione w skardze zarzuty nie mogły zatem doprowadzić do uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Sąd nie dopatrzył się również uchybień, które nie zostały podniesione w skardze, a których stwierdzenie prowadziłoby do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na wstępie wskazać trzeba, iż decyzja z dnia [...] listopada 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] września 2006 r. dotyczyły wyłącznie zasiłku celowego przyznanego po rozpatrzeniu wniosku J. M. z dnia 15 grudnia 2004 r. Pierwszy raz o tej formie pomocy orzeczono decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...]. Tego samego dnia zapadła co prawda decyzja Nr [...] o przyznaniu skarżącemu również zasiłku okresowego (na okres od stycznia do kwietnia 2005 r.), jednak w tym przedmiocie toczyło się odrębne postępowanie. Z tego też powodu przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej było orzeczenie dotyczące zasiłku celowego wydane na skutek rozpoznania wniosku z dnia 15 grudnia 2004 r. Zatem podniesione w skardze zarzuty odnośnie zasiłku okresowego uznać należy za bezprzedmiotowe.
Tak samo ocenić należy zarzuty o nieprzyznaniu pomocy z programu rządowego "Posiłek dla potrzebujących". Nie było podstaw do orzekania w tym przedmiocie z powodu braku we wniosku żądania przyznania takiego wsparcia. Nadto z akt sprawy nie wynika rozszerzenie wniosku z dnia 15 grudnia 2004 r. o tę formę pomocy społecznej.
Z przytoczonych wyżej względów kontrola sądowa dotyczyła tylko i wyłącznie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów regulujących zasady przyznawania zasiłku celowego, w tym ze szczególnym uwzględnieniem sposobu ustalania dochodu wnioskodawcy i zachowania zasad: orzekania w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 7 i 7 § 1 KPA) oraz zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 KPA). Nieprawidłowości dotyczące tej materii stanowiły bowiem główną przyczynę uchylenia decyzji organu II instancji w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 180/05 i II SA/Bk 106/06, a skład orzekający, związany zgodnie z art. 153 p.p.s.a. zaprezentowaną w tych wyrokach oceną prawną, był zobowiązany w szczególności do sprawdzenia, czy nie powtórzono poprzednich błędów.
W rozpoznawanej sprawie przy orzekaniu na skutek drugiego wyroku kasacyjnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2006 r. organy administracji publicznej dokonały bardzo szczegółowej analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, prawidłowo ustaliły dochód z okresu poprzedzającego datę złożenia wniosku oraz równie precyzyjnie przedstawiły możliwości finansowe, którymi dysponują podejmując decyzje w przedmiocie przyznania pomocy społecznej. W ocenie sądu prawidłowo wywiązały się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA) i uniknęły nieprawidłowości, o których wyżej wspomniano.
Ogólne zasady udzielania pomocy społecznej zostały sformułowane w przepisach art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) – dalej jako u.p.s. Podstawowym kryterium udzielenia pomocy jest trudna sytuacja życiowa wnioskodawcy, której nie jest on w stanie samodzielnie przezwyciężyć wykorzystując własne uprawnienia, możliwości i zasoby. Celem tej pomocy jest wsparcie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. Jej rozmiar i forma warunkowane są zarówno okolicznościami istniejącymi po stronie wnioskodawcy, jak i wielkością przeznaczonych na ten cel środków. Jedną z form pomocy jest zasiłek celowy przyznawany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 1 u.p.s.).
Jeśli chodzi o sytuację materialno - bytową J. M. to ustalono ją zgodnie z art. 107 ust. 1 i 5 u.p.s. w oparciu o oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, zaświadczenie z PUP, dokument potwierdzający aktywność w poszukiwaniu pracy, decyzje o wymiarze podatków (k. 5 – 11 akt adm. I instancji) oraz szczegółowy wywiad środowiskowy z dnia 28 grudnia 2004 r., w którym pracownik socjalny dokonał weryfikacji prawdziwości danych podanych we wniosku, określił skalę potrzeb i rozmiar pomocy niezbędnej do ich zaspokojenia, uwzględniając środki przewidziane na ten cel w budżecie gminy (k. 12 – 14 akt adm. I instancji). W trakcie ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji, zgodnie z zaleceniami sądu zawartymi w wyroku z dnia 25 maja 2006 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 106/06 i decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2006 r., uzupełnił materiał dowodowy o informacje pozwalające w sposób wiarygodny ustalić dochód skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Stosownie bowiem do treści art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ab initio u.p.s., z uwzględnieniem zmian wprowadzonych od 01 października 2006 r. Rozporządzeniem z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie sądu organy prawidłowo zaliczyły do dochodu skarżącego kwotę 44, 29 zł wypłaconą tytułem ryczałtu mieszkaniowego w listopadzie 2004 r., a więc w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku z dnia 15 grudnia 2004 r. Fakt wypłaty ryczałtu potwierdzają adnotacje pracownika MOPS w Z. sporządzone na liście wypłat za styczeń 2005 r. (lista V), z których wynika, iż J. M. pobierał ryczałt od października do grudnia 2004 r. (wypłata w dniach 08 października, 15 listopada i 22 grudnia 2004 r.). Załączenie tych dokumentów do akt sprawy jest wystarczającym dowodem na okoliczność, iż w okresie od października 2004 r. do marca 2005 r. przedmiotowy dodatek był stałym dochodem skarżącego. Ponadto w aktach znajdują się listy wypłat z miesięcy styczeń – marzec 2005 r. wskazujące, iż wypłaty kontynuowano.
O prawidłowym wypełnieniu przez organy administracji zaleceń zawartych w wyroku z dnia 25 maja 2006 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 106/05 w zakresie zebrania i rozważenia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie świadczy również dołączenie do akt pisma Urzędu Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz informacji z dnia [...] września 2006 r. wskazujących na wysokość kwot przeznaczonych w budżecie miasta na zasiłki celowe w roku 2005 (280.000 zł na cały rok, 18.000 zł na miesiąc styczeń), ilość osób ubiegających się o taką formę pomocy (w grudniu 2004 r. – 283, a styczniu 2005 r. - 362) oraz średnią wysokość przyznanego w styczniu 2005 r. zasiłku – 91, 37 zł (rozpatrzono pozytywnie 197 wniosków). W ocenie sądu MOPS w Z., mając na uwadze interes wszystkich osób ubiegających się o pomoc oraz ograniczone (w stosunku do potrzeb) możliwości finansowe, przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości i zakresie określonym w zaskarżonej decyzji, co nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego, a co mieści się w granicach uznania administracyjnego.
Organy administracji nie naruszyły również, wbrew twierdzeniom skarżącego, przepisu art. 10 § 1 kpa zobowiązującego do zapewnienia stronie czynnego udziału we wszystkich czynnościach i na wszystkich etapach postępowania. W szczególności skarżący został uprzedzony o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w trakcie którego zapewniono mu możliwość wypowiedzenia się co do swojej sytuacji materialnej i zdrowotnej, przed wydaniem decyzji w postępowaniu w I instancji zapoznał się z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy (zgłosił zarzut nieprawidłowego ustalenia dochodu), a także w II instancji został prawidłowo powiadomiony o takim prawie. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 KPA wobec niewskazania, na czym miałoby ono w przedstawionych okolicznościach sprawy polegać, jest zatem gołosłowny. Zasadą jest, iż organy administracyjne nie mogą uchylić się od obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. To jednak w interesie strony, podnoszącej zarzut naruszenia przepisu art. 10 KPA, leży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy, albowiem sąd każdy przypadek bada indywidualnie (vide uchwała 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r. NSA w Warszawie w sprawie sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66). W sprawie niniejszej przepis art. 10 § 1 KPA nie został naruszony.
Sąd nie dopatrzył się również uchybień innym wskazanym w skardze przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisom Konstytucji RP. Sąd nie podziela stanowiska skargi, iż organ orzekł niezgodnie z prawem i z naruszeniem zasady równego traktowania przyznając w niniejszej sprawie zasiłek celowy w kwocie 70 zł, podczas gdy w oparciu o te same przepisy i taki sam stan faktyczny decyzją z dnia [...] września 2006 r. w sprawie nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał zasiłek w wysokości 250 zł. W szczególności nie sposób zgodzić się ze skarżącym, iż wskazane decyzje (obydwie z dnia [...] września 2006 r.) w sprawie niniejszej nr [...] i w sprawie nr [...] zostały wydane w oparciu o ten sam stan faktyczny. Zgodnie z powoływanym już przepisem art. 8 ust. 3 u.p.s. do określenia wysokości zasiłku ustala się wysokość przychodów wnioskodawcy z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na to, jak długi czas upłynie pomiędzy złożeniem wniosku a rozstrzygnięciem o nim. Również charakter zasiłku celowego (zaspokojenie niezbędnej potrzeby) wskazuje, iż organ powinien brać pod uwagę sytuację materialno-bytową wnioskodawcy aktualną na datę złożenia wniosku.
W rozpoznawanej sprawie wniosek został złożony w dniu 15 grudnia 2004 r., a zatem organ wziął pod uwagę sytuację materialną skarżącego z okresu złożenia wniosku, w tym przychód z listopada 2004 r. Decyzja zapadła dopiero we wrześniu 2006 r., ale tylko z tego względu, że sprawa dwukrotnie była rozpoznawana przez sąd administracyjny na skutek skarg J. M. na kolejne decyzje. Tymczasem rozstrzygnięcie wskazane w skardze o nr [...] (zasiłek w kwocie 250 zł) mogło zapaść w oparciu o takie tylko okoliczności faktyczne, które charakteryzowały sytuację majątkową wnioskodawcy z okresu złożenia wniosku w tej właśnie sprawie, w tym przychód z miesiąca poprzedzającego złożenie takiego wniosku. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie o wydaniu dwóch decyzji o odmiennej treści w oparciu o identyczny stan faktyczny.
W tym miejscu wskazać należy, iż powołanie się przez stronę na poprzednie wyroki wydane w sprawie, którymi uchylono rozstrzygnięcia administracji, nie tworzy po stronie składu orzekającego rozpoznającego kolejną skargę tej samej strony obowiązku automatycznego uchylenia zaskarżonej decyzji. Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez składy poprzednie (art. 153 p.p.s.a.) oznacza, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu poglądowi i do zbadania, czy zalecenia w nim wskazane zostały wykonane (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r. w sprawie sygn. akt I FSK 506/05, Lex nr 187499). Jeśli jednak dojdzie do wniosku, iż organy administracji - nie dopuszczając się nowych uchybień - przeprowadziły postępowanie wypełniając wszystkie zalecenia składów poprzednich: uzupełniły materiał dowodowy, dokonały prawidłowej wykładni przepisów, sposób ich zastosowania pozostaje w związku z niezmienionymi okolicznościami faktycznymi sprawy, a ponadto nie zmienił się również stan prawny dotyczący rozpoznawanego zagadnienia, sąd nie może formułować nowych ocen prawnych i ma obowiązek oddalić skargę. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której zarówno Dyrektor MOPS w Z., jak i SKO w Ł. prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku z dnia 25 maja 2006 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 106/06.
Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na oddalenie skargi nie mógł zostać uwzględniony wniosek J. M. o zwrot kosztów postępowania w wysokości 34,20 zł, albowiem zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd – przepis art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło