II OSK 1165/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski (spr.) sędzia del. WSA Marzenna Linska – Wawrzon Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Po 87/07 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Po 87/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy T. P. z dnia [...] lipca 2006 r. ustalającą jednorazową opłatę w wysokości 2.836 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w C., gm. T. P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że zgodnie z uchwałą nr XXXVI/278/2000 Rady Gminy T. P. z dnia 27 czerwca 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 55, poz. 671 ze zm.) oraz z uchwałą nr LXVI/602/2002 Rady Gminy T. P. z dnia 5 lutego 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 41, poz. 1184) nastąpiła zmiana przeznaczenia wymienionej działki z terenów upraw warzywniczo-sadowniczych na teren zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej. W dniu 11 stycznia 2005 r., a więc przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie zmiany planu miejscowego mającej wpływ na zwiększenie wartości opisanej nieruchomości, nastąpiło zbycie przedmiotowej nieruchomości przez A. S.. Według opinii rzeczoznawcy różnica między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą tego planu, stanowi kwotę 18.905 zł. W myśl powyższej uchwały procentowa stawka wzrostu wartości nieruchomości została ustalona na poziomie 15%, w związku z czym wysokość renty planistycznej wynosi 2.836 zł. Na decyzję organu odwoławczego A. S. złożył skargę do sądu administracyjnego podnosząc, że stosownie do art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), do spraw wszczętych przed dniem 10 lipca 2003 r. należy stosować przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Na podstawie tej ostatniej ustawy możliwe było pomniejszenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o poniesione nakłady mające wpływ na wartość tej nieruchomości. Na takie odliczenie pozwalał też przepis art. 37 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że na skutek uchwalenia zmiany planu miejscowego wartość nieruchomości skarżącego wzrosła. W tej sytuacji wartość sprzedawanych sukcesywnie działek zasadnie została ustalona na dzień ich sprzedaży. Wskazany przez skarżącego przepis art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utracił moc obowiązującą z dniem 22 września 2004 r. na podstawie art. 10 pkt 4 lit. a/ ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), a zatem nie obowiązywał w chwili wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia [...] lipca 2006 r. Sąd wskazał również, że ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r., zaś postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 6 maja 2005 r. W związku z powyższym zarówno w dacie sprzedaży, jak i wydania decyzji organów obu instancji obowiązywała ww. ustawa w brzmieniu obowiązującym od 22 września 2004 r. Od powyższego wyroku A. S. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący wniósł nadto o zasądzenie od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego za obie instancje. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie skarżącego skoro nakłady na nieruchomość zostały dokonane w latach 2000-2003, to i czynność sprzedaży nieruchomości należy odnieść do tamtego okresu, bowiem istnieje nierozerwalny związek między tymi zdarzeniami. Sąd pierwszej instancji naruszył też – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - przepis art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przyjmując, że możliwość odliczenia nakładów określonych w art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym winna być oceniana na podstawie znowelizowanych (tj. w wersji obowiązującej po dniu 22 września 2004 r.) przepisów tej ustawy, kiedy to utracił moc obowiązującą przepis art. 37 ust. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew jej twierdzeniom Sąd pierwszej instancji zasadnie stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie nie mogła znaleźć zastosowania norma art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) obowiązująca przed nowelizacją, dokonaną ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). Co prawda Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na zakaz retroakcji wielokrotnie stwierdzał, w tym w sprawach dotyczących skarżącego (zob. np. wyrok z 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 626/06 oraz wyrok z 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 206/07), że właściciel nieruchomości, której wartość wzrosła na skutek zmiany planu miejscowego, a który czynił nakłady mające wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości w okresie obowiązywania przepisu ww. art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie powinien być wykluczany z kręgu osób którym opłatę taką można pomniejszyć o wspomniane nakłady, ale twierdzenia te odnosił do podejmowanych w sprawie czynności prawnych związanych ze zbyciem tytułu prawnego do nieruchomości przed wejściem w życie noweli do tej ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. uchylającej ten przepis. To zaś oznacza, jak zasadnie wywiódł to Sąd pierwszej instancji, że wówczas gdy sprzedaż nieruchomości miała miejsce po wejściu w życie przywołanej wyżej noweli (22 września 2004 r.), a tak było w niniejszej sprawie, skarżący nie może skutecznie powoływać się na naruszenie zasad i wartości demokratycznego państwa prawa i w konsekwencji bezprawne działania organów władzy publicznej (art. 7 Konstytucji RP). W przeciwieństwie do sytuacji, kiedy sprzedaż nieruchomości następowała w dacie obowiązywania art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (możliwość pomniejszenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia planu miejscowego o wartość poniesionych nakładów), sprzedaż nieruchomości po tej dacie nie zaskakiwała swym rozwiązaniem prawnym, skutecznym czyniąc obowiązki wynikające z ustawy. W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego w brzmieniu wyłączającym możliwość pomniejszenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości a wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy w tej mierze podzielić, i dlatego orzeczono jak w sentencji, czyniąc to na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).