II SA/Gd 24/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę. Wójt Gminy decyzją z dnia 28 listopada 2005 r. ustalił skarżącemu K. P. opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych we wsi L. w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w wysokości 16.490,10 zł. Uzasadniając decyzję wskazano, że Rada Gminy 31 października 2003 r. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla części wsi L., w wyniku czego wzrosła wartość nieruchomości nim objętych, gdyż nieruchomości dotychczas przeznaczone na cele rolne zostały przeznaczone na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Wskazano też, że w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustalono trzydziestoprocentową stawkę służącą do ustalania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz że biegły rzeczoznawca wartość nieruchomości przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalił na 9,51 zł za m2. Ponadto powołano się na akty notarialne, które dotyczyły sprzedaży nieruchomości przez skarżącego oraz dokonano obliczeń odnośnie do pięciu działek, których te umowy miały dotyczyć, bez jednakże bliższego objaśnienia poszczególnych pozycji tych obliczeń. W odwołaniu od decyzji Wójta skarżący zarzucił, że nie zastosowano do rozpoznania sprawy przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, mimo że opłata z tytułu zrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli renta planistyczna, jest niepodatkową należnością budżetu jednostki samorządu terytorialnego i w związku z tym spełnia warunek określony w art. 2 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Konsekwencją tego uchybienia było zaś, jak to zarzucono w odwołaniu, niedoręczenie stronie postanowienia o wszczęciu postępowania, brak zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, brak wyznaczenia stronie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, oraz brak wyznaczenia stronie terminu do złożenia wniosków dowodowych. Ponadto w odwołaniu zarzucono naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 89 § 2), przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 154 ust. 2 i 3 ) i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (§ 4 ust. 3 i § 36 ust. 1, 2 i 6), które doprowadziło do wadliwego ustalenia wartości nieruchomości, których dotyczy sprawa. Rozpoznając odwołanie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 27 kwietnia 2006 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż organ ten uznał za trafne zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. SKO stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie rozpatrzył w całości w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, czym naruszył art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto uzasadnienie jego decyzji nie odpowiadało warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jak wskazano, było bardzo lakoniczne, pozbawione jakiejkolwiek analizy operatu szacunkowego i ustosunkowania się do wniosków dowodowych skarżącego. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na znaczenie dowodowe operatu szacunkowego i obowiązki w zakresie postępowania dowodowego organu administracji publicznej, w tym obowiązek przeprowadzenia rozprawy, gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale biegłych. W ocenie SKO naruszono także art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto organ odwoławczy podzielił zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 154 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym wskazał, że poprzednio obowiązujący dla nieruchomości, o które chodzi w sprawie, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego utracił moc prawną z końcem 2002 r., co powoduje, że wartość nieruchomości przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winna być określona w oparciu o faktyczny sposób ich wykorzystania, a nie, jak przyjęto w wycenie rzeczoznawcy, w oparciu o poprzednio obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. SKO dostrzegło też niewskazane w odwołaniu naruszenie ustawy o gospodarce nieruchomościami, mianowicie naruszenie art. 156 ust. 3 tej ustawy, gdyż wykorzystane w sprawie operaty szacunkowe zostały sporządzone 27 grudnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło natomiast zarzutu dotyczącego stosowania w sprawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Uzasadniając swoją tezę organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie prawa polegające na przyjęciu, iż w sprawie ustalenia renty planistycznej nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że stosowanie do tych spraw przepisów ustawy Ordynacja podatkowa wynika z jej art. 2 § 1 pkt 1, który nakazuje stosować ją do niepodatkowych należności budżetowych jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i poglądy doktryny prawa. W odpowiedzi na skargę, powtarzając dotychczasowe stanowisko, wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kwestia, czy do opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidzianej w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.), stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 lipca 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.) jest w orzecznictwie sądowym i doktrynie prawa rozstrzygana niejednolicie. Wystarczy wskazać na orzeczenia wydane pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 15 z 1999 r., poz. 139 ze zm.) Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 7 listopada 2001 r. w sprawie II SA/Gd 1948/01 z glosą A.Borodo (OSP zeszyt 2 z 2003 r., poz. 16), w którym przyjęto, że do renty planistycznej stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2004 r. w sprawie OSK 520/04 z aprobującą glosą J.Stelmasiaka i W.Fałczyńskiego (OSP zeszyt 7-8 z 2005 r., poz. 91) i krytyczną B.Brzezińskiego (Przegląd Orzecznictwa Podatkowego zeszyt 3 z 2005 r., s. 205), w którym przyjęto odmiennie. W ocenie Sądu w tej sytuacji należy przywołać pewne względy pragmatyczne przemawiające za przyjęciem jednego z dwóch postulowanych wyników wykładni. Otóż rozstrzygnięcie na korzyść stosowania do renty planistycznej przepisów ustawy Ordynacja podatkowa nic istotnego nie wnosi skoro i tak jest ona w sposób szczegółowy, a zatem odmienny niż w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa, gdyby ją stosować, uregulowana w art. 36 ust. 4 i art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sytuacji nie sposób oprzeć się wrażeniu, że skarżący, skarżąc korzystną dla siebie decyzję kasacyjną, wykorzystuje doktrynalny spór w celu przedłużenia postępowania. Widać to też wyraźnie w aspekcie zarzutów odwołania, gdzie skutki niezastosowania Ordynacji podatkowej ujęto jako niedoręczenie stronie postanowienia o wszczęciu postępowania, brak zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, brak wyznaczenia stronie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, oraz brak wyznaczenia stronie terminu do złożenia wniosków dowodowych. Wszystkie te braki postępowania mogą być usunięte także poprzez właściwe stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 i art. 37) z wyjątkiem postanowienia o wszczęciu postępowania, gdyż Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje co do zasady wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w odróżnieniu od ordynacji podatkowej (art. 165 § 2). Jednakże nie wydaje się, aby racjonalny ustawodawca zakładał, że jedynym celem stosowania do renty planistycznej Ordynacji podatkowej było osiągnięcie tego jednego efektu o naturze bardzo formalnej, gdyż również Kodeks postępowania administracyjnego zapewnia zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania, tyle że nie w formie postanowienia (art. 61 § 4). Te wszystkie względy skłoniły Sąd do opowiedzenia się za tymi orzeczeniami i poglądami doktryny, według których do opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidzianej w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wniesiona skarga jest niezasadna i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją.