II SA/Ol 65/07

WyrokWSA w Olsztynie2007-04-20

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pojęcie "dochodu rodziny" powinno być rozumiane jako przeciętny miesięczny dochód wszystkich członków rodziny, czy jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy stosowaniu art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pojęcie "dochodu rodziny" powinno być rozumiane jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, tak jak w art. 5 ust. 1 tej ustawy. Interpretacja ta jest zgodna z wewnętrzną spójnością aktu prawnego i zapobiega naruszeniu zasady równości, szczególnie w odniesieniu do rodzin wielodzietnych. W związku z tym, organy błędnie ustaliły dochód rodziny, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków B. S. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył ustalone kryterium. Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych, w tym nieprawidłowe ustalenie dochodu rodziny i błędną interpretację przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, zwłaszcza art. 5 ust. 1 i 3.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2) orzeka, że zaskarżona decyzja na podlega wykonaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" r. nr "[...]", po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji z dnia "[...]" r. znak: "[...]" wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Wnioskiem złożonym w dniu 26 lipca 2006r. B. S. zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Wymienioną decyzją z dnia "[...]" r. organ I instancji odmówił przyznania B. S. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatku z tytułu wielodzietności wnioskowanych na dzieci: A., B., C. i D. S. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Od decyzji powyższej odwołała się B. S., podnosząc błędy w ustaleniach faktycznych polegające na nieprawidłowym ustaleniu dochodu rodziny oraz rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych polegające na błędnej interpretacji art. 5 ust. 1 i 3 tejże ustawy. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: Po przeanalizowaniu wniosku B. S. z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci: A., B., C. i D. S. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wnioskowanego na A. i B. S. oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej wnioskowanego na C. i D. S., a także dołączonych do wniosku dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), organ ustalił, iż osiągnięty przez rodzinę wnioskującej dochód wykazany przez Urząd Skarbowy za 2005 r.; po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne (przemnożonej przez 8,5 % i podzielonej przez 7,75 %), tj. kwoty 3.733,70 zł, składki na ubezpieczenie społeczne w wys. 10.137,22 zł oraz należnego podatku w kwocie 2.851,00 zł, wyniósł 43.407,08 zł. Kwota ta podzielona przez 12 miesięcy dała miesięczny dochód rodziny Pani S. w wys. 3.617,26 zł. Po odjęciu od sumy tej kwoty 446,83 zł stanowiącej utratę dochodu ( spowodowaną utratą przez stronę prawa do zasiłku dla bezrobotnych) otrzymano dochód rodziny w wys. 3,170,42 zł. Kwota ta podzielona przez 6 osób dała miesięczny dochód na osobę w rodzinie w wys. 528,40 zł. Mając na uwadze powyższe organ I instancji prawidłowo wskazał, iż przekroczone zostało kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Stronie wyjaśniono, iż z uwagi na dochód rodziny nie kwalifikuje się ona do podniesionego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, iż w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany - zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku rodziny Pani S. podwyższone kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 512 zł, ponieważ doliczając do kwoty 504 zł sumę 8 zł (kwota najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w danym okresie tj. 48 zł podzielona została przez 6 osób w rodzinie) daje to kryterium dochodowe na osobę w rodzinie strony w wysokości 512 zł. W związku z tym, iż dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wnioskującej wyniósł 528,40 zł, przekroczone zostało wskazane wyżej podwyższone kryterium dochodowe. Kolegium podkreśliło, iż organ I instancji dokonał prawidłowego obliczenia dochodu rodziny i dochodu na osobę w rodzinie Pani S. w 2005 r., a wobec przekroczenia przez rodzinę strony kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 oraz podwyższonego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ I instancji prawidłowo odmówił udzielenia wnioskowanej pomocy w formie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Ponadto Kolegium wskazało, iż organ I instancji nie miał prawnej możliwości potraktowania jako utraty dochodu wynagrodzenia otrzymanego przez stronę za pracę wykonaną na podstawie umowy o dzieło. Okoliczności powodujące utratę dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych są bowiem enumeratywnie wymienione w art. 3 pkt. 23 tejże ustawy i tylko takie przesłanki mogą spowodować utratę dochodu przez stronę. Odnośnie wynagrodzenia za pracę wykonaną przez stronę na podstawie umowy o dzieło, art. 3 pkt 23 mówi wprost, że jeżeli w przepisach ustawy jest mowa o utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Zatem ten rodzaj pracy i utrata wynagrodzenia w związku z zaprzestaniem jej świadczenia został wyraźnie wykreślony z grona okoliczności powodujących utratę dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podobnie organ nie mógł potraktować kwoty 2.172,70 zł stanowiącej zwrot nadpłaconego podatku za 2005 r. jako okoliczności powodującej utratę dochodu, gdyż; jak zostało już wyżej wyjaśnione; okoliczności te zostały ściśle określone w przepisie art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę wniosła B. S. wnosząc o uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Skarżąca argumentowała, że z brzmienia art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wynika, iż ustawodawca zarówno w ustępie 1 jak i ustępie 3 operuje pojęciem dochód rodziny w przeliczeniu na osobę i od tej kategorii uzależnia prawo do zasiłku rodzinnego. Skarżąca wskazała, iż organ dopuścił się obrazy art. 5 ust. 3 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż sposób ustalania dochodu uprawniający do zasiłku rodzinnego jak i ustalenie kwoty przekraczającej kwotę 504 zł a nie przekraczającej wartości najniższego zasiłku rodzinnego też winien być liczony w oparciu o regułę z art. 5 ust. 1, tj. średni miesięczny dochód na członka rodziny. Powyższe jest istotą właściwego przyznawania świadczeń rodzinnych i spełnia konstytucyjne prawo równości obywateli w obliczu prawa. W przypadku skarżącej ta kategoria - dochód miesięczny na członka rodziny - przekraczał granicę dochodu dopuszczalnego o kwotę 24,41zł. co przy najniższym zasiłku rodzinnym wynoszącym 48 zł pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż od września 2006 przysługują skarżącej w/w świadczenia. Skarżąca wskazała, iż ustawodawcy nie chodziło o to, że tzw. bezpośrednie prawo do zasiłku rodzinnego przyznawane jest osobie u której dochód na członka rodziny nie przekracza kwoty 504 zł. Natomiast pośrednie prawo do tego świadczenia w przypadku przekroczenia granicy dochodu w wysokości 504 zł. było uzależniane od kwoty przekroczenia dochodu całej rodziny w miesiącu. To z kolei powodowałoby sytuacje w których rodziny wielodzietne byłyby dyskryminowane w przypadku przekroczenia dochody ponad graniczny próg w stosunku do rodzin z jedynakami. Uposażenie miesięczne na członka tych rodzin byłoby jednakowe, jednak wielodzietność pierwszej rodziny powodowałaby, że rodzina ta nie otrzymałaby zasiłku rodzinnego z uwagi na wysoki mnożnik ilości członków rodziny. Powyższe z pewnością nie było zamiarem ustawodawczy, który odnosi kwestię przyznania prawa do zasiłku rodzinnego jedynie do kwestii średniego miesięcznego dochodu na członka rodziny, który nie może przekroczyć kwoty 504 zł. + 48 zł i oczywiście nie mogło być mowy o przekroczeniu powyższej granicy w poprzednim okresie. Dodatkowo skarżąca nadmieniła, iż w sprawie błędnie ustalono dochód za 2005 rok. W kwocie globalnego dochodu uwzględniono kwotę 400 zł. jako dochód z tytułu wykonywanej umowy o dzieło, który nie stanowi dochodu do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego z uwagi na jego nietrwałość i nieregularność. Ponadto przy ustaleniu dochodu rodzinny za 2005 roku uwzględniono kwotę 2.172,70 zł., która stanowi zwrot nadpłaconego podatku dochodowego za 2005 rok dokonany w lutym 2006 roku. Skarżąca wskazała, iż powyższy zwrot był świadczeniem jednorazowym, nietrwałym nie mającym cech powtarzalności i nie związanym w żadnym wypadku ze stosunkiem pracy i otrzymywanym wynagrodzeniem, a wynikającym z poniesionych przez skarżącą wydatków mieszkaniowych w latach 2003-2005. Nawet gdyby przyjąć, że powyższe dochody są uwzględniane przy ustaleniu prawa do zasiłku to kwota ta nie dotyczyła sytuacji materialno-bytowej w 2005 roku, lecz ewidentnie dochody te wpłynęły na powyższą sytuację w roku 2006. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenia podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Natomiast w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy odnieść się do sposobu ustalenia dochodu rodziny ustalonego przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu dochód ten został ustalony prawidłowo. W myśl art. 3 pkt 1 lit a ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast przez dochód rodziny należy rozumieć zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy Kolegium zasadnie przyjęło za organem I instancji, iż roczny dochód rodziny za 2005r. ustalony dla potrzeb niniejszej sprawy wyniósł 43.407,08zł. Na kwotę dochodu składały się przychody osiągnięte przez wnioskodawczynię oraz jej małżonka w 2005r. pomniejszone o należny podatek, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenie społeczne. W decyzji w sposób prawidłowy zobrazowana sposób obliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ orzekający postąpił prawidłowo przyjmując do wyliczenia kwoty wpływające na wysokość dochodu podane w zaświadczeniu z dnia 24 czerwca 2006r. wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stosownie do treści § 2 ust. 2 pkt 6 lit. a rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć m. in. zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych; wzór zaświadczenia określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Ze wzoru zaświadczenia wynika, iż w przypadku łącznego rozliczania się małżonków w rubryce dane małżonka podać należy wymagane tym zaświadczeniem informacje o małżonku. W sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżąca rozliczała się w roku podatkowym 2005 wspólnie z małżonkiem. Dlatego też złożone wraz z wnioskiem zaświadczenie było zgodne z przedstawionym wyżej wymogiem zawartym w rozporządzeniu. Z zaświadczenia tego wynikał także sposób rozliczenia małżonków z osiągniętego dochodu za 2005r. Dane przyjęte więc z przedłożonego zaświadczenia były jak najbardziej prawidłowe. W ocenie Sądu późniejsze zaświadczenia złożone przez skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mogły skutkować przyjęciem, iż organ administracji dokonał błędnego ustalenia dochodu rodziny. Zaświadczenie z dnia 20 października 2006r. załączone do skargi a dotyczące dochodu skarżącej nie było wydane zgodnie ze wzorem znajdującym się w cytowanym rozporządzeniu. Drugie z zaświadczeń z dnia 20 października 2006r. załączonych do skargi dotyczące dochodu uzyskanego w 2005r. przez T. S. było zaświadczeniem wydanym na obowiązującym wzorze, niemniej jednak nie było ono wypełnione zgodnie z tym wzorem, ponieważ w zaświadczeniu nie uwzględniono, iż skarżąca wraz z małżonkiem rozliczała się wspólnie. Kolejne zaświadczenie dołączone przez skarżącą z dnia 16 marca 2007r. nie było także zaświadczeniem wydanym na obowiązującym wzorze. Niezależnie od powyższego zaświadczenia te nie były znane organowi orzekającemu w sprawie, nie sposób więc przyjąć, iż organ naruszył prawo wydając zaskarżoną decyzję, skoro do tych zaświadczeń nie mógł się odnieść. Nie można podzielić argumentacji skarżącej, iż organ odwoławczy przyjął błędną wysokość podatku należnego za 2005r. do obliczenia dochodu rodziny skarżącej. Wysokość podatku przyjęta została przez Kolegium w oparciu o podatek należny podany w zaświadczeniu wydanym przez właściwy Urząd Skarbowy na wzorze określonym w rozporządzeniu. Organy przyznające świadczenia rodzinne nie są uprawnione do samodzielnego obliczania podatku dochodowego należnego za dany okres, czy też korygowania jego wysokości poprzez przyjmowanie różnych składników mających wpływ na wielkość podatku. Organ odwoławczy zobowiązany był więc przyjąć do obliczenia dochodu rodziny kwotę należnego podatku jaka wynikała z wydanego zaświadczenia na ustalonym wzorze. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż podatek należny to podatek faktycznie poniesiony przez wnioskodawcę w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W ustawie o świadczeniach rodzinnych, jak i cytowanym rozporządzeniu brak jest podstaw prawnych do tego, ażeby podatek ten równał się wysokości zaliczek pobranych przez płatników (jeżeli są one np. wyższe niż podatek faktycznie poniesiony obliczony w wyniku złożenia zeznania rocznego), czy też podatek należny mógł być podwyższony o kwoty wydatków mieszkaniowych poniesionych przez podmiot ubiegający się o świadczenia rodzinne, co w konsekwencji skutkowałoby zmniejszeniem dochodu rodziny. Kwota poniesionych wydatków mieszkaniowych, jak i zaliczek na podatek dochodowy nie została także wyszczególniona we wzorze zaświadczenia stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005r. Tak więc brak było w sprawie podstaw prawnych do zwiększenia wysokości należnego podatku o kwotę przysługującego odliczenia od podatku z tytułu wydatków mieszkaniowych w wysokości 2.172,70zł pomimo tego, że kwota ta została skarżącej zwrócona w lutym 2006r. Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącej, iż do dochodu rodziny nie powinna zostać wliczona kwota uzyskana w 2005r. z tytułu umowy o dzieło. Skoro przychody z wykonywanej umowy o dzieło podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, to brak jest podstaw do twierdzenia, iż przychód z takiego źródła nie powinien być liczony jako składnik dochodu o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Słuszne jest także stanowisko Kolegium zgodnie z którym nie było podstaw do potraktowania jako utraty dochodu wynagrodzenia otrzymanego przez z skarżącą z tytułu umowy o dzieło, co wynika wprost z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym utrata dochodu oznacza m. in. utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. W ocenie Sądu organ dokonał także prawidłowego ustalenia utraty dochodu spowodowanego utratą przez skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych. § 17 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005r. stanowi, iż w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Oznacza to, iż Kolegium prawidłowo przyjęło, iż dochodem utraconym będzie kwota 446,83zł, tj. przeciętna miesięczna kwota dochodu utraconego w 2005r. wynikajaca ze znajdującego się w aktach administracyjnych PIT-11 (5362 : 12 = 446,83zł). Prawidłowo też o tę kwotę dochodu utraconego pomniejszono miesięczny dochód rodziny skarżącej w 2005r. Reasumując za prawidłowe przyjąć należy ustalenie w zaskarżonej decyzji dochodu rodziny skarżącej w wysokości 3.170,42zł, co daje dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w kwocie 528,40zł. Ponieważ kwota ta przekroczyła 504 zł, organy zasadnie przyjęły, iż skarżąca nie nabyła prawa do świadczeń w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił natomiast przyjętego w kwestionowanej decyzji rozumienia użytego w art. 5 ust. 3 ustawy pojęcia "dochód rodziny" jako przeciętny miesięczny łączny dochód wszystkich członków rodziny. Z jednolitej linii orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, iż "pojęcie "dochodu rodziny" nie występuje w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...) samodzielnie jako pojęcie zdefiniowane w art. 3 pkt 2 ustawy - przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym, lecz jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, o którym mowa w art. 5 ust. 1 (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2005r. I SA/Wa 1469/04 lex nr 192954, por także wyroki tego Sądu z dnia: 28 października 2005r. I SA/Wa 1778/04 lex nr 188735 oraz 14 marca 2006r. I SA/Wa 191/06 Lex nr 197471). We wskazanych wyżej orzeczeniach wyjaśniono, iż za przyjętym przez organy rozumieniem wskazanego pojęcia mogłaby przemawiać definicja "dochodu rodziny" zawarta w art. 3 pkt 2 ustawy, gdzie wskazano, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny, oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jednakże pojęcie "dochód rodziny" występujące w art. 5 ust. 3 ustawy nie może być interpretowane samodzielnie, w oderwaniu od regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy, gdzie jest mowa o dochodzie rodziny w przeliczeniu na osobę jako kryterium uzasadniającym przyznanie zasiłku rodzinnego. "Dochód rodziny", o którym mowa w art. 5 ust. 3 winien być rozumiany jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, o którym mowa w art. 5 ust. 1. Za celowością takiej interpretacji przemawia umiejscowienie obu unormowań w jednym artykule ustawy regulującym zasady przyznawania zasiłku rodzinnego, a więc wzgląd na wewnętrzną spójność aktu prawnego. Skoro w ust. 3 mowa jest o przypadku, gdy wskazany tam dochód przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, to dochód ten winien być ustalony w ten sam sposób jak przy ustalaniu spełnienia kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy. Dodatkowo zauważyć trzeba, że zastosowanie odmiennej interpretacji art. 5 ust. 3 prowadzi do naruszenia zasady równości. Szczególnie uprzywilejowaną pozycję przy przyjętym rozumieniu tego przepisu uzyskuje osoba ucząca się, zaś w przypadku rodzin następuje również niczym nieuzasadnione zróżnicowanie ich sytuacji w zależności od liczebności danej rodziny. Takie skutki daje przyjęcie rozumienia pojęcia "dochód rodziny" użytego w tym przepisie w oderwaniu od regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 ustawy, co nie wydaje się być zamierzone przez ustawodawcę. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w wyżej cytowanych orzeczeniach. Skoro więc dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w 2005r. wyniósł 528,40zł, to dochód ten nie przekraczał powiększonej o kwotę najniższego zasiłku rodzinnego kwoty uprawniającej do nabycia świadczenia tj. kwoty 552zł (504zł + 48zł = 552zł). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy błędnie ustalił "dochód rodziny" skarżącej w świetle art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co spowodowało naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę, organy winny uwzględnić powyższe wytyczne i ustalić w sposób wskazany w wyroku dochód rodziny skarżącej na użytek regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy, a następnie rozstrzygnąć wniosek w zakresie każdego z dochodzonych świadczeń. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło