III SA/Wa 4178/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-07
Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek, Jakub Pinkowski, Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód ze zbycia akcji uzyskany w wyniku połączenia spółek kapitałowych, gdzie akcje nowej spółki zostały objęte po 1 stycznia 2004 r. w zamian za akcje spółki przejmowanej nabyte przed tą datą, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 19 ustawy nowelizującej z 2003 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że połączenie spółek kapitałowych skutkuje powstaniem nowych podmiotów prawnych, a objęcie akcji spółki przejmującej w wyniku takiego połączenia stanowi nabycie akcji po dacie połączenia. W związku z tym, nawet jeśli akcje spółki przejmowanej zostały nabyte przed 1 stycznia 2004 r., to akcje uzyskane w zamian w wyniku połączenia, jeśli zostały objęte po tej dacie, nie spełniają przesłanki nabycia przed 1 stycznia 2004 r. wymaganej do zastosowania zwolnienia z opodatkowania dochodu ze zbycia papierów wartościowych na podstawie art. 19 ustawy nowelizującej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych dochodu ze zbycia akcji. Akcje te zostały nabyte przez nią przed 1 stycznia 2004 r., a następnie w wyniku połączenia spółek kapitałowych otrzymała akcje nowej spółki, które sprzedała w 2004 r. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, uznając, że akcje zostały nabyte po 1 stycznia 2004 r. Skarżąca zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Panią A. G. – dalej określaną jako Skarżąca, decyzją z dnia [...] października
2005 r. Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 14b § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. – powoływanej dalej jako ustawa Ordynacja podatkowa) odmówił zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...], w sprawie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
W zaskarżonej decyzji przedstawiono stan faktyczny sprawy, z którego wynika, iż w dniu 13 kwietnia 2005 r. Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego w następującym stanie faktycznym.
Stowarzyszenie Pracowników P. S.A. było właścicielem akcji Spółki P S.A. (dalej P.), które w latach 1998 – 1999 sprzedało je swoim członkom, m.in. Skarżącej. Następnie zgodnie z uchwałą z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr 3/1/2004 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. (dalej M.) nastąpiło połączenie spółki M. ze spółką P.. W wyniku połączenia powstała spółka P. S.A. Połączenia dokonano poprzez przeniesienie całego majątku spółki P. na spółkę M. w zamian za akcje serii F, które M. wydał osobom będącym akcjonariuszami spółki P. według stanu na koniec 1 września 2004 r. Akcje wydano przy zastosowaniu parytetu wymiany, zgodnie z którym za 1 akcję P. akcjonariusze otrzymywali 0,37 akcji serii F P. – M. S.A.
Zdaniem Skarżącej przedmiotowy stan faktyczny wypełnia przesłanki z art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 202 poz. 1956 – określanej dalej jako ustawa nowelizująca), tym samym dochody ze zbycia akcji P. M. S.A. są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...], stwierdził, iż stanowisko zaprezentowane przez Skarżącą w w/w wniosku jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu swego stanowiska organ pierwszej instancji przywołał brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm. – powoływanej jako u.p.d.o.f.) oraz art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej w związku z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. stwierdzając, iż Skarżąca nie spełnia przesłanki nabycia akcji przed 1 stycznia 2004 r. Zdaniem organu pojęcie "akcji nabytych" należy rozumieć zacznie szerzej. Nabycie może bowiem nastąpić nie tylko przez dokonanie zakupu, ale również w drodze zamiany, darowizny, dziedziczenia lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności. Dodał, że nowe akcje serii F Skarżąca nabyła po 1 stycznia 2004 r. w wyniku zamiany akcji P.. Podniósł też, iż Skarżąca nie nabyła akcji ani na podstawie ofert publicznej, ani w regulowanym pozagiełdowym obrocie wtórnym, tym samym nie spełniła kolejnej przesłanki, od której uzależnione jest skorzystanie ze zwolnienia.
Na postanowienie to, pismem z dnia 21 czerwca 2005 r. Skarżąca złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W.. W piśmie podniosła, iż powyższe postanowienie wbrew prawu pozbawia ją zwolnienia z podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Wskazała, iż wydanie akcji P. –S.A. dotychczasowym akcjonariuszom P. w zamian za akcje tejże spółki nie stanowi ani nabycia, ani objęcia akcji, zatem w jej ocenie nabycie akcji nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2004 r. Powołując się na prospekt emisyjny stwierdziła, iż akcje serii F bezspornie zostały wprowadzone do publicznego obrotu, co stanowi o spełnieniu kolejnej przesłanki.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił zmiany postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył argumentację przedstawioną przez organ pierwszej instancji, podzielając tym samym interpretację przedmiotowych przepisów, zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Skarżąca niezadowolona z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której zarzuciła naruszenie:
- art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP - poprzez naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa oraz demokratycznego państwa prawa,
- art. 14a) § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa- poprzez brak wywiązania się przez organ z ciążących na nim obowiązków co do sposobu dokonania interpretacji,
- art. 14b) § 5 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez brak uchylenia lub zmiany postanowienia co do interpretacji prawa, które to postanowienie rażąco narusza prawo,
- art. 19 ustawy nowelizującej - poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wynikające z treści powołanego przepisu oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, nie ma zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym.
Wniosła o stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Uzasadniając powyższe zarzuty powtórzyła argumentację zaprezentowaną w zażaleniu na decyzję organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie stwierdzić należy, że odpowiada ona prawu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w świetle art. 19 ustawy nowelizującej do stwierdzenia, iż akcje sprzedane w 2004 r. przez Skarżącą spełniały warunki do zwolnienia z opodatkowania, wystarczające jest ustalenie, iż doszło do zbycia papierów wartościowych, oraz że były to papiery, o których mowa w art. 52 u.p.d.o.f. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 roku, tj. papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabyte na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub art. 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi a także, że zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 roku. Do opodatkowania dochodu uzyskanego ze sprzedaży tych papierów nie stosuje się przepisów u.p.d.o.f.
Pomimo przeprowadzenia postępowania podatkowego, pomiędzy stronami istnieje spór w zakresie odmiennej interpretacji wymienionego art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej u.p.d.o.f. Jeszcze raz należy podkreślić, że powołany przepis uzależniał zwolnienie z opodatkowania dochodu ze zbycia papierów wartościowych, od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek tj. nabycia papierów wartościowych przed 1 stycznia 2004r.(1), oraz w ofercie publicznej (2).
Odnośnie pierwszej przesłanki stwierdzić należy, że ustalenie prawidłowej normy prawnej, wymagało zbadania i określenia, czy i w jaki sposób połączenie dwóch spółek kapitałowych oddziaływało na zasady opodatkowania dochodu z tytułu zbycia papierów wartościowych przez akcjonariusza jednej ze spółek łączonych.
Stosownie do art. 492 § 1 ksh połączenie może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie) albo przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki (łączenie się przez zawiązanie nowej spółki). W trakcie połączenia dochodzi do wydania udziałów lub akcji wspólnikom spółki przejmowanej lub wspólnikom spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, gdyż od dnia połączenia stają się oni wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcjonariuszami spółki akcyjnej. Natomiast spółka przejęta lub spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki ulegają rozwiązaniu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Jednym z podstawowych skutków połączenia jest rozwiązanie, a więc zakończenie bytu prawnego spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Podkreślenia wymaga fakt, że spółka przejmująca i spółka przejmowana, jak również spółki łączące się i spółka nowo zawiązana nie są tymi samymi podmiotami. W przypadku łączenia się spółek nie mamy zatem do czynienia z zasadą "kontynuacji", a w wyniku połączenia powstają "nowe" osoby prawne. W związku z powyższym zauważyć należy, że zgodnie z wolą akcjonariuszy M. S.A., którą wyrazili oni w uchwale Walnego Zgromadzenia w dniu [...] stycznia 2004 roku oraz akcjonariuszy P. S.A., którzy podjęli stosowną uchwałę [...] stycznia 2004 roku, doszło do połączenia tych spółek. W wyniku połączenia powstała nowa spółka tj. P. S.A., której to akcje Skarżąca otrzymała w zamian za akcje P. S.A. Tym samym, w opinii Sądu, nie jest zasadne stanowisko Skarżącej, która zauważa tożsamość akcji P. S.A. oraz akcji P. S.A. Zdaniem Sądu, Skarżąca nabyła w 2004 roku akcje spółki powstałej w wyniku połączenia w tym samym roku, a następnie, również w 2004 roku akcje tej spółki sprzedała. Na okoliczność, że w momencie objęcia akcji spółki przejmującej dochodzi do nabycia akcji wskazuje tak treść art. 494 ksh, który przewiduje możliwość dopłat, zarówno ze strony spółki przejmującej jak i akcjonariusza spółki przejmowanej, jak i art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że Sąd w niniejszym składzie właśnie z tych względów nie podziela odmiennego poglądu zaprezentowanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2006r., sygn. akt III SA/Wa 3308/05.
Podsumowując powyższe rozważania, orzec należy, że konsekwencją nabycia akcji w 2004r. jest obowiązek rozliczenia transakcji zbycia papierów wartościowych na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2004r. Powyższe oznacza, że zwolnienie przedmiotowe, o którym stanowi art. 19 ustawy nowelizującej u.p.d.o.f. w ustalonym stanie faktycznym nie ma zastosowania.
Zwolnienie z opodatkowania wymienionych w tym przepisie kategorii dochodu, ustawodawca uzależnił bowiem od łącznego wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 19 ustawy nowelizującej.
Odnosząc się do drugiej przesłanki, Sąd stwierdza co następuje;
Zdaniem Skarżącej akcje zostały nabyte na podstawie oferty publicznej, co zakwestionowały organy podatkowe.
Formułując taki pogląd, organy podatkowe oparły się na stwierdzeniu, że skoro brak jest definicji pojęcia oferta publiczna zarówno w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak też w ustawie o publicznym obrocie papierami wartościowymi, to należało ustalić znaczenie tego pojęcia w oparciu o dyrektywy wykładni językowej. Przyznać należy, że pogląd taki był formułowany przez sądy administracyjne. W jednym ze wskazanych przez DIS wyroków (por. wyrok z dnia 19 maja 2004 r. o sygn. III SA 3295/2002) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wziął pod uwagę, iż emitowane akcje imienne oferowane były skonkretyzowanej grupie osób i stwierdził, że dla oceny sprawy rzeczywiście kluczowe znaczenie ma definicja pojęcia "publiczny". Skoro wykładnia językowa prowadzona w oparciu o definicję pojęcia "publiczny" zawartą w Słowniku Języka Polskiego (pod red. M. Szymczaka), w którym pojęcie "publiczny" zdefiniowano jako: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich, to – zdaniem WSA – należało podzielić pogląd organów podatkowych, iż zastosowanie tej definicji wyklucza możliwość uznania, iż także w przypadku gdy krąg nabywców akcji był ograniczony do pracowników, to nabycie akcji mogło nastąpić w drodze "oferty publicznej". W ocenie WSA także zawarta w art. 4 pkt 8 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi definicja pojęcia "pierwszej oferty publicznej", była nieprzydatną dla oceny sprawy.
Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 lipca 2004 r. (sygn. akt FSK 259/2004, oraz FSK 262/04) stanął na stanowisku, iż brak legalnej definicji pojęcia "oferta publiczna" w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w innych aktach normatywnych w pełni uzasadniał posłużenie się przy ustalaniu znaczenia tego pojęcia dyrektywami wykładni językowej. Dyrektywy te upoważniały zaś do wniosku, że publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, powyższego poglądu nie można podzielić co najmniej z kilku powodów.
Po pierwsze, nie można się zgodzić z tezą, że o charakterze oferty, tj. o tym, czy można ją uznać za publiczną lub niepubliczną, decydować by miała okoliczność, czy była ona skierowana do ogółu społeczeństwa bądź tylko do określonej grupy. Pamiętać bowiem należy, że oferowanie akcji do nabycia możliwe jest albo na podstawie ustawy z dnia 15 września 2001 r. - Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037, ze zm. - dalej Ksh) albo też na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. nr 184, poz. 1539, ze zm.). Wcześniej możliwe zaś to było albo na podstawie przepisów Kodeksu handlowego (do 1 stycznia 2001 r.) oraz powoływanej wcześniej ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Innymi słowy oferowanie akcji do nabycia możliwe jest albo na podstawie przepisów prawa handlowego, tj. szeroko rozumianego prawa prywatnego, w którym to trybie organy władzy publicznej nie uczestniczą, albo na podstawie przepisów prawa publicznego i pod nadzorem Komisji Papierów Wartościowych. Oznacza to, iż zastosowanie wykładni językowej prowadzić może do zupełnie różnych wyników, a pogląd, że ofertą publiczną nabycia akcji będzie każda oferta uczyniona w trybie przepisów prawa publicznego i spełniająca określone przez te przepisy warunki uznania za ofertę publiczną, należy na gruncie wykładni językowej uznać za co najmniej równoprawny z tezą, że publiczną jest tylko taka oferta, która byłaby skierowana do ogółu społeczeństwa. Z konstatacji tej wynika, że wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów, a zatem sama w sobie nie jest wystarczająca do sformułowania odpowiedzi na pytanie, co należy rozumieć pod pojęciem oferta publiczna.
Po drugie należy przypomnieć, że gdyby za decydujący w ocenie charakteru oferty nabycia akcji uznać fakt, czy krąg podmiotów, do których oferta jest adresowana, jest nieograniczony, a jednocześnie pominąć przepisy ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, to wówczas za ofertę publiczną należałoby także uznać ofertę nabycia akcji dokonaną w trybie art. 440 Ksh, tj. w ramach subskrypcji otwartej. Art. 440 Ksh stanowi, że jeżeli objęcie akcji nowej emisji ma nastąpić w trybie subskrypcji otwartej, to ogłoszenie wzywające do zapisywania się na akcje powinno zawierać dane określone w art. 434 § 2 pkt 1-7 i 9 Ksh, a także numer i datę Monitora Sądowego i Gospodarczego, w którym ogłoszono statut, firmę i adres spółki, firmę (nazwę) i adres subemitenta oraz oferowaną mu cenę objęcia akcji, jeżeli spółka zawarła umowę z subemitentem, firmę (nazwę) i adres podmiotu, przyjmującego zapisy i wpłaty na akcje, jeżeli spółka udzieliła takiego upoważnienia, termin, do którego subskrybenci mogą dokonywać zapisów na akcje.
Tymczasem uznanie takiej oferty nabycia akcji za ofertę publiczną - mimo, iż jest adresowana do ogółu społeczeństwa - jest co najmniej wątpliwe, albowiem akcje te - nawet jeśli uwzględnić, iż powołany przepis do dnia 24 października 2006 r. nie posługiwał się pojęciem oferty publicznej - nie znajdowałyby się w obrocie publicznym.
Pamiętać także należy w przeciwieństwie do wcześniejszego stanu prawnego, tj. ustawy z dnia 22 marca 1991 r. – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (t. jedn.: Dz.U. z 1994, nr 58, poz. 239, ze zm.), kiedy to zbieranie kapitału akcyjnego w drodze publicznej subskrypcji podlegało zarówno tej ustawie jak i przepisom Kodeksu handlowego, po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, stało się ewidentne, iż zbieranie kapitału w drodze ogłoszeń publicznych możliwe było wyłącznie w trybie określonym przepisami tej ustawy (por. J. Frąckowiak: w : Kodeks handlowy -Komentarz, pod. red. K. Kruczalaka; Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1999r., s.428-429). Na mocy powołanej ustawy, skreślony został art. 318 Kodeksu handlowego, który określał tryb zapisów na akcje oraz zmieniono art. 316 § 2, który od tej chwili stanowił, że do zebrania kapitału za pomocą ogłoszeń stosuje się przepisy ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Przypomnienie to jest o tyle istotne, że wraz z kodeksem spółek handlowych wszedł w życie wspomniany już art. 440 regulujący tryb subskrypcji otwartej. § 3 tego artykułu wyklucza jednak stosowanie przepisu art. 440 § 1 oraz art. 434 Ksh, stanowiąc, że nie stosuje się ich do subskrypcji akcji w ramach oferty publicznej objętej prospektem emisyjnym albo memorandum informacyjnym na podstawie przepisów określonych w art. 431 § 4, tj. przepisów o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Zaznaczyć należy, iż przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, tj. przed dniem 24 października 2006 r., art. 440 § 3 Ksh stanowił, iż przepisów § 1 oraz art. 434 nie stosuje się do subskrypcji akcji w ramach publicznego obrotu. Jak się podkreśla w literaturze (por. A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych – Objaśnienia, Zakamycze 2001, s. 702-703) subskrypcja otwarta mogła być zatem realizowana w obrocie publicznym jak i niepublicznym. W przypadku spółek publicznych zastosowanie ma tryb subskrypcyjny określony właśnie w przepisach ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowym a podstawowe znaczenie ma prospekt emisyjny lub memorandum.
Z wywodów powyższych wynika zatem, iż niemożliwe jest a także i nie było możliwe, sformułowanie oferty publicznej nabycia akcji spółki publicznej w innym trybie niż w obrocie publicznym. Natomiast gdyby uznać - tak jak chcą tego organy podatkowe - za publiczną tylko taką ofertę, która byłaby skierowana do ogółu społeczeństwa, to charakter publiczny mogłaby mieć oferta formułowana w trybie innym niż publiczny i odwrotnie – nie każda oferta nabycia akcji sformułowana w obrocie publicznym miałaby charakter publiczny. Zdaniem zaś składu orzekającego w niniejszej sprawie, oferta nabycia akcji serii F spółki P. S.A., sformułowana w obrocie publicznym nie mogła mieć innego charakteru niż publiczny.
Przemawia za tym szereg argumentów, przy czym na najważniejsze zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 1 marca 2002 r. o sygn. akt I SA/Ka 1798/01 wskazał, iż w języku potocznym oferta oznacza propozycję zawarcia jakiejś umowy, przeprowadzenia transakcji. Ustawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi w art. 4 pkt 8 definiuje pojęcie "pierwszej oferty publicznej", określając ją jako proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego w sposób określony w art. 2 nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych. NSA w powołanym wyroku wskazał, że po wyeliminowaniu elementu nieistotnego dla całości rozważań, tj. zwrotu "po raz pierwszy", pozostaje treść, która co do zasady odpowiada potocznemu pojęciu oferty, czyli proponowanie nabycia. Nie odbiega ono – zauważył NSA - od definicji zawartej w art. 66 Kodeksu cywilnego.
Podsumowując dotychczasowe rozważania stwierdzić można, że preferowana przez organy podatkowe w ślad za wybranym orzecznictwem sądów administracyjnych wykładnia językowa, wcale nie prowadzi do osiągnięcia zadowalających i jednoznacznych wyników, a jak się okazuje, stosowanie tej wykładni prowadzić by musiało do wyników trudnych do zaakceptowania. Co więcej, wbrew stwierdzeniom, że ustawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi pojęcia nie definiuje, łatwo można wykazać, tak jak to uczynił NSA w powołanym wyroku z dnia 1 marca 2002 r., że właśnie art. 4 pkt 8 tej ustawy zawiera taką właśnie definicję.
Z drugiej strony należy podkreślić, że zastosowanie w celu ustalenia znaczenia pojęcia oferta publiczna, przynajmniej na gruncie ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, wykładni językowej oraz systemowej i uznanie, że ofertą publiczną było każde – jak określał to art. 4 pkt 8 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi - proponowanie nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego w sposób określony w art. 2 tej ustawy, tj. przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata, pozwala pogodzić wypracowane rozumienie tego pojęcia nie tylko z przepisami prawa podatkowego, lecz osadzić go w sposób nie budzący wątpliwości w całym systemie prawa.
Uznanie bowiem, że ofertą publiczną może być tylko proponowanie nabycia akcji w trybie ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, tj. zgodnie z rygorami prawa publicznego, powoduje, że nie może nim być nabycie akcji spółki innej niż publiczna w drodze subskrypcji otwartej, tj. prowadzonej w oparciu o przepisy prawa handlowego (art. 440 Ksh). Nadto rozwiązanie to pozwala pogodzić wyniki wykładni z rozbudowaną w polskim systemie prawa siatką pojęciową (por. np. pojęcia "spółka publiczna", "obrót publiczny", "ogłoszenie publiczne").
W warunkach rozpatrywanej sprawy oznacza to, że jeśli tylko akcje nabyte w roku 1998 przez Skarżącą spełniały warunki określone w art. 4 pkt 8 w zw. z art. 2 ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi i w konsekwencji były dopuszczone do obrotu publicznego w rozumieniu ustawy o publicznym obrocie papierami wartościowymi, to zostały przez nią nabyte na podstawie oferty publicznej w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit b updof w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 r.
Podsumowując powyższe rozważania Sąd uznał, że jakkolwiek organ drugiej instancji nieprawidłowo wskazał iż nie było to nabycie na podstawie oferty publicznej ani w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie, to i tak w świetle cytowanych przepisów Skarżąca nie mogłaby skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Aby ze zwolnienia takiego skorzystać muszą być bowiem kumulatywnie spełnione wszystkie przesłanki, na które wskazuje przepis. Ustalono, że nie została spełniona przesłanka dotycząca nabycia akcji przed 1 stycznia 2004 r., a więc Skarżąca nie może zostać zwolniona z opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia przedmiotowych akcji.
Organ odwoławczy nie naruszył zatem przepisu art. 14 b) § 5 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadało prawu. Jednocześnie nie naruszono także przepisu art. 14 a) § 3 tejże ustawy. Organy dokonały interpretacji wskazanych przez Skarżącą przepisów. Fakt, ze interpretacja ta nie jest tożsama z interpretacją samej Skarżącej nie stanowi w żadnym stopniu o tym, że interpretacja ta, jest przez sam ten fakt, sprzeczna z obowiązującym prawem. Skarżąca w skardze zarzuciła także organom naruszenie przepisu art. 19 ustawy nowelizującej w zw. z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Wprawdzie organ drugiej instancji w decyzji nie odniósł się do zagadnienia związanego ze spełnieniem przez Skarżącą drugiej przesłanki, uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik spawy, gdyż wobec niespełnienia przez Skarżącą wszystkich warunków koniecznych do zwolnienia od opodatkowania i tak skutkowałoby to odmową zwolnienia. Nie naruszono także, zdaniem Sądu, art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedstawione rozważania i wnioski z nich wyciągnięte pozwalają na stwierdzenie, że organy podatkowe prawidłowo udzieliły interpretacji Skarżącej.
W ocenie Sądu, organy podatkowe nie naruszyły także reguł postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organów podatkowych wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę tego materiału, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Sąd nie znalazł również podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w takim stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza zatem, że organ podatkowy w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2005 r. odmawiającej zmiany lub uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2005 r. w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, prawidłowo orzekł, że art. 19 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. nie ma zastosowania, gdyż zbyte w 2004 r. akcje serii F Spółki P. S.A. nabyła Skarżąca po 1 stycznia 2004 r. w wyniku zamiany akcji P. S.A. na akcje P. S.A. a więc prawidłowo orzekł o braku łącznego spełnienia przesłanek zwalniających z opodatkowania obrotu papierami wartościowymi.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.
Sąd stwierdza zatem, że organ podatkowy w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 3 października 2005 r. odmawiającej zmiany lub uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa- Wawer z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, prawidłowo orzekł, że art. 19 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. nie ma zastosowania, gdyż zbyte w 2004 r. akcje serii F Spółki Polimer- Mostostal Siedlce S.A. nabyła Skarżąca po 1 stycznia 2004 r. w wyniku zamiany akcji Polimex CEKOP S.A. na akcje Polimer CEKOP- Mostostal Siedlce S.A. a więc prawidłowo orzekł o braku łącznego spełnienia z opodatkowania obrotu papierami wartościowymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło