II GSK 249/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędziowie NSA Jan Bała Jan Kacprzak (spr.) Protokolant Maciej Dębski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2091/06 w sprawie ze skargi L. K. W. na decyzję Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych oddala skargę kasacyjną. NSA/wyr.1 - wyrok Wyrokiem z dnia 12 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2091/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę L. K. W. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z dnia [...] września 2005 r. L. K. W. zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. o wpisanie go, w oparciu o przepisy art. 24 ust 1 pkt 1 - 5 w zw. z art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy z dni a 6 lipca 1982 r., o radcach prawnych (Dz. U. 2005, nr 163, poz. 1361 ze zm.), na listę radców prawnych. Na dowód spełnienia wymogu zdania egzaminu prokuratorskiego wnioskodawca złożył dwa pisma Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia [...] października 1989 r. i [...] grudnia 1989 r., z których wynikało, że został on mianowany najpierw wiceprokuratorem a potem prokuratorem Prokuratury Rejonowej w T.. Pismem z dnia [...] października 2005 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. zwróciła się do L. K. W. o uzupełnienie załączonych do wniosku dokumentów poprzez złożenie dyplomu egzaminu prokuratorskiego. W odpowiedzi na powyższe pismo wnioskodawca poinformował Okręgową Izbę Radców Prawnych w P., iż nie posiada żądanego dokumentu, bowiem taki ani jakikolwiek inny dokument tego rodzaju, nie został mu wręczony przez Prokuratora Generalnego, a jedynymi dokumentami potwierdzającymi fakt złożenia przez niego egzaminu są nominacje na stanowisko wiceprokuratora i prokuratora prokuratury rejonowej załączone do wniosku. Uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...] października 2005 r., nr [...] zwrócono L. K. W. wniosek o wpis na listę radców prawnych w związku z nieprzedłożeniem do wniosku dyplomu zdania egzaminu prokuratorskiego. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, po rozpatrzeniu odwołania L. K. W. od powyższej uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., uchwałą z dnia [...] grudnia 2005 r. uchyliło zaskarżoną uchwałę i przekazało sprawę Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. do ponownego rozpoznania, wskazując, iż zarówno przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jak również przepisy korporacyjne nie przewidują możliwości wydania decyzji (uchwały) w przedmiocie zwrotu wniosku. Uchwałą dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w P. odmówiła wpisania L. K. W. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w P.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie dołączył na jego wezwanie dokumentu potwierdzającego zdanie przez wnioskodawcę egzaminu prokuratorskiego. W ocenie Rady powołane przez wnioskodawcę fakty, iż pracował on na stanowisku wiceprokuratora i prokuratora oraz załączone do dokumentów nominacje na te stanowiska nie stanowią dokumentów dających podstawę do wpisania go na listę radców prawnych oraz nie spełniają przesłanki wpisu, o której mowa w art. 25 ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. W wyniku odwołania Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...] grudnia 2005 r. Organ stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające odmowę wpisu z powodu niespełnienia ustawowej przesłanki z art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych. Zdaniem Prezydium wnioskodawca nie złożył dokumentów, które potwierdzałyby spełnienie przesłanki z powyżej wskazanego przepisu, jednocześnie w ocenie organu brak było jakichkolwiek powodów do konstruowania domniemania, iż sam fakt pracy w prokuraturze jako wiceprokurator i prokurator potwierdza fakt zdania w przeszłości egzaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę stwierdził, iż stanowiska Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, że L. K. W. niedołączył dokumentu, z którego wynikałoby, że zdał on egzamin prokuratorski a faktu tego nie potwierdzają dokumenty zawarte w aktach osobowych skarżącego, uznał za trafne. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zasadniczym problemem w sprawie było rozstrzygniecie czy skarżący L. K. W. zdał egzamin prokuratorski, bowiem osoba ze zdanym takim egzaminem ma prawo być wpisana na listę radców prawnych bez konieczności odbycia aplikacji radcowskiej i zdania egzaminu radcowskiego. Wojewódzki Sąd wskazał, że nie budził wątpliwości fakt niedołączenia przez skarżącego jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, iż zdał on egzamin prokuratorski. Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, wbrew twierdzeniom skarżącego, że złożenie indywidualnego egzaminu przed komisją trzech prokuratorów Prokuratury Generalnej nie dowodzi zdania przez skarżącego egzaminu prokuratorskiego wymaganego przez wówczas obowiązujące przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wskazując na przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, podkreślił, iż ustawa ta nie przewidywała stanowiska asesora aplikującego, a na stanowisko asesora prokuratorskiego mógł być mianowany aplikant po złożeniu egzaminu prokuratorskiego przed komisją powołaną przez Prokuratora Generalnego. Nadto Wojewódzki Sąd wskazał, że Prokurator Generalny mógł w uzasadnionych przypadkach skrócić aplikację nie więcej niż do jednego roku a oprócz tego warunkiem zwolnienia od odbycia aplikacji i złożenia egzaminu prokuratorskiego było posiadanie przygotowania koniecznego do wykonywania obowiązków na stanowisku prokuratora, o czym stanowił art. 18 powyższej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż indywidualny egzamin jakiemu poddano skarżącego nie był egzaminem prokuratorskim, bowiem ten indywidualny egzamin był jedynie sprawdzeniem przygotowania koniecznego do wykonywania obowiązków na stanowisku prokuratora. Zgodnie z powyższą ustawą z dnia 20 czerwca 1985 r., złożenie egzaminu prokuratorskiego następowało po odbyciu aplikacji, o czym stanowiły przepisy art. 87 - 91 tej ustawy. Okoliczność poddania L. K. W. egzaminowi indywidualnemu nie spełniała zatem wymogu przewidzianego w art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, w którym mowa jest o zdanym egzaminie prokuratorskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny za słuszne uznał przyjęcie przez organy obu instancji, iż dokumentem potwierdzającym zdanie egzaminu zawodowego może być stosowne świadectwo, którego skarżący nie przedstawił. Skargą kasacyjną L. K. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i merytoryczne rozpoznanie wniesionej do WSA w W. skargi oraz o orzeczenie zgodnie z żądaniem skarżącego. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przez egzamin "prokuratorski" w tym przepisie wymienionym należy rozumieć wyłącznie jako egzamin złożony z wynikiem pozytywnym (zdanym) przez osobę, która odbyła aplikację prokuratorską i poprzedzający nominacje na stanowisko asesora, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu poprzez przyjęcie, iż egzamin jakiemu został poddany skarżący przed nominacją na stanowisko wiceprokuratora nie był egzaminem w rozumieniu interpretowanego przepisu i konstatacji, że po stronie skarżącego nie została spełniona konieczna przesłanka ustawowa do dokonania wpisu jego osoby na listę radców prawnych w trybie art. 24 ust 1 pkt 1, 3, 4 i 5 w zw. z art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Skarżący w zarzutach podniósł, iż naruszony został przepis art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, które to naruszenie miało zdaniem skarżącego polegać na błędnej interpretacji tego przepisu poprzez uznanie, iż egzamin wewnętrzny jakiemu poddany został skarżący nie był egzaminem prokuratorskim w rozumieniu tego przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że nie spełnia on wymogu, o którym mowa w art. 24 ust 1 pkt 6 w zw. z art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy i nie wpisania go na listę radców prawnych. Skarżący zarówno w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak i w skardze kasacyjnej podnosił okoliczność, iż z dniem [...] września 1988 r. został mianowany asesorem Prokuratury Rejonowej w T., po czym po poddaniu go indywidualnemu egzaminowi został mianowany wiceprokuratorem a następnie prokuratorem tejże prokuratury. Twierdzenia skarżącego w zakresie, iż był on asesorem prokuratury i zdawał przed komisją złożoną z prokuratorów Prokuratury Generalnej, egzamin wewnętrzny, który to egzamin, w ocenie skarżącego nosił cechy egzaminu prokuratorskiego, a którego zdanie jest przesłanką zastosowania art. 24 ust 1 w zw. z art. 25 ust 1 pkt 2, nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach obowiązującej ówcześnie ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. 85.31.138) - zwanej dalej ustawą o prokuraturze. Przepisy art. 16 ust 1 pkt 5 i 6 ustawy o prokuraturze stanowiły, iż na stanowisko prokuratora mogła być mianowana osoba która odbyła aplikacje prokuratorską, o której mowa w art. 87 tej ustawy i złożyła egzamin prokuratorski oraz posiadała odpowiedni okres zatrudnienia w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury - jeden rok na stanowisku asesora (...). Artykuł 91 ust 1 tej ustawy przewidywał, że po ukończeniu aplikacji obowiązuje aplikanta złożenie egzaminu przed komisją powołaną przez Prokuratora Generalnego, zaś po złożeniu egzaminu prokuratorskiego aplikant mógł być mianowany na stanowisko asesora prokuratury - ust 4 art. 91. Obowiązujący w latach 1988 i 1989 r., art. 18 ustawy o prokuraturze przewidywał odstępstwo od powyższej procedury poprzez zwolnienie określonej osoby przez Prokuratora Generalnego od odbycia aplikacji i złożenia egzaminu prokuratorskiego, jeśli osoba taka posiadała przygotowanie konieczne do wykonywania obowiązków na stanowisku prokuratora. Jak zatem wynikało z powyższych regulacji, egzaminem prokuratorskim był egzamin prokuratorski składany przez aplikanta po odbyciu aplikacji prokuratorskiej i poprzedzający ewentualne mianowanie go na stanowisko asesora. Od obowiązku zdawania takiego egzaminu prokuratorskiego skarżący został zwolniony, na co on sam wskazuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podając, iż w piśmie z dnia [...] sierpnia 1988 r. Prokurator Generalny przywołuje wspomniany przepis art. 18 ustawy o prokuraturze. Powyższe uzasadniałoby sprawdzenie wiedzy skarżącego celem umożliwienia oceny, czy posiada on konieczne przygotowanie do pełnienia obowiązków na stanowisku wiceprokuratora. Bez względu na to jakiego rodzaju było to sprawdzenie wiedzy skarżącego, nazwane "egzaminem wewnętrznym", nie stanowiło ono egzaminu prokuratorskiego w rozumieniu ustawy o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest fakt mianowania skarżącego na stanowiska wiceprokuratora i prokuratora Prokuratury Rejonowej w Turku, natomiast brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o tym aby w okresie wcześniejszym został on mianowany asesorem prokuratury i aby został on poddany egzaminowi prokuratorskiemu, zatem twierdzenie zawarte w skardze kasacyjnej, iż skarżący złożył taki egzamin, nie ma potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, jak również brak jest dokumentu poświadczającego aby zdał on egzamin prokuratorski w rozumieniu ustawy o prokuraturze. Skoro zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, iż skarżący złożył egzamin prokuratorski, a zdanie takiego egzaminu jest przesłanką konieczną do niestosowania wymogu odbycia aplikacji i złożenia egzaminu radcowskiego zgodnie z treścią przepisu art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, uznać należy, iż skarżący nie spełniał wymogów stawianych w art. 24 ust 1 pkt 6 w zw. z art. 25 ust 1 pkt 2 tej ustawy. Powyższe uzasadnia prawidłowość wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i dokonanej wykładni art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w zakresie w jakim odnosiła się ona do zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego rozstrzygnięć Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i Okręgowej Izby Radców Prawnych, odmawiających wpisania skarżącego na listę radców prawnych. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę w oparciu o art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)