II SA/Bk 3/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-03-15
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące zgodność podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mające na celu wydzielenie gruntów pod rozbudowę istniejącej drogi wewnętrznej, która ma uzyskać status drogi publicznej, może zostać wydane z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Postanowienie opiniujące zgodność podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mające na celu wydzielenie gruntów pod rozbudowę istniejącej drogi wewnętrznej, która ma uzyskać status drogi publicznej, może zostać wydane z urzędu, jeśli podział jest niezbędny do realizacji celu publicznego, jakim jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Zgodność podziału z planem zagospodarowania przestrzennego jest kluczowa, a kwestie techniczne dotyczące szerokości drogi publicznej nie są decydujące dla możliwości jej zaliczenia do tej kategorii przez radę gminy.Stan faktyczny
Skarżący S. T. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. opiniujące pozytywnie projektowany podział nieruchomości. Podział ten miał na celu wydzielenie gruntów pod poszerzenie istniejącej drogi dojazdowej, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miała uzyskać status drogi publicznej. Skarżący zarzucał, że podział jest nieuzasadniony, narusza jego prawo do zabudowy działki i że droga nie spełnia wymogów technicznych dla dróg publicznych. Organy administracji uznały, że podział jest niezbędny do realizacji celu publicznego i zgodny z planem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej podziału nieruchomości - oddala skargę.-
II SA/Bk 3/07
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta B. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, położonych w rejonie ul. J. w B., oznaczonych w ewidencji gruntów w obrębie 2 jako działki o numerach geodezyjnych [...].
W trakcie postępowania postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2006 r. znak [...] opiniujące pozytywnie projektowany podział nieruchomości i przekazało sprawę w części dotyczącej wydania opinii do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż decydująca dla wydania pozytywnej opinii o planie podziału jest możliwość zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zagospodarowania działek powstałych w wyniku podziału, a nie innych działek z nimi sąsiadujących, co umknęło uwadze organowi I instancji. Nadto wskazał, iż wszczęcie z urzędu postępowania o podział nieruchomości nastąpiło w celu wydzielenia gruntów pod drogi publiczne. Tymczasem projektowany podział nie dotyczy wydzielenia gruntów pod drogę publiczną, ale ma na celu pozyskanie ich na poszerzenie drogi istniejącej. Zgodnie zaś z orzecznictwem w tym przedmiocie wydzielenie gruntów pod drogi publiczne odnosi się do powstania nowych dróg, a nie dotyczy poszerzenia istniejących.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania właściciele działek podlegających podziałowi zgłosili pisemne sprzeciwy wobec proponowanego podziału, w tym S. T. – właściciel działki nr [...] wskazał, iż podział uniemożliwi mu zabudowanie działki.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] Prezydent Miasta B. po raz kolejny zaopiniował pozytywnie zgodność proponowanego podziału nieruchomości położonych w B. przy ul. J. o stosownych numerach ewidencyjnych, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - w sposób przedstawiony na kopii mapy zasadniczej.
Wskazał w uzasadnieniu, że toczące się postępowanie podziałowe ma na celu wydzielenie działek pod rozbudowę istniejącego ciągu pieszo - jezdnego szerokości 6 m. Ciąg nie stanowi drogi publicznej w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, gdyż na chwilę obecną brak uchwały rady gminy o zaliczeniu go do kategorii dróg gminnych. Nadanie temu odcinkowi charakteru dogi publicznej będzie możliwe dopiero po jego rozbudowie, gdy spełni techniczne wymogi przewidziane dla dróg publicznych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z § 7 ust. 2 wskazanego Rozporządzenia ulica stanowiąca drogę publiczną powinna mieć w liniach rozgraniczających szerokość 10 m. W wyjątkowych przypadkach dopuszcza się szerokość 8 - 9 m.
Uzasadniając wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie podziału nieruchomości organ przytoczył treść przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w którym dopuszczono taką możliwość w sytuacji, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych. Powołał również treść przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którymi celem publicznym może być wydzielanie gruntów pod drogi publiczne oraz budowa i utrzymywanie tych dróg oraz przepisu art. 4 pkt 17 tej ustawy zawierającego definicję budowy drogi.
Wskazał, iż podział nie wpłynie negatywnie na możliwość zagospodarowania powstałych w jego wyniku działek. W przypadku działki o nr [...] powstaną dwie działki, jedna stanie się częścią projektowanej ulicy dojazdowej, a drugą będzie można zagospodarować zgodnie z ustaleniami planu dla terenu oznaczonego symbolami [...] i [...]. Podobne ustalenia organ poczynił odnośnie do pozostałych działek objętych podziałem (nr [...]). Wskazał nadto, iż wydzielenie działek w żaden sposób nie wpłynie na wielkość terenu przeznaczonego pod zabudowę, gdyż według ustaleń planu jest to teren przeznaczony pod drogę dojazdową i pozbawiony prawa zabudowy. Linia zabudowy jest nieprzekraczalna i nie ulegnie przesunięciu w wyniku zmiany granic nieruchomości, zaś linie rozgraniczające tereny publiczne stanowią według zapisów planu podstawę do obligatoryjnego podziału w miejscu ich przebiegu, co uwzględniono w projekcie planu podziału.
Zażalenie na postanowienie z dnia [...] lipca 2006 r. złożył S. T. wnosząc o jego uchylenie.
Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2006 r.
W uzasadnieniu wskazano, iż ulica dojazdowa, której poszerzenie jest celem podziału nie stanowi obecnie drogi publicznej, ale docelowo ma taki charakter uzyskać. Niezbędne do tego jest jej poszerzenie, według granic oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego liniami rozgraniczającymi, o fragmenty powierzchni działek sąsiadujących z ulicą. Postępowanie w przedmiocie podziału działek (którego częścią jest postępowanie niniejsze w przedmiocie wydania opinii o zgodności podziału z planem miejscowym) mogło być zatem wszczęte z urzędu jako niezbędne do realizacji celu publicznego.
Organ wskazał, iż zgodnie z § 43 ust. 3 tekstu planu miejscowego linie rozgraniczające teren przyszłej drogi publicznej stanowią podstawę do przeprowadzenia obligatoryjnego podziału w miejscu ich przebiegu i nie podlegają korekcie. Odnośnie kwestii zgodności zagospodarowania działek powstałych w wyniku podziału z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ zaakceptował ustalenia poczynione w I instancji. Szczegółowo odniósł się do ustaleń dotyczących działki nr [...] należącej do wnoszącego zażalenie wskazując, iż po podziale jedna jej część znajdzie się w granicach projektowanej ulicy, zaś druga będzie mogła być zagospodarowana zgodnie z ustaleniami i ograniczeniami w sposobie zagospodarowania przewidzianymi w planie dla terenów oznaczonych symbolami [...] (obszar lokalizacji istniejących linii energetycznych wraz ze strefą ochronną - § 29 tekstu planu) i [...] (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i usługowa wraz z urządzeniami towarzyszącymi, parkingami i zielenią - § 33 tekstu planu). Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu, iż wydzielenie części działki nr [...] pod drogę publiczną spowoduje zmianę jej parametrów uniemożliwiającą zabudowę organ zauważył, iż możliwość zagospodarowania działki po jej podziale należy badać tylko w aspekcie ustaleń planu miejscowego. Ponadto zagospodarowanie działki nie jest pojęciem tożsamym z jej zabudową, gdyż w pojęciu tym mieści się również możliwość umieszczenia na działce urządzeń towarzyszących zabudowie, zieleni lub też zagospodarowanie w sposób wyłączający zabudowę. Uwagi powyższe dotyczą również pozostałych działek, których dotyczy podział. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało nadto, iż planowany podział nie wpłynie na lokalizację zabudowy, która zgodnie z zapisami planu jest możliwa także obecnie tylko w odległości 4 m od linii rozgraniczającej ulicy KD - 37D.
Pouczono żalącego się, iż w przypadku podtrzymania sprzeciwu wobec podziału może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części.
Skargę na postanowienie z dnia [...] października 2006 r. złożył do sądu administracyjnego S. T.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia jako naruszającego prawo, a w szczególności:
- art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne zakwalifikowanie podziału przedmiotowej nieruchomości jako niezbędnego do celów publicznych,
- § 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie poprzez możliwość uznania za drogę publiczną drogi nie spełniającej wymogów rozporządzenia;
- art. 7 i art. 77 KPA poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zwrócił uwagę na brak konieczności poszerzania i rozbudowy ulicy, której dotyczy podział, jako należącej do jednej z najszerszych w dzielnicy (faktyczna szerokość 6,75 m). Wskazał nadto, iż odbywający się na niej ruch jest niewielki i jest zabudowana tylko z jednej strony. Wyraził sprzeciw wobec przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu argumentacji, iż w rozpoznawanym przypadku ma miejsce realizacja celu publicznego, a w związku z tym wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie podziału działek jest dozwolone na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jego zdaniem droga, której postępowanie dotyczy ma charakter drogi wewnętrznej, a nie publicznej i takiego charakteru nie zmienia nazwanie jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego publiczną. Z tych względów postępowanie mające na celu poszerzenie drogi wewnętrznej (przez podział sąsiadujących z nią nieruchomości) nie jest motywowane celem publicznym. Przedstawiona przez organy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i postanowienia z dnia [...] lipca 2006 r. interpretacja przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest instrumentalnym wykorzystaniem prawa i nie powinna podlegać ochronie. Wskazał na liczne orzecznictwo dotyczące tej materii.
Jego zdaniem zaprezentowana przez organy interpretacja pojęcia "cel publiczny" i "budowa drogi" jest nieprawidłowa. Zarzucił, iż przedmiotowa droga dojazdowa nie spełnia kryteriów technicznych do uznania jej za drogę publiczną w myśl § 7 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 02 marca 1999 r., w tym według kryteriów pozwalających na obniżenie podstawowej szerokości określonej na 10 m do szerokości 8 - 9 m. Podniósł, iż nie jest wydzieleniem pod drogę publiczną rozbudowa drogi, która w chwili rozpoczęcia prac nie jest drogą publiczną, a stanie się nią w wyniku tej rozbudowy (poszerzenia) i podjęcia uchwały o zaliczeniu do odpowiedniej kategorii dróg publicznych przez radę gminy.
Zarzucił organowi działanie w imieniu prywatnego interesu jednego z pracowników Wydziału Planowania i Zagospodarowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego. Wskazał na nieprawidłowe określenie w postanowieniu szerokości drogi, której poszerzenie jest celem podziału. Podniósł, iż sfinalizowanie podziału doprowadzi do utraty użyteczności jego działki, na której zamierza postawić dom.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 2006 r. nie naruszają prawa, dlatego skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem postępowania nie było orzeczenie zatwierdzające podział nieruchomości, a opiniujące postanowienie prezydenta miasta wydane w trybie art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) zwanej dalej u.g.n. Przepis ten stanowi, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego opiniuje stosowny organ. Czyni to w formie postanowienia (art. 93 ust. 5 u.g.n.), którego przedmiotem jest wyłącznie ocena, czy proponowany podział pozostaje w zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Jak przewiduje art. 93 ust. 2 u.g.n. zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Poza sporem w sprawie niniejszej pozostaje fakt tej zgodności – co ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości organy obu instancji, którą to ocenę skład orzekający w sprawie niniejszej podziela.
Według zapisu planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miasta B. nr [...] z dnia [...] września 2005 r.) teren objęty podziałem obejmuje zapis o symbolu KD – 37 D – w ramach przewidzianych dróg publicznych "ulica dojazdowa, szerokość w liniach rozgraniczających 8,0 m i 9,0 m / wg odczytu geodezyjnego z rysunku planu/" (§ 48 ust. 1 pkt 2 ppkt 37 planu) oraz tereny o symbolu [...] przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługową wraz z urządzeniami towarzyszącymi, parkingami, zielenią (§ 33 ust. 1 planu) i teren oznaczony symbolem [...] – obszar lokalizacji istniejących linii elektroenergetycznych 110kV wraz z pasem ochronnym (§ 29 ust. 1 planu). Zgodnie z zapisem § 47 ust. 3 planu – linie rozgraniczające tereny, z pominięciem terenów publicznych, nie stanowią podstawy do przeprowadzenia obligatoryjnego podziału w miejscu ich przebiegu. Zatem w przypadku przeznaczenia terenu o symbolu KD – 37 D pod drogę publiczną – linie teren ten rozgraniczające stanowią podstawę do przeprowadzenia obligatoryjnego podziału w miejscu ich przebiegu. Jak wynika z zaopiniowanego pozytywnie projektu podziału – przewiduje się ten podział dokładnie po linii rozgraniczającej teren publiczny. Stąd stwierdzenie zgodności przyszłego podziału pod kątem przeznaczenia terenu pod budowę nie budzi wątpliwości.
Tak samo ocenić należało dokonaną analizę możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu zgodnie z ustaleniami planu.
W wyniku podziału nieruchomości skarżącego nr [...] powstaną dwie działki: jedna o powierzchni 0, 0106 ha pod poszerzenie drogi publicznej – ulicy dojazdowej KD – 37 D oraz druga, o powierzchni 0, 0504 ha. Ta ostatnia objęta jest zapisem [...] i [...], z których ten ostatni zapis (stanowiący obszar lokalizacji istniejących linii elektroenergetycznych 110kV z pasem ochronnym) jest wyłączony spod zabudowy. Teren o symbolu [...] jest przeznaczony pod zabudowę, przy czym skarżący, jak podał w piśmie z dnia 03 lipca 2006 r. jest właścicielem także działki nr [...] bezpośrednio przylegającej do objętej podziałem nieruchomości nr [...] - co daje mu łatwiejszą możliwość zagospodarowania terenu zgodnie z przeznaczeniem planu. Zauważyć należy, jak stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że planowany podział nie wpłynie na ewentualną lokalizację inwestycji, jak podnosił skarżący, gdyż podział planowany jest po linii rozgraniczającej ulicy KD – 37D i tenże plan wyznacza linię zabudowy w odległości 4 m od linii rozgraniczającej. Zatem niezależnie od tego, czy podział będzie dokonany, czy nie – planowana zabudowa nie mogłaby zostać zrealizowana w mniejszej odległości od określonej w planie.
W świetle powyższego brak jest podstaw do podważenia oceny organów administracyjnych w zakresie dopuszczalności podziału w myśl art. 93 u.g.n. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na dokonanie ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji. Tym samym zarzuty skargi naruszenia przepisów art. 7 i 77 KPA pozostają bezzasadne.
Nie sposób podzielić też zarzutów naruszenia art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. oraz § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 02 marca 1999 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ze zm.).
Wbrew przekonaniu skarżącego w sprawie niniejszej zostały spełnione przesłanki do wszczęcia z urzędu procedury podziałowej określone w art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Przepis ten dopuszcza postępowanie z urzędu – jeżeli podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych. Cele publiczne zostały określone w przepisie art. 6 u.g.n., który to przepis w pkt 1 wyszczególnia wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Ustawa ta nie zawiera definicji dróg publicznych, dlatego w tym zakresie znajduje zastosowanie ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 2086 ze zm.) zwana dalej u.d.p. Jej art. 1 stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczana na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Do dróg publicznych zaliczają się zgodnie z art. 2 następujące kategorie dróg: 1) drogi krajowe, 2) drogi wojewódzkie, 3) drogi powiatowe, 4) drogi gminne. Drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 u.d.p.). Wskazany podział dróg został przyjęty w art. 98 ust. 1 u.g.n.
Z załączonego do akt planu zagospodarowania przestrzennego części Z. i części osiedla D. w B. z dnia [...] września 2005 r. wynika, że sporna droga, przewidziana jest w planie jako droga publiczna dojazdowa KD – 37 D. Taka klasa dróg gminnych (D) jest zgodna z oznakowaniem wynikającym z rozporządzenia z dnia 02 marca 1999 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - § 4 ust. 2 pkt 4. Najmniejsza szerokość ulicy w liniach rozgraniczających nie powinna być mniejsza niż 10 m (§ 7 ust. 1), przy czym w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych trudnymi warunkami terenowymi lub istniejącym zagospodarowaniem, dopuszcza się mniejsze szerokości ulic - § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia.
Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu.
Według rysunku i tekstu planu zagospodarowania przestrzennego sporną drogę stanowić będzie obecnie funkcjonująca droga wewnętrzna w postaci działki nr [...] powiększona o działki powstałe na skutek niniejszego podziału nieruchomości przylegających do w/w nieruchomości – mieszczące się w obszarze o symbolu KD – 37 D. Ulica będzie miała 8,0 m szerokości w liniach rozgraniczających i 9,0 według odczytu geometrycznego z rysunku planu. Stąd przedmiotowy podział, tak, jak oceniono w postępowaniu administracyjnym, jest niezbędny do realizacji celu publicznego w postaci wydzielenia gruntów pod drogi publiczne.
Podkreślenia wymaga fakt, że w dacie wszczęcia postępowania podziałowego sporna droga była przewidziana w planie zagospodarowania przestrzennego jako droga publiczna, a w jej granice wliczone zostały: istniejąca obecnie droga wewnętrzna dojazdowa – działka nr [...] oraz pas gruntu odjęty z działek przylegających do działki nr [...]. Celem podziału jest zatem wydzielenie nowych działek pod poszerzenie istniejącej drogi wewnętrznej zakwalifikowanej w planie jako droga publiczna, którą będzie mogła się stać po podjęciu uchwały rady gminy.
W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów skargi, iż przedmiotowa droga nie będzie mogła zostać zakwalifikowana jako publiczna wobec zaplanowanej zbyt małej szerokości (8 m przy wymaganych warunkami technicznymi 10 m) należy przywołać stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie I OSK 1381/05. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że uprawnienie do zaliczenia do tej kategorii dróg posiada rada gminy, która dokonuje tego w formie uchwały po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Korzystanie przez radę gminy z uprawnienia do zaliczenia do kategorii dróg gminnych nie jest uzależnione od spełnienia przez nią warunków technicznych określonych w rozporządzeniu z dnia 02 marca 1999 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Te przepisy są przepisami wykonawczymi do prawa budowlanego i mają zastosowanie tylko do budowy drogi publicznej.
Wyrok powyższy stanowi odstępstwo od tych orzeczeń (np. w sprawie sygn. akt III SA 1432/99 z dnia 20 października 2000 r., Lex nr 47974), w których wyrażono pogląd, iż o tym, czy dana droga jest drogą publiczną stanowią względy techniczne i prawne, a brak jednego z tych elementów powoduje zaliczenie do dróg wewnętrznych.
Natomiast powoływane przez skarżącego orzeczenia (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2002 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1093/01, czy z dnia 18 listopada 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA 148/03) dotyczą odmiennego stanu faktycznego niż w sprawie niniejszej, bowiem w żadnej z tamtych spraw sporna droga w związku z którą zainicjowano podział z urzędu nie była w planie zagospodarowania przestrzennego przewidziana w kategorii dróg publicznych, a stanowiła drogę wewnętrzną. Zgodzić się należy ze stanowiskiem sądu zaprezentowanym w tamtych sprawach (że budowa dróg wewnętrznych nie może decydować o realizacji inwestycji celu publicznego), jednak tamto stanowisko nie przenosi się na grunt sprawy niniejszej, gdzie w planie zagospodarowania przestrzennego droga KD – 37 D została przewidziana jako droga publiczna. Można natomiast powołać się na stanowisko NSA wynikające z wyroku z dnia 13 lipca 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1024/99, Lex nr 44203, w którym sąd stwierdził: "Z przepisów art. 97 i 98 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, iż w zasadzie o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. Uprawnienia właściciela w tym zakresie mogą być ograniczone tylko w przypadkach, kiedy z mocy wyraźnego przepisu podział nieruchomości może być dokonany z urzędu lub na wniosek osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości. Jednakże wówczas podział nieruchomości nie ma tego szczególnego skutku polegającego na tym, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne stają się z mocy prawa własnością jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Podziału nieruchomości bez wniosku jej właściciela można dokonać m.in. wówczas, gdy podział ten jest niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), czyli także wtedy, gdy konieczne jest wydzielenie działek pod budowę drogi publicznej. Podziału dokonuje się wówczas z urzędu i różni się on tym od podziału dokonanego na wniosek właściciela nieruchomości, że działki gruntu wydzielone pod drogę publiczną nie stają się z mocy prawa własnością jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Jeżeli właściciel nieruchomości nie zgodzi się jej wyzbyć w drodze czynności prawnej (sprzedaży, zamiany itp.), konieczne będzie wywłaszczenie części tej nieruchomości".
Zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 4 pkt 17 u.d.p. budowa drogi publicznej to także odbudowa i rozbudowa.
Wszczęte z urzędu postępowanie podziałowe w sprawie niniejszej ma na celu wydzielenie gruntów pod drogę publiczną KD – 37 D, utworzoną z istniejącej drogi wewnętrznej (działka [...]) i nowowydzielonych działek.
Dlatego, przy zgodności podziału z planem zagospodarowania przestrzennego, nie można uznać zaskarżonego postanowienia jako sprzecznego z przepisami prawa materialnego wskazanymi w skardze.
Odnośnie podnoszonych w postępowaniu kwestii niecelowości podziału i wydzielenia drogi publicznej, co według skarżącego jest podyktowane interesami jednego z pracowników urzędu miasta – to powołane okoliczności nawet, jeśli istotnie "korzyść" w postaci szerszej drogi dojazdowej będzie miał pracownik organu – pozostają bez wpływu na postępowanie w sprawie. Opiniując projekt podziału organ opiniujący nie może badać celowości jego dokonania, a wyłącznie zgodność jego dokonania z planem zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 93 ust. 2 u.g.n.
Natomiast strona ma możliwość złożenia wniosku o wyłączenie organu, przy czym ustawowe przesłanki wyłączenia – art. 24 KPA – nie zachodziły w sprawie niniejszej. Wskazany pracownik nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji.
Nie ulega nadto wątpliwości, że swoje racje skarżący winien podnosić na etapie uchwalania planu miejscowego w 2005 r., a tego nie uczynił.
Jako niezasadna skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło