III SA/Łd 200/06
WyrokWSA w Łodzi2007-03-23
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca stawki opłat za zajęcie pasa drogowego pod reklamy, obliczane jako iloczyn stawki za 1 m2 powierzchni reklamy i liczby dni zajmowania pasa, jest zgodna z delegacją ustawową zawartą w art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych oraz z art. 94 i art. 217 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy ustalająca stawki opłat za zajęcie pasa drogowego pod reklamy, obliczane jako iloczyn stawki za 1 m2 powierzchni reklamy i liczby dni zajmowania pasa, jest zgodna z delegacją ustawową zawartą w art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych. Sąd stwierdził, że pojęcie '1 m2 zajętego pasa drogowego' w odniesieniu do reklam jest tożsame z '1 m2 powierzchni reklamy', a przestrzeń nad gruntem również stanowi część pasa drogowego. Uchwała została uznana za akt prawa miejscowego wydany na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, nie naruszając tym samym art. 94 Konstytucji RP. Ponadto, sąd uznał, że opłata za zajęcie pasa drogowego jest daniną publiczną, której zasadnicze elementy zostały uregulowane w ustawie, a upoważnienie do ustalenia wysokości stawki przez organy samorządu terytorialnego nie narusza art. 217 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę ustalającą stawki opłat za zajęcie pasa drogowego pod reklamy. Spółka A Sp. z o.o. zarzuciła, że uchwała narusza delegację ustawową, ponieważ ustala stawkę za powierzchnię reklamy, a nie za zajęcie pasa drogowego. Spółka podniosła, że wadliwy przepis był podstawą do nałożenia na nią kary pieniężnej. Sąd administracyjny rozpoznał skargę spółki na uchwałę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Oddalono wniosek Rady Miejskiej w Ł. o zasądzenie kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na § 4 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego 1. oddala skargę; 2. oddala wniosek Rady Miejskiej w Ł. o zasądzenie kosztów postępowania.
W dniu [...] Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), w związku z art. 19 ust. 5 i art. 40 ust. 3-6 i 8-10 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.).
Pismem z dnia [...] A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego wnioskodawcy na skutek wydania § 4 ust. 3 ww. uchwały, w którym uregulowano stawki opłat za każdy dzień zajęcia pasa drogowego za 1 m 2 powierzchni reklamy.
Wnioskodawca zarzucił, iż Rada Miejska nie miała prawa do ustalenia stawki opłaty za powierzchnię reklamy posadowionej w pasie drogowym gdyż wykracza to poza delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego. Ustawa o drogach publicznych w art. 40 ust. 6 wprowadza alternatywny sposób naliczania opłat za umieszczenie obiektów reklamowych w pasie drogi, mianowicie – opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego. Spółka podkreśliła, że w każdym wypadku jest to stawka za zajęcie 1m2 pasa drogowego, a nie powierzchni reklamowej.
Spółka podniosła, iż interes prawny wnioskodawcy przejawia się w tym, że wadliwy przepis § 4 ust. 3 uchwały był podstawą wydania decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] nakładającej na Spółkę karę pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi krajowej oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] [...] utrzymującej powyższą decyzję w mocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Przewodnicząca Rady Miejskiej w Ł. przy piśmie z dnia [...] przesłała Spółce A pismo Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], który nie podzielił argumentów Spółki i podniósł, że strona pomija rozróżnienie podwójnej konstrukcji prawnej ust. 6 art. 40, która określa sposób naliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych nie związanych z potrzebami zarządzania drogami albo umieszczania w pasie drogowym reklam. Zdaniem Prezydenta Miasta Ł. ustawodawca określił odrębny przelicznik dla reklam umieszczanych w pasie drogi i odrębny dla obiektów budowlanych. W przypadku reklam opłatę oblicza się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni reklamy oraz liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego.
Pismem z dnia [...] Spółka A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na § 4 ust. 3 uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] zarzucając naruszenie art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym organy samorządu terytorialnego na podstawie i granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, delegacji ustawowej zawartej w art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, zgodnie z którą organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego wysokość stawek opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego.
Mając na uwadze powyższe skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca Spółka podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w wezwaniu z dnia [...], zgodnie z którym Rada Miejska nie miała prawa podjąć uchwały w sprawie stawki opłaty za powierzchnię reklamy posadowionej w pasie drogi.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Ł. wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia § 4 uchwały Rada Miejska stwierdziła, że pkt. 3 wskazanego przepisu określa stawkę opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego na cele reklamowe z rozróżnieniem usytuowania powierzchni reklamy dla poszczególnych kategorii dróg. W każdym przypadku obliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego na cele reklamowe, następuje przy zachowaniu wzoru wyliczenia, jaki przewidziano w art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych. W ocenie Rady Miejskiej w Ł. twierdzenie skarżącej Spółki, iż w uchwale nie określono stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego jest bezpodstawne.
Rada Miasta podniosła również, że żądanie stwierdzenia nieważności uchwały jest nieuzasadnione. Wskazano na art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, który wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały po upływie roku od jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1 albo jeśli jest ona aktem prawa miejscowego.
Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę strona skarżąca w piśmie z dnia 24 maja 2006r. potrzymała swoje stanowisko, iż treść § 4 pkt 3 uchwały jest sprzeczny z treścią art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych. Zakwestionowano również stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w świetle art. 94 § 1 ustawy o samorządzie gminnym, wyłączona jest możliwość stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, jeśli jest ona aktem prawa miejscowego. Odwołując się do poglądów doktryny skarżąca Spółka podniosła, że uchwała ze względu na swój prawodawczy charakter może być w każdym przypadku uznana za nieważną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art.3 § 2 pkt.5 – 7 wymienionej ustawy kontrolę działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
5.) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej
6.) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt.5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej
7.) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego
Podstawą prawną zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] jest art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym(Dz.U. nr 142 z 2001r. poz.1591 z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Strona skarżąca wnosi o stwierdzenie nieważności § 4 pkt.3 uchwały z [...]r. Zgodnie z treścią tego przepisu ustala się następujące stawki opłat za każdy dzień zajęcia pasa drogowego w celu, o którym mowa w § 1 pkt.3:
3.) za 1 m2 powierzchni reklamy usytuowanej w
a.) drodze krajowej 2,75 zł
b.) drodze wojewódzkiej 2,05 zł
c.) drodze powiatowej 1,90 zł
d.) drodze gminnej 1,25 zł
Przepis § 4 pkt.3 zaskarżonej uchwały został wydany między innymi na podstawie art.40 ust.3-4 i ust.8-10 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. nr 71 z 2000r. poz.838 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.40 ust.3 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu [...], za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.
W myśl art.40 ust.6 cytowanej ustawy opłatę za zajęcie pasa drogowego, w celu, o którym mowa w ust.2 pkt.3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
Zgodnie z treścią art.40 ust.8 wymienionej ustawy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym, że stawki opłaty, o której mowa w ust.4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa, a stawka opłaty, o której mowa w ust.5, nie może przekroczyć 200zł.
W myśl art.40 ust.9 cytowanej ustawy przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust.7 i 8 uwzględnia się:
1.) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty
2.) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego
3.) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni
4.) rodzaj zajęcia pasa drogowego
5.) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym.
W ocenie sądu przepis § 4 pkt.3 zaskarżonej uchwały nie został wydany z naruszeniem delegacji ustawowej określonej w art.40 ust.8 ustawy z 21 marca 1985r.
Należy zaznaczyć, iż akt wykonawczy do ustawy może być wydany na podstawie upoważnienia, które musi spełniać określone warunki. Upoważnienie takie musi być wyraźne i szczegółowe. Nie podlega ono wykładni rozszerzającej ani celowościowej i nie może opierać się na domniemaniu objęcia swym zakresem materii w nim nie wymienionych. Akt wykonawczy nie może być również sprzeczny z normami konstytucyjnymi ani z ustawą. Nadto musi być on spójny z postanowieniami ustawy oraz nie może dotyczyć sfery praw i wolności, które mogą być regulowane jedynie w ustawach.
Z przepisu art.40 ust.6 ustawy z 21 marca 1985r. wynika, iż opłata za zajęcie pasa drogowego przez umieszczenie reklam stanowi iloczyn trzech następujących elementów: powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego oraz stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa dropgopwego. Do ustalenia trzeciego elementu tego iloczynu upoważniony został organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. W myśl art.40 ust.8 cytowanej ustawy organ ten został upoważniony do ustalenia "wysokości stawek opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego" przy czym stawka ta nie może przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa. W przepisie art.40 ust.9 określono jednocześnie czynniki, które należy uwzględniać przy ustaleniu wysokości stawki opłaty. Wyliczenie tych czynników jest wyczerpujące i nie można uwzględniać innych elelmentów niż wymienione w ustępie 9. Wysokości stawki opłaty, o której mowa w art.40 ust.8 nie można zatem różnicować np. ze względu na podmiot, który zajął pas drogowy czy też ze względu na treść reklamy gdyż czynniki te nie są wymienione w art.40 ust.9. Organ samorządu terytorialnego może ustalać stawki uwzględniając tylko te czynniki, które określono w art.40 ust.9.
Analiza przepisu § 4 pkt.3 zaskarżonej uchwały wskazuje, iż stawka opłaty za każdy dzień zajęcia pasa drogowego reklamy ustalana jest dla 1 m2 powierzchni reklamy i jest ona uzależniona od kategorii drogi, na której usytuowano reklamę. Przykładowo gdy reklama jest umieszczona w drodze wojewódzkiej to stawka za 1 m2 powierzchni wynosi 2,05 zł. Taki sposób określenia stawki opłaty, w przekonaniu sądu, nie jest naruszeniem delegacji ustawowej określonej w art.40 ust.8 ustawy z 21 marca 1985r. Należy zaznaczyć, iż upoważnienie do określenia stawki opłaty dotyczyło stawek "za zajęcie 1 m2 pasa drogowego". Pas drogowy obejmuje natomiast nie tylko płaszczyznę gruntu tego pasa ale także przestrzeń nad tym pasem. Pogląd taki został wyrażony w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2000r. w sprawie OPK 2/00 (ONSA nr 1 z 2001r. poz.11) i z 19 czerwca 2000r. w sprawie OPK 3/00 (ONSA nr 1 z 2001r. poz.12). Oznacza to, iż wielkość zajętego przez reklamę pasa drogowego nie może ograniczać się do powierzchni rzutu poziomego reklamy ale jest nią cała powierzchnia reklamy. Przykładowo gdy reklama ma powierzchnię 10 m2 i jest ona umieszczona na dwóch stojakach wkopanych w ziemię w odległości 2 metrów od siebie to nie można przyjąć, iż wielkość zajętego pasa drogowego to rzut poziomy tej reklamy, którego powierzchnia może być niewielka i na pewno nie przekroczyłaby 1 m2. W takiej sytuacji wielkością zajętego pasa stanowi powierzchnia reklamy wynosząca 10 m2 gdyż przestrzeń nad gruntem jest także częścią pasa drogowego. W ocenie sądu to powierzchnia reklamy wyznacza wielkość zajętego pasa a nie rzut poziomy tej reklamy. Pojęcie "1 m2 zajętego pasa drogowego", w przekonaniu sądu, jest tożsame ze sformułowaniem "1 m2 powierzchni reklamy". Oba pojęcia są równoznaczne a więc uregulowanie zawarte w § 4 pkt.3 zaskarżonej uchwały określiło stawkę opłaty zgodnie z brzmieniem upoważnienia określonego w art.40 ust.8 ustawy z 21 marca 1985r.
Dodać również należy, iż sporny przepis zaskarżonej uchwały uzależnia wysokość stawki od kategorii drogi, w której usytuowano reklamę a więc uwzględnia czynnik określony w art.40 ust.9 pkt.1 ustawy z 21 marca 1985r. Wysokość ustalonej stawki opłaty nie przekracza także maksymalnej wysokości stawki ustalonej w art.40 ust.8 tzn.10 zł.
Podobny sposób ustalenia stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego przyjęto również w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004r. w sprawie wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad(Dz.U. nr 129 poz.1369). Wymienione rozporządzenie zostało wydane na podstawie art.40 ust.7 ustawy z 21 marca 1985r. zaś treść upoważnienia do jego wydania jest identyczna jak w przepisie art.40 ust.8 tyle, że Minister Infrastruktury miał ustalić stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dla dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad tzn. dla dróg krajowych wymienionych w art.5 ust.1 ustawy z 21 marca 1985r. Z treści przepisu § 4 pkt.2 i 3 wymienionego rozporządzenia wynika, iż ustalono stawkę opłaty za każdy dzień zajęcia pasa drogowego przez reklamę dla 1 m2 powierzchni reklamy. Także w tym przepisie, w odniesieniu do reklam, ustalono stawkę za każdy dzień zajęcia 1 m2 powierzchni reklamy. W wymienionym rozporządzeniu przyjęto zatem takie samo uregulowanie jak w § 4 pkt.3 uchwały z dnia [...].
Identyczne ustalenie stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego przyjęto także w rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych(Dz.U. nr 6 poz.33 z późn. zm.). Wymienione rozporządzenie obowiązywało do dnia 10 grudnia 2004r. i w § 10a ust.1 określało sposób wyliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego identycznie jak w art.40 ust.6 ustawy z 21 marca 1985r. a mianowicie jako iloczyn trzech elementów w tym m.in. stawki opłaty za każdy dzień zajęcia pasa drogowego. W przepisie § 10a ust.3 ustalono tę stawę przyjmując opłatę za 1 m2 powierzchni reklamy. Sposób ustalenia tej stawki jest więc taki sam jak w § 4 pkt.3 zaskarżonej uchwały oraz przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 maja 2004r.
Sąd nie podzielił poglądu strony skarżącej, iż Rada Miejska w Ł. naruszyła delegację ustawową zawartą w art.40 ust.8 ustawy z 21 marca 1985r. gdyż była upoważniona do określenia stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego a nie stawki za 1 m2 powierzchni reklamy. Strona skarżąca swój pogląd opiera na założeniu, iż sformułowanie "zajęcie 1 m2 pasa drogowego" winno dotyczyć powierzchni gruntu jaką zajmuje reklama w rzucie poziomym. Inaczej mówiąc, w ocenie skarżącego, winna zostać określona stawka za zajęcie 1 m2 powierzchni gruntu jaką zajmuje reklama w rzucie poziomym. W przekonaniu sądu przyjęcie takiego poglądu jest błędne. Pas drogowy obejmuje bowiem zarówno płaszczyznę gruntu pasa jak również przestrzeń nad tym pasem. Każda reklama ma określoną powierzchnię wyrażoną w metrach kwadratowych. Najczęściej znajduje się ona nad płaszczyzną gruntu. Wielkość powierzchni reklamy jest wielkością zajęcia pasa drogowego. W związku z czym zajęcie 1 m2 pasa drogowego w odniesieniu do reklam jest tożsame z 1 m2 powierzchni reklamy. W zaskarżonej uchwale słusznie zatem ustalono stawkę za zajęcie 1 m2 pasa drogowego jako stawkę za 1 m2 powierzchni reklamy.
Niezasadny jest zarzut strony skarżącej naruszenia art.94 Konstytucji gdyż Rada Miejska w Ł. wykroczyła poza swoje kompetencje ustawowe. Nadto skarżący podniósł, iż naruszony został art.217 Konstytucji gdyż opłata za zajęcie pasa drogowego jest daniną publiczną, która winna zostać uregulowana w drodze ustawy.
Zgodnie z treścią art.94 Konstytucji organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Należy zaznaczyć, iż zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Aktem takim jest każdy akt prawny zawierający normy o charakterze generalnym (czyli nie odnoszącym się do indywidualnie oznaczonego podmiotu lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów) i abstrakcyjnym (czyli nie "konsumowanym" poprzez jednokrotne zastosowanie lecz mogącym zostać wykorzystanym w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości) wydany przez ustawowo wskazany organ administracji. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2001r. w sprawie SA/Bk 1532/000(OSP nr 11 z 2002r. poz.138).
W ocenie sądu zaskarżona uchwała odpowiada temu kryterium. Uregulowania uchwały odnoszą się bowiem do każdej osoby zajmującej pas drogowy. Dotyczą one każdego kto zajmuje pas drogowy na terenie Ł. i mogą być wykorzystywane w nieograniczonej liczbie przypadków. Nie odnoszą się zatem do indywidualnie oznaczonego podmiotu lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów. Okolicznością niesporną jest, iż zaskarżona uchwała nie ma jednorazowego zastosowania lecz może być wykorzystywana w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości.
Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art.40 ust.8 ustawy z 21 marca 1985r. Rada Miejska w Ł. została upoważniona do ustalenia stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i takie stawki zostały określone w uchwale z [...]. W przypadku reklam stawka za zajęcie 1 m2 pasa drogowego została ustalona przez określenie stawki za 1 m2 powierzchni reklamy gdyż 1 m2 powierzchni reklamy jest tożsamy z 1 m2 zajętego pasa drogowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do przekroczenia granic upoważnienia określonego w art.40 ust.8 ustawy z 21 marca 1985r. Skoro zatem zaskarżona uchwała odnosi się do pewnej kategorii potencjalnych adresatów a nie do indywidualnie oznaczonego podmiotu, może być ona wykorzystywana w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości oraz została wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, to jest ona aktem prawa miejscowego i nie miało miejsca naruszenie przepisu art.94 Konstytucji.
Zgodnie z treścią art.217 Konstytucji nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.
Z wymienionego przepisu wynika, iż istnieje obowiązek uregulowania ustawą wszystkich istotnych elementów stosunku daniowego takich jak określenie podmiotu oraz przedmiotu opodatkowania, stawek czy też zasad przyznawania ulg i umorzeń. Tylko niektóre zagadnienia mogą zostać uregulowane przez akty wykonawcze wydawane w ramach upoważnienia ustawowego o ile nie mają one charakteru zasadniczego, stanowią jedynie dopełnienie regulacji ustawowej i tylko w zakresie nie przesądzającym o istotnych elementach konstrukcji daniny. Taki pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z 6 marca 2002r. w sprawie P 7/00 (OTK nr 2 z 2002r. poz.13) i z 9 lutego 1999r. w sprawie U 4/98 (OTK nr 1 z 1999r. poz.4).
Nie ulega wątpliwości, iż opłata za zajęcie pasa drogowego jest daniną publiczną w rozumieniu art.217 Konstytucji. Jest to bowiem obowiązkowe świadczenie pieniężne przewidziane na rzecz gminy w razie zajęcia pasa drogowego i jest ono uiszczane przez każdy podmiot dokonujący takiego zajęcia na terenie gminy. Zasadnicze elementy opłaty zostały uregulowane w ustawie z 21 marca 1985r. W przepisie art.40 wymienionej ustawy określono podmiot oraz przedmiot opodatkowania a także sposób wyliczenia opłaty. Ustalono, iż opłata stanowi iloczyn elementów określonych w art.40 ust.6 a jedynie do określenia wysokości jednego elementu, a mianowicie stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, został upoważniony organ jednostki samorządu terytorialnego. Upoważnienie to jest również istotnie ograniczone gdyż ustalono maksymalną stawkę opłaty, która nie może zostać przekroczona (10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego). Można zatem uznać, iż zasadnicze elementy opłaty za zajęcie pasa drogowego zostały uregulowane w drodze ustawy zaś upoważnienie do ustalenia wysokości stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego przez organy samorządu terytorialnego nie przesądza o istotnych elementach konstrukcji całej opłaty. W przekonaniu sądu regulacja opłaty za zajęcie pasa drogowego określona w zaskarżonej uchwale nie stanowi naruszenia art.217 Konstytucji.
W ocenie sądu A spółka z o.o. w W. posiada legitymację do wniesienia skargi.
Zgodnie z treścią art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym(Dz.U. nr 142 z 2001r. poz.1591 z późn. zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z wymienionego przepisu wynika, iż skargę na uchwałę organu gminy może wnieść każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą. Należy zaznaczyć, iż interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego przy czym chodzi o taki przepis z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z rozstrzygnięciem konkretną uchwałą. Interes prawny będzie więc posiadał taki podmiot dla którego istnieje przepis prawa materialnego z którego dla tego podmiotu można wyprowadzić uprawnienie lub obowiązek pozostający w związku z rozstrzygnięciem konkretnej uchwały.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała naruszyła interes prawny skarżącego. Stronie skarżącej wymierzono bowiem karę pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego zaś karę tę wyliczono w oparciu o treść przepisu art.40 ust.12 w związku z ust.6 i 8 ustawy z 21 marca 1985r. oraz § 4 pkt.3 uchwały z [...]. Skarżący ma zatem obowiązek uiszczenia kary zaś jej wyliczenie opiera się m.in. na treści § 4 pkt.3 zaskarżonej uchwały. Można więc uznać, iż zaskarżona uchwała narusza interes prawny strony skarżącej gdyż wpływa na wysokość kary, którą skarżący zobowiązany jest zapłacić.
W przekonaniu sądu skarżący zachował termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art.53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Należy zaznaczyć, iż organ gminy, na podstawie art.101 ust.3 ustawy z 8 marca 1990r., ma obowiązek rozpoznać wniosek o usunięcie naruszenia prawa w terminie miesięcznym od dnia jego wniesienia. Po upływie tego terminu skarżący może złożyć skargę do sądu przy czym ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi jest sześćdziesiąty dzień od dnia wniesienia wezwania. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 lipca 2005r. w sprawie OSK 1634/04(Lex nr 186585) oraz w postanowieniu z 20 września 2005r. w sprawie I OSK 185/05(nie publikowane).
W rozpoznawanej sprawie skarżący wezwał Radę Miejską w Ł. do usunięcia naruszenia prawa w dniu 18 stycznia 2006r. Organ gminy nie rozpoznał tego wniosku w terminie 30 dni tzn. do 17 lutego 2006r. Odpowiedź została udzielona dopiero w dniu 23 lutego 2006r. W tej sytuacji sześćdziesięciodniowy termin upływał w dniu 19 marca 2006r. Ponieważ była to niedziela, zgodnie z treścią art.83 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r., ostatni dzień terminu do wniesienia skargi upłynął 20 marca 2006r. W tym też dniu złożona została skarga czyli w terminie, o którym mowa w art.53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.
Reasumując sąd uznał, iż zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę.
Sąd oddalił wniosek Rady Miejskiej w Ł. zasądzenie kosztów postępowania gdyż, zgodnie z treścią art.199 ustawy z 30 sierpnia 2002r., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast w myśl art.200 wymienionej ustawy, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje jedynie skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub czynność albo dopuścił się bezczynności i to w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Z wymienionego przepisu wynika, iż sąd pierwszej instancji nie może zasądzać kosztów postępowania na rzecz organu administracji nawet w przypadku oddalenia skargi. Mając to na uwadze sąd oddalił wniosek Rady Miejskiej w Ł. o zasądzenie kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło