II OSK 1896/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-04-24
Skład orzekający: Zygmunt Niewiadomski, Maria Czapska - Górnikiewicz, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, jako strona postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej pracownika, ma prawo skutecznie domagać się od jednostki orzeczniczej I stopnia lub właściwego organu inspekcji sanitarnej skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie przyznają pracodawcy prawa do skutecznego domagania się skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Pracodawca nie jest stroną postępowania przed jednostkami orzeczniczymi w zakresie orzekania o chorobie zawodowej, a jego wnioski dowodowe w tym zakresie nie podlegają ocenie jak inne wnioski w postępowaniu administracyjnym. Błędna wykładnia i zastosowanie tych przepisów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiło podstawę do uchylenia jego wyroku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu i zbierania dowodów, w szczególności poprzez nieumożliwienie pracodawcy wnioskowania o badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi naruszenie prawa materialnego, w tym przepisów rozporządzenia dotyczących postępowania w sprawach chorób zawodowych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 września 2006 r. sygn. akt II SA/Op 440/06 w sprawie ze skargi. O. Spółka z o.o. w O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt II SA/Op 440/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]. W pkt 2 wyroku Sąd określił, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania O. sp. z o.o. w O., od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O.z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], stwierdzającej u E. K. chorobę zawodową pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K. p. a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 25 listopada 2005 r. spełnia przewidziane prawem wymagania: zostało wydane przez poradnię chorób zawodowych wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy wymienioną w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem, i zostało podpisane przez lekarza specjalistę medycyny pracy. Ponadto orzeczenie to zostało w szczegółowy sposób uzasadnione, wyjaśniono w nim jakim badaniom poddany został E. K. i które wyniki badań dowodzą, że doszło w tym przypadku do zawodowego uszkodzenia słuchu. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał brak podstaw do wystąpienia na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia do jednostki orzeczniczej II stopnia o ponowne badanie lekarskie E. K. Organ wskazał także, iż w dniu 19 stycznia 2006 r. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w O. Sp. z o.o. w O., którego wynik potwierdził ustalenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. o wieloletnim zawodowym narażeniu na hałas E. K., natomiast analiza wyników pomiarów dowiodła, że strona odwołująca się przez 23 lata zatrudniała E. K. w warunkach stwarzających znaczne ryzyko uszkodzenia narządu słuchu. Organ odwoławczy stwierdził również brak podstaw do uwzględnienia wpływu wieku pracownika na stan jego słuchu. Nadto wyjaśnił, iż przed wydaniem decyzji w II instancji, strony zostały zawiadomione o zakończonym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z całością dokumentacji i w dniu 22 marca 2006 r. strony skorzystały z tego prawa, nie wnosząc uwag.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł O. Sp. z o.o. w O. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, z uwagi na naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K. p. a.), poprzez niedopuszczenie dowodu ze specjalistycznych badań pracownika w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu oraz brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarżący powtórzył tym samym argumenty zawarte w odwołaniu. Dodał, że organ II instancji nie odniósł się w zasadzie do podniesionych w odwołaniu zarzutów, a jedynie obszernie zacytował ustalenia merytoryczne przyjęte w I instancji za podstawę wydania decyzji. Skarżący uznał, że badania przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu powinny być również brane pod uwagę. Zdaniem skarżącego nie jest wystarczająca w tej mierze opinia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Kędzierzynie - Koźlu. Zdaniem skarżącego z orzeczenia powyższego Ośrodka nie wynika jednoznacznie, czy tę jednostkę chorobową rozpoznano (jak to stwierdzono w części wstępnej orzeczenia) czy też istnieją tylko przesłanki do jej rozpoznania. Skarżący stwierdził, że okoliczności podnoszone przez Spółkę w odwołaniu miały znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, zatem powinny być wyjaśnione zgodnie z przepisami art. 77 § 1, 78 § 1 K. p. a.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu. Nawiązując do zakresu kontroli sądowej, określonego w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia procedury administracyjnej (art. 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 K. p. a.) w pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę na to, że stronami prowadzonego przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego postępowania w sprawie choroby zawodowej jest pracownik i pracodawca. Zgodnie z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażoną w art. 10 § 1 K. p. a. organy administracji publicznej prowadzące postępowanie są zobowiązane do zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu wszystkim podmiotom, którym przysługuje status strony. Tak więc państwowy inspektor sanitarny prowadzący postępowanie powinien powiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie podmioty, które są stroną w sprawie. W przypadku wszczęcia postępowania po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez państwowego inspektora sanitarnego, ten organ ma obowiązek powiadomienia o tym pracodawcy i jednostki podstawowej służby medycyny pracy sprawującej profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem - § 4 ust. 1 rozporządzenia. Skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania, na podstawie art. 61 § 4 K. p. a., tymczasem w ocenie Sądu zawiadomienia należało dokonać w trybie § 4 ust. 1 rozporządzenia, czyli po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby, a nie dopiero po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Sąd wskazał, iż okoliczność ta została jedynie zasygnalizowana, jako zwrócenie uwagi w zakresie staranności dokonywania czynności przez organ. Ponadto Sąd stwierdził, iż w ramach realizacji omawianej zasady czynnego udziału strony, organ zobowiązany był umożliwić stronom dostęp do akt sprawy oraz zgłaszanie dowodów (art. 78 K. p. a.), a w szczególności umożliwić wypowiedzenie się na temat zebranego materiału przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 i 81 K. p. a.). Pracodawcy, który posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie choroby zawodowej pracownika, nie można ograniczać uprawnień jako strony w postępowaniu dowodowym przed organem administracji publicznej, tylko z tego powodu, że przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia przyznaje pracownikowi środek prawny w postaci wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia oraz, że przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia upoważnia organ administracji do wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, w ramach postępowania dowodowego. Sąd powołując się na treść art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 K. p. a. przyjął, iż w przypadku otrzymania przez państwowego inspektora sanitarnego wniosku dowodowego od strony (pracodawcy) o przeprowadzenie badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, w ramach prowadzonego postępowania dowodowego wniosek ten powinien rozpatrzyć jak każdy inny wniosek w sprawie. W ocenie Sądu nie stoi temu na przeszkodzie przepis § 7 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, jak wskazał to organ odwoławczy. Sąd stwierdził, iż stanowisko Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu, o braku podstaw prawnych do rozważania wniosku dowodowego skarżącego o przeprowadzenie badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, należało uznać za dokonane z uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego (art. 10 § 1, 77 § 1, 78 i 80 K. p. a.). W przypadku swobodnej oceny takiego wniosku skarżącego, organ w ramach postępowania dowodowego mógł rozważyć możliwość skorzystania z uprawnienia z § 8 ust. 1 rozporządzenia. Sąd zauważył również, że odmowa przeprowadzenia dowodu, o jaki wnosi strona jest prawnie dopuszczalna, ale odmowa i jej przyczyny powinny znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w aktach sprawy i motywach uzasadnienia decyzji. Ponadto zasygnalizował, iż nieuzasadniona odmowa przeprowadzenia dowodu z dokumentu stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 75 § 1, 77 § 1 oraz 78 K. p. a. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji pominął także obowiązek umożliwienia wypowiedzenia się przez skarżącego na temat zebranego materiału dowodowego, w tym zapoznania z orzeczeniem lekarskim przed wydaniem decyzji. Sąd uznał, iż błędna interpretacja przepisów dokonana przez organ w zakresie możliwości zgłoszenia wniosku dowodowego oraz brak oceny zasadności wniosku skarżącego pod względem możliwości skorzystania z regulacji § 8 ust. 2 rozporządzenia, miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, pomimo bezzasadności zarzutu skargi w przedmiocie braku odniesienia się organu odwoławczego do zarzutów odwołania co do wartości przekroczeń hałasu i braku uwzględnienia wieku pracownika, (organ wykazał wieloletnie zawodowe narażenie na hałas E. K.).
Skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przyznanie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
- art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych przez przyjęcie, że kwestię sporną stanowią "reguły" postępowania przed organem administracji publicznej, a nie konkretne przepisy prawa, których naruszenie skutkować może zarzutem braku legalności wydanej decyzji administracyjnej;
- art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 61 K. p. a. oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, przez przyjęcie, że organ administracji może wszcząć postępowanie z urzędu, przed powzięciem wiadomości o okolicznościach uzasadniających jego wszczęcie;
- § 8 ust. 2 cytowanego powyżej rozporządzenia przez pozbawienie organu uprawnienia przyznanego w/w przepisem, a mianowicie oceny wydanego orzeczenia lekarskiego, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy jest kompletny i wyczerpujący, a zarzuty skarżącego pracodawcy kwestionują kwalifikacje zawodowe jednostki z mocy prawa powołanej do wydawania orzeczeń o rozpoznaniu bądź braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie jest to orzeczenie przedmiotem jakichkolwiek zarzutów ze strony Sądu;
- art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 107 K. p. a. poprzez przyjęcie, że w zaskarżonej decyzji organ II instancji nie odniósł się do wniosku dowodowego skarżącego w postaci przeprowadzenia badania przez instytut naukowy, w sytuacji gdy uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób wyraźny stwierdza, że wydane orzeczenie lekarskie jest w sposób szczegółowy uzasadnione, a zarzuty skargi dotyczą właściwości ośrodka medycyny pracy do wydawania orzeczeń;
- art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 10 K. p. a. poprzez przyjęcie, że organ II instancji orzekając w sprawie nie może naprawić błędu organu I instancji, polegającego na nie zapoznaniu skarżącego z materiałem zebranym w sprawie, w sytuacji gdy z takim materiałem zapoznany został przez organ II instancji;
- art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie zawarcie w zaskarżonym wyroku wskazania co do dalszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca argumentowała, iż nie było możliwości wszczęcia postępowania w trybie § 4 rozporządzenia albowiem organ I instancji otrzymał orzeczenie stwierdzające chorobę zawodową, natomiast nie otrzymał ani kopii skierowania, o którym mowa w § 4 ust. 2, ani zgłoszenia podejrzenia, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Zdaniem skarżącego jedyną możliwą podstawą prawną wszczęcia postępowania były przepis art. 61 K. p. a., bowiem wiadomość o chorobie zawodowej powzięta została nie poprzez podejrzenie czy zawiadomienie - tak jak to stanowią przepisy rozporządzenia, lecz poprzez doręczenie wydanego już orzeczenia lekarskiego. Skarżący wskazał, iż przepisy dotyczące wszczęcia postępowania administracyjnego nie obligują organów administracji do wskazywania w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z urzędu, podstawy prawnej. Podniesiono również, iż Sąd w uzasadnieniu, chociaż powołał konkretne przepisy prawa, to nie odniósł ich ani do stanu faktycznego ani do uzasadnienia decyzji administracyjnych. Zakwestionowano stanowisko Sądu co do konieczności obligatoryjnego uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie badań przez jednostkę orzeczniczą II instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod uwagę nieważność postępowania; kontrola sądu ogranicza się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, w ramach powołanych podstaw zaskarżenia.
Podstawa kasacyjna przytoczona w skardze jest usprawiedliwiona, można bowiem podzielić zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego. Przyjmuje się, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwóch różnych postaciach bądź przez błędną wykładnię, co polega na mylnym rozumieniu określonej normy prawnej, bądź przez błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. błąd subsumcji, tj. wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być zatem dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z 31 maja 2004 r., FSK 103/04). Skarżący formułując podstawę kasacyjną zarzucił m. in. naruszenie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem, i stwierdził, że Sąd naruszył wskazany przepis mylnie go interpretując i stosując.
Z takim stanowiskiem należało się zgodzić, jako że w pewnych wypadkach błędna wykładnia określonej normy prawnej prowadzić będzie do niewłaściwego jej zastosowania w ustalonym stanie faktycznym.
Przepisy rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z przepisu art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, który upoważnił Radę Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia nie tylko wykazu chorób zawodowych, ale i do określenia szczegółowych zasad postępowania dotyczących zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Oznacza to, że ustawodawca w sposób celowy zdecydował się na wprowadzenie odmiennego trybu postępowania w sprawach chorób zawodowych. Odmienność nie wyłącza konieczności stosowania przepisów proceduralnych wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, ale przepisy te należy stosować tylko i wyłącznie w zakresie nieunormowanym przepisami rozporządzenia.
Zgodzić się należy ze stroną wnoszącą skargę kasacyjną, iż regulacja wynikająca z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w powiązaniu z § 7, dotycząca zasad zaskarżania orzeczeń o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydawanych przez uprawnione jednostki orzecznicze, stanowi rozwiązanie specyficzne i jest charakterystyczna tylko dla trybu postępowania w sprawach chorób zawodowych. Jest to rozwiązanie szczególne, a więc wyłączające możliwość stosowania w tym zakresie ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek o ponowne badanie składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia, zatrudniającej lekarza, który wydał orzeczenie. W przypadku wystąpienia pracownika z wnioskiem o ponowne badanie, jednostka orzecznicza powiadamia o tym właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Interpretując powyższe zapisy wedle reguł wykładni a contrario, można z całym przekonaniem stwierdzić, iż przepisy rozporządzenia nie dały pracodawcy osoby ubiegającej się o ustalenie choroby zawodowej, prawa skutecznego domagania się od jednostki orzeczniczej I stopnia lub od właściwego organu inspekcji sanitarnej skierowania pracownika na badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Rozumowanie o celowym i zamierzonym takim właśnie uregulowaniu kwestii związanych z orzekaniem o chorobie zawodowej umacnia przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Oznacza to, że również inspektor sanitarny nie jest władny w ramach swoich kompetencji decyzyjnych wystąpić z żądaniem ponownego badania pracownika przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, mając jedynie uprawnienie do żądania dodatkowej konsultacji ze strony takiej jednostki.
W takim stanie rzeczy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zakładające iż "w przypadku otrzymania przez państwowego inspektora sanitarnego, wniosku dowodowego od strony (pracodawcy), o przeprowadzenie badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, w ramach prowadzonego postępowania dowodowego wniosek ten podlega ocenie, jak każdy inny wniosek w sprawie. Nie stoi temu na przeszkodzie przepis § 7 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, jak wskazał organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie", nie może być uznane za trafne. Postępowanie w sprawie ustalenia choroby zawodowej przed właściwymi jednostkami orzeczniczymi, toczy się w myśl przepisów rozporządzenia bez udziału pracodawcy, któremu nawet nie przesyła się w toku tego postępowania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z § 6 ust. 3 rozporządzenia wynika bowiem, że odpis orzeczenia jednostka orzecznicza przesyła właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, zainteresowanemu pracownikowi oraz osobie zgłaszającej podejrzenie choroby zawodowej, a w przypadku gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej II stopnia - również jednostce orzeczniczej I stopnia.
W sprawach dotyczących stwierdzenia choroby zawodowej nie można utożsamiać trybu orzekania o chorobie zawodowej w postępowaniu toczącym się przed właściwymi jednostkami orzeczniczymi, z postępowaniem w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, toczącym się przed właściwym państwowym inspektorem sanitarnym. To ostatnie postępowanie niewątpliwie winno toczyć się zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, w tym także w zgodzie z zasadami obligującymi organ administracyjny do dążenia do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wadliwa ocena, co do naruszenia przez organ administracyjny przepisu art. 7 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, stanowiła podstawę uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż zachodziła przyczyna do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i w konsekwencji uchylenia zaskarżonej przez pracodawcę – O. sp. z o. o. w O. decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu oraz decyzji poprzedzającej. Tym samym zaistniały przesłanki nakazujące uchylenie zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpozna skargę wniesioną przez O. sp. z o. o. w O. z uwzględnieniem powyższych uwag. Sąd zwróci też uwagę i na tę okoliczność, że ewentualne uchybienia w zakresie należytego informowania stron o wszczęciu postępowania lub o jego zakończeniu mogą stanowić podstawę uchylenia decyzji administracyjnej tylko w przypadku wykazania, że uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 "c" P. p. s. a.) - por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 opubl. w ONSA i WSA z 2006 r., nr 6, poz. 157).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P. p. s. a., uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżone orzeczenie w całości oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 207 P. p. s. a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło