II OSK 1281/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.) sędzia NSA Tadeusz Geremek Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 192/07 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 192/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, co następuje: Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu cofnął skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Powodem rozstrzygnięcia jest fakt, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kole z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt [...] K. Z. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Organ Policji stwierdził, że wprawdzie przestępstwo popełnione przez skarżącego mieści się w kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu komunikacji, jednakże nie oznacza to, że swoim zachowaniem strona stworzyła zagrożenie tylko dla tego dobra chronionego prawem. Osoby prowadzące pojazdy mechaniczne pod wpływem alkoholu zagrażają życiu i zdrowiu ludzi, przy czym takie zachowanie świadczy też o szczególnie rażącym lekceważeniu podstawowego porządku prawnego. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję K. Z. złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom orzekającym w sprawie naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 10 § 1 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną, podnosząc, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani prawa procesowego w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji zauważył, iż zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 ustawy. Będący podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy stanowi natomiast, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił zastosowaną przez organy Policji wykładnię powyższego przepisu, iż katalog sytuacji nim objętych jest otwarty, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności". Sąd uznał zatem za nietrafną argumentację skarżącego, iż skoro popełnione przez niego przestępstwo nie jest stricte przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz nie zostało popełnione w związku z użyciem broni, to przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy nie znajduje zastosowania. Od powyższego wyroku K. Z. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że skarżący należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, z tego tylko powodu, że został on prawomocnie skazany za występek z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Zarzucono też naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności przez brak wskazania okoliczności (poza skazaniem, o którym wyżej mowa) na podstawie których Sąd, a wcześniej organ administracji, wywiódł obawę, że K. Z. może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i interesu publicznego. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący nie należy do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mimo skazania go na karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych wynoszących po 10 zł wraz z orzeczeniem zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres jednego roku. Wynika to z okoliczności, iż ustawodawca nie wskazał na obligatoryjny obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobom skazanym za popełnienie przestępstwa. Organy Policji w każdym przypadku powinny przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a nie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, automatycznie cofać pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej z uwagi na sam fakt skazania. Pismem z dnia 12 lipca 2007 r. Komendant Główny Policji złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. 1. Za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego w szczególności błędnej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Wprawdzie uzasadnienie tego zarzutu wskazuje, że skarżącemu chodzi raczej o niewłaściwe jego zastosowanie (nie należy on do osób stwarzających "uzasadnioną obawę") to jednak rozstrzygnięcie sprawy było wynikiem takiego, jak to przedstawiono w uzasadnieniu wyroku rozumienia zastosowanej normy prawnej. Sąd trafnie zwrócił uwagę, że ustawodawca w omawianych przepisach posłużył się pojęciami nieostrymi. Należą do nich i "uzasadniona obawa" i "interes bezpieczeństwa" i "interes publiczny". Każde z tych określeń wytycza pewne ramy, które organ rozpatrujący każdą sprawę powinien wypełnić treścią odnoszącą się tylko do danego indywidualnego przypadku. Nie do zaakceptowania przy tym jest stosowanie domniemań, uproszczeń czy uogólnień, nawet jeżeli są "generalnie" słuszne. Jeżeli ustawodawca pojęcie "obawa" zawęża określeniem "uzasadniona" to tym samym daje dyrektywę interpretacyjną co do tego, że przewidywane zagrożenie dla wymienionych w przepisie wartości może – i to z dużym prawdopodobieństwem – stać się realne. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyrażał pogląd (por. wyrok z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 955/06), że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym. Zwracał również uwagę, że przy takim podejściu cofnięcie pozwolenia na broń stanowiłoby kolejną karę dodatkową za przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości, której jednak przepisy nie przewidywały. Przy interpretacji przepisów dotyczących pozwoleń na broń nie można nie dostrzegać odmiennej sytuacji osoby ubiegającej się o jego wydanie i osoby, która to pozwolenie już uzyskała. A zatem takiej, która przeszła już, ubiegając się o pozwolenie "weryfikację" w kontekście negatywnych przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 obowiązującej ustawy, bądź w analogicznym w treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni i amunicji i materiałach wybuchowych (Dz.U. Nr 6, poz. 43 ze zm.). Postępowanie o pozbawienie "słusznie nabytego uprawnienia" korzystającego z konstytucyjnej ochrony, wyprowadzonej z art. 2 ustawy zasadniczej, powinno dać odpowiedź na pytanie: z jakich przyczyn osoba, która nie zalicza się do kategorii osób opisanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji utraciła ten walor. Wywody dotyczące przyszłych możliwych zachowań skarżącego (str. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) nie tylko nie mają oparcia w doświadczeniu, jakie daje od ponad 20 lat sądowa kontrola decyzji administracyjnych w tych sprawach ale i w zasadach logicznego rozumowania. Idąc tym tokiem myśli można zakładać, że ten kto prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości nie tylko może użyć broni z narażeniem życia i zdrowia innych osób ale także dopuścić się zabójstwa bądź innego przestępstwa przy użyciu broni. Takie domniemanie faktyczne nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyjaśniał (por. m.in. wyrok z dnia 25 października 2005 r. II OSK 128/05), że na "uzasadnioną obawę" może wskazywać dotychczasowe postępowanie danej osoby (np. nadużywanie alkoholu, dopuszczanie się czynów nagannych) czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie psychiczne i inne). Popełnienie po raz pierwszy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji nie wystarcza do uznania, że obawa o jakiej mowa jest uzasadniona (tak NSA m.in. w wyroku z dnia 4 czerwca 2007 r. II OSK 863/06). Powoływanie się przez Sąd I instancji na utrwaloną jakoby linię orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest o tyle nieuzasadnione, że niektóre ze wskazanych tam (str. 10) wyroków zostały już uchylone (VI SA/Wa 433/05 i 1766/05) przez sąd kasacyjny właśnie z uwagi na ten sam błąd wykładni. 2. Zarzut naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., a więc ustawy, której sądy administracyjne nie stosują, bez powiązania z odpowiednim przepisem procedury sądowej, nie nadaje się do merytorycznego rozpoznania. Przedmiotem kontroli sądu "kasacyjnego" jest bowiem wyrok sądu I instancji a nie – ponownie – decyzja administracyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Bezzasadność tego zarzutu nie oznacza, że Sąd II instancji uznał postępowanie administracyjne za przeprowadzone w sposób pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy. Ta kwestia będzie przedmiotem oceny Sądu Wojewódzkiego przy ponownym rozpoznaniu skargi. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 185 § 1 i 203 pkt 1 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.