I SA/Gd 961/06
WyrokWSA w Gdańsku2007-03-09
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Małgorzata Tomaszewska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działki gruntu, która formalnie nie utraciła charakteru rolnego w planie zagospodarowania przestrzennego, ale faktycznie nie jest wykorzystywana do produkcji rolnej i nabywca ma zamiar przeznaczyć ją na cele nierolnicze, podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd przychylił się do stanowiska organów podatkowych, że sprzedaż działki gruntu podlega opodatkowaniu. Utrata charakteru rolnego gruntu następuje poprzez faktyczne wyłączenie go z produkcji rolnej i przekształcenie sposobu użytkowania, a nie tylko na podstawie formalnych zapisów planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku sprzedaży działki, która nie była faktycznie uprawiana, a nabywca miał zamiar przeznaczyć ją na cele nierolnicze (budowa domku gospodarczego, hodowla królików), uznać należy, że utraciła ona charakter rolny i uzyskany przychód podlega opodatkowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca K. P. sprzedała działkę gruntu o powierzchni 0.10.02 ha za 19.000,00 zł, nabyta w celu prowadzenia działalności rolniczej. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że działka utraciła charakter rolny. Skarżąca zarzuciła organom błąd w ustaleniu stanu faktycznego i niezgodność z prawem, twierdząc, że nabywca miał zamiar kontynuować działalność rolniczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 marca 2007 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę.
I SA/Gd 961/06
U z a s a d n i e n i e
Pani K. P. w dniu 21 listopada 2003 r., przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nabyła nieruchomość, sprzedała działkę gruntu nr [...] obszaru 0.10,02 ha położonej w G. przy ul. [...] za cenę 19.000,00 zł, w związku z czym Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 8 marca 2006r., określił zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 1.900,00 zł.
Pani K. P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i zwolnienie od opodatkowania dochodów uzyskanych ze sprzedaży przedmiotowej działki na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia 2 października 2006 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż skarżąca osiągnęła przychód zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia
26 lipca 1991 r., o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.). Wskazał również Dyrektor Izby Skarbowej, że ustawodawca przewidział też wyjątek, w którym dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości może być zwolniony z opodatkowania. W myśl postanowień art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego; zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny lub leśny.
Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r., o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.), za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Z powyższego wynika, że ustawa z dnia 15 listopada 1984 r., wiąże obowiązek podatkowy w podatku rolnym przede wszystkim z faktem posiadania gruntów, nie zaś z uzyskiwanymi z tych gruntów dochodami, w związku z czym zaprzestanie działalności lub ograniczenie produkcji nie daje podstaw do uznania, iż nieuprawiany grunt zostaje automatycznie wyłączony z gospodarstwa rolnego, jak również nie może stanowić podstawy do zwolnienia z obowiązku odprowadzania podatku rolnego (wyroki NSA z dnia 13 lutego 1992 r., sygn. akt SA/Wr 1396/91; 02 czerwca 1999 r.,
sygn. akt l SA/Gd 2622/98). W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej utrata charakteru rolnego gruntów następuje poprzez wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej, polegające na faktycznym przekształceniu sposobu ich użytkowania.
Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia
2 czerwca 1999 r., sygn. akt l SA/Gd 2622/98: ,,w wyniku ukształtowania się linii orzeczniczej ugruntowanym stał się pogląd, w którym odstąpiono od koncepcji formalnoprawnego rozumienia utraty charakteru rolnego gruntów w świetle art. 21 ust. 1 pkt 28, uzależniającego tę cechę od treści planu zagospodarowania przestrzennego, na rzecz odniesienia do działań gruntów".
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pani
K. P. w dniu 12 grudnia 2002 r., aktem notarialnym dokonała zakupu prawa własności działki niezabudowanej Nr [...] stanowiącej grunt rolny o powierzchni 1.86.91 ha położonej w G. przy ul. [...]. Po dokonaniu podziału tej nieruchomości na mniejsze działki w dniu 21 listopada 2003 r., podatniczka przeniosła na rzecz pana S. G. prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] obszaru 0.10.02 ha za cenę 19.000,00 zł. Zarówno w treści powyższej umowy, jak i umowy warunkowej sprzedaży zawartej w dniu 04.09.2003 r.,. nie określono przeznaczenia nabywanego gruntu. Z oświadczenia pana S. G. zawartego w § 1 umowy warunkowej sprzedaży wynika, że nie jest on rolnikiem indywidualnym w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r., o kształtowaniu ustroju rolnego. Dodatkowo w piśmie z dnia 28 sierpnia 2006 r., nabywca gruntu oświadczył, że kupił przedmiotową działkę z przeznaczeniem na wybudowanie domku gospodarczego i prowadzenia hodowli królików.
Dyrektor Izby Skarbowej stoi na stanowisku, że będąca przedmiotem sprzedaży nieruchomość - działka nr [...] pomimo, iż w obowiązującym do końca 2003 r. planie zagospodarowania przestrzennego znajdowała się na terenach upraw polowych z dopuszczeniem do ogrodnictw, faktycznie utraciła charakter rolny. Taki stan rzeczy wynika z oględzin dokonanych w dniu 27 czerwca 2006 r., w toku, których ustalono, iż na działce nr [...] nie poczyniono jakichkolwiek działań związanych z uprawą roli czy inną działalnością rolniczą. Działka ta nie jest ogrodzona i stanowi łąkę porośniętą nieskoszoną trawą o wysokości około 50 cm, co potwierdza brak oznak prowadzenia na niej czynnej gospodarki rolnej. Zasadność powyższego stanowiska potwierdza również zamiar zbudowania przez nabywcę domku gospodarczego i prowadzenia hodowli królików.
Jak bowiem stwierdził NSA w wyroku z dnia 08 listopada 2000 r.,
(sygn. akt l SA/Gd 910/00): "(...) skoro wola nabywców została w pełni ujawniona i stan ten utrzymał się aż do dnia oględzin przedmiotowych działek, to nie może być najmniejszych wątpliwości, iż zarówno w dacie nabycia gruntów (...) jak i w późniejszym czasie sprzedane grunty utraciły charakter rolny".
Ponadto z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że przedmiotowa działka usytuowana jest w dzielnicy G. Wbrew twierdzeniom odwołującej jest to rejon atrakcyjny pod względem budownictwa indywidualnego, co dodatkowo przesądza o intencji nabywcy przedmiotowej działki.
W 2004 r., ceny gruntów rolnych położonych przy ul. [...] tj., w tym samym rejonie gdzie położona była zbywana nieruchomość o powierzchni powyżej 1 ha oscylowały w wysokości 9,61 zł za m kw., natomiast działki o powierzchni ok. 1000 m kw., które utraciły charakter rolny ze względu na swoją powierzchnię sprzedawane były za cenę około 19,00 zł za m kw. a zatem nawet gdyby przyjąć, co podnosi odwołująca, iż tylko jej grunt miał uzbrojenie i przylegał do drogi asfaltowej to i tak cena sprzedaży tego gruntu za m kw. w wysokości 19,00 zł znacznie odbiegała od ceny sprzedaży za grunt rolny w tym rejonie.
Ponadto z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, iż w cenie 19,00 zł za m kw. sprzedawane były działki nierolnicze, niezabudowane, usytuowane w tym samym rejonie. O utracie rolnego gruntu w związku z jego sprzedażą świadczy również, jego powierzchnia znacznie poniżej 1 ha.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca
K. P. zarzuciła, że Dyrektor Izby Skarbowej niezgodnie z obowiązującym prawem i stanem faktycznym przyjął, iż sprzedany dniu 21.11.2003 r., grunt utracił charakter rolny. W jej ocenie intencją nabywcy działki Nr [...] była kontynuacja rolnego przeznaczenia terenu poprzez prowadzenie produkcji ogrodniczej. W tym celu wystąpił do Urzędu Miasta z wnioskiem o budowę siedliska ogrodniczego. Skarżąca wskazała też, że nabywca gruntu nie ma obowiązku deklarowania w akcie notarialnym, w jakim celu nabył ziemię, nie musi być również rolnikiem, aby prowadzić gospodarstwo ogrodnicze. Skarżąca zarzuca ponadto, że pomimo podniesionego przez nią w odwołaniu argumentu dotyczącego lokalizacji sprzedanego gruntu. Dyrektor Izby Skarbowej nie ustosunkował się do niego. Według skarżącej przedmiotowy grunt ze względu na położenie w bezpośrednim sąsiedztwie lotniska [...] nie nadaje się pod zabudowę. Nabywca wobec odmowy wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy oczekuje na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do poglądu, że utrata charakteru rolnego gruntów następuje poprzez wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej polegające na faktycznym przekształceniu sposobu ich użytkowania (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt l SA/Gd 2622/98, z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt l SA/Gd 910/00, z 16 maja 2001 r., sygn. l SA/Gd 223/00,
z 29 sierpnia 2001 r., sygn. akt l SA/Gd 1870/00 niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe dokonały oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów zgodnie z zasadami swobody w granicach prawem dozwolonych. Spójnie i logicznie wykazano przesłanki uzasadniające stanowisko, że sprzedawane grunty utraciły charakter rolny. Wbrew zarzutom skargi, w niniejszej sprawie nabywca nie występował do Urzędu Miasta o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w celu budowy siedliska ogrodniczego, a jedynie ustnie informował się o możliwość wybudowania domku gospodarczego dla królików na zakupionym terenie, czego dowodem jest oświadczenie samego nabywcy z dnia 28.08.2006 r.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza natomiast, że nabywca działki o wielkości 0.10.02 ha miał zamiar wybudowania domku gospodarczego i prowadzenia hodowli królików, jednakże poinformowano go, iż z uwagi na zmianę przepisów dopuszczających taką zabudowę wymagana jest powierzchnia działki min. 3,5 ha. Stąd też twierdzenia skarżącej, iż nabywca oczekuje na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, w celu prowadzenia produkcji ogrodniczej na tym terenie, w świetle całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zasługuje na uwzględnienie.
Pierwotny zamiar nabywcy co do planowanego przeznaczenia gruntu nie mógł zatem być zrealizowany, natomiast w świetle oświadczenia nabywcy, jak i przeprowadzonych oględzin bezspornym było, iż przedmiotowa działka nie jest uprawiana i tym samym faktycznie nie ma charakteru rolnego. Z oceną tą koresponduje również powierzchnia nabytej działki jak i ceny gruntów rolnych i nierolniczych w tym rejonie miasta.
Organy słusznie uwzględniły również treść umowy zawartej przez stronę skarżącą w dniu 21 listopada 2003 r., w której nie określono przeznaczenia nabywanego gruntu, podobnie jak i w umowie z dnia 4.09.2003 r. dotyczącej warunkowej sprzedaży.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzglęnienia położenia nieruchomości w bliskości pasa startowego lotniska należy stwierdzić, że organy podatkowe ustosunkowały się do tego argumentu podnoszonego w toku postępowania. W sprawie nie jest istotne, iż do chwili orzekania zamiar wybudowania na spornej działce domku gospodarczego nie został zrealizowany, co według oświadczenia nabywcy z uwagi na zmianę przepisów jak i powierzchnię działki było przeszkodą do jego realizacji, istotnym jest natomiast, że w świetle okoliczności sprawy zamiarem nabywcy nie było prowadzenie działalności polegającej na prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Co potwierdził on sam w złożonym oświadczeniu, wskazując, iż ziemia leży ugorem.
Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło