III SA/Kr 1110/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie: AWSA Kazimierz Bandarzewski, NSA Wiesław Kisiel Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Szpitala Powiatowego im. [...] w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie realizacji wyroku sądu powszechnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji II. określa, że decyzje opisane w pkt I nie mogą być wykonane. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] Oddział w [...] działając na podstawie art. 9 pkt 5 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1362 z późn. zm.) po przeprowadzeniu kontroli w Szpitalu Powiatowym im. [...] w [...] sporządził do pracodawcy - Dyrektora tego Szpitala wystąpienie z dnia [...] .2006r, Nr [...], w którym wniósł o "realizację wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział VI Pracy z dnia [...] 2006 roku (sygnatura akt [...]) poprzez przywrócenie do pracy p. T. M., R. J. i A. F. na dotychczasowych warunkach". Od powyższych wystąpień odwołał się do organu II instancji -Okręgowego Inspektora Pracy w [...] pismem z dnia [...].2006r pracodawca - Dyrektor Szpitala Powiatowego im. [...] w [...] podnosząc, że z uwagi na charakter wystąpienia, którym jest nakazanie realizacji wyroku Sądu Okręgowego w [...] - wystąpienie Inspektora Pracy jest w rzeczywistości decyzją administracyjną, albowiem nakłada na pracodawcę określone obowiązki prawne. Jednocześnie przedstawiono zarzuty, które - zdaniem odwołującego się - nie uzasadniają wykonania tego wyroku sądu powszechnego. Zastępca Okręgowego Inspektora Pracy w [...] w odpowiedzi z dnia [...] 2006r., [...] podniósł, że - jego zdaniem - powyższe wystąpienie inspektora pracy nie jest decyzją administracyjną i z tego powodu kwestionowanie wniosków wystąpieniowych rozpatrywane jest w trybie analogicznym do postępowania skargowego. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów Zastępca Okręgowego Inspektora Pracy w [...] podniósł, że wystąpienie dotyczy realizacji podlegającego wykonaniu wyroku sądu powszechnego, na mocy którego przywrócono trzech pracowników do pracy, a skoro pracownicy ci nie zostali przywróceni do pracy, to "stanowi oczywisty delikt w rozumieniu art. 282 § 2 K.p., a uporczywe utrzymywanie takiego stanu może być rozważane na płaszczyźnie art. 218 § 2 K.K." Nadto podano, że "późniejsze działania pracodawcy dotyczące kolejnego wypowiedzenia tym pracownikom umów o pracę, aczkolwiek prawnie skuteczne, należy uznać jako sprzeczne z art. 8 K.p., a w szczególności jako stosowanie prawa niezgodnie z jego społeczno - gospodarczym przeznaczeniem." Dyrektor Szpitala Powiatowego im. [...] w [...] złożył skargę na tę odpowiedź Zastępcy Okręgowego Inspektora Pracy, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, tj. wystąpienia Inspektora Pracy i podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu. Jednocześnie zarzucił, że późniejszym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] 2006r, sygn. akt [...] stosunki pracy z wymienionymi w wystąpieniu pracownikami zostały skutecznie rozwiązane na dzień [...] 2005r., a to oznacza, że według tego wyroku, a nie wyroku z dnia [...] 2006r., sygn. akt [...] należy oceniać stosunek pracy tych osób. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wniósł o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w wystąpieniu Inspektora Pracy i odpowiedzi Zastępcy Okręgowego Inspektora Pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p. p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona, jednak nie ze względów w niej wskazanych. Należy podkreślić, że wystąpienie inspektora pracy zostało wydane w trybie art. 9 pkt 5 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (jednolity tekst: Dz. U. 2001, nr 124, poz. 1362 z późn. zm.): "W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do skierowania wystąpienia, o usunięcie stwierdzonych naruszeń, a także w razie potrzeby o wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych". Kontrola przeprowadzana przez Inspekcję Pracy ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania przez podmiot kontrolowany prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń (art. 19a ustawy o PIP). Pracodawca, do którego skierowano wystąpienie, jest obowiązany w terminie określonym w wystąpieniu, nie dłuższym niż 30 dni, zawiadomić inspektora pracy o terminie i sposobie wykonania ujętych w wystąpieniu wniosków, (art. 21 d ust. 2 ustawy o PIP). Wbrew, więc twierdzeniom zawartym w pismach PIP i prezentowanym w czasie rozprawy, wystąpienie nie jest czynnością stricte faktyczną, nie mającą żadnego znaczenia prawnego dla kontrolowanego pracodawcy, a co za tym idzie - nie objętą kognicją sądu administracyjnego. Skoro pracodawca, do którego skierowano wystąpienie, jest obowiązany w terminie określonym w wystąpieniu, nie dłuższym niż 30 dni, zawiadomić inspektora pracy o terminie i sposobie wykonania ujętych w wystąpieniu wniosków (art. 21d ust. 2 ustawy o PIP), to znaczy, że wystąpienie odpowiada ustawowej definicji czynności materialnoprawnej (art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), albowiem z wystąpieniem ustawa łączy konkretne obowiązki pracodawcy: ustosunkowanie się do ocen zawartych w wystąpieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę także na to, że podziela w pełni stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08.06.2005r, sygn. akt II SA/Wa 2629/04 (opubl. LEX nr 171664): "O rodzaju środka zastosowanego przez Państwowego Inspektora Pracy na podstawie art. 9 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy nie decyduje jego nazwa, lecz treść nakładająca na adresata powinności określonego zachowania się", a także tezę zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.06.2003r., sygn. akt II SA 3622/02 (opubl. Pr.Pracy 2003/10/38): "Wystąpienie państwowego inspektora pracy zawierające rozstrzygnięcie o nałożeniu na jego adresata określonych obowiązków prawnych jest w istocie decyzją administracyjną, podlegającą zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego". Nie mniej, niezależnie od tego, czy przedmiotowe wystąpienie jest czynnością materialnoprawną (z art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), czy też jest w istocie decyzją administracyjną - Sąd uznaje swą właściwości do jego kontrolowania i zwraca uwagę na treść art. 9 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001r., Nr 124, poz. 1362 z późn. zm.) zgodnie z którym: "Art. 9. W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do: 1) w wypadku gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy - nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym w nakazie terminie, 2) nakazania: wstrzymania prac, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace; skierowania do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub niebezpiecznych albo pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifikacji; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu, 2a) nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, 3) nakazania, w wypadku stwierdzenia, że stan bezpieczeństwa i higieny pracy zagraża życiu lub zdrowiu pracowników, zaprzestania przez zakład pracy lub jego część działalności bądź działalności określonego rodzaju, 4) zgłoszenia sprzeciwu przeciwko uruchomieniu wybudowanego lub przebudowanego zakładu pracy albo jego części, jeżeli z powodu nieuwzględnienia wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy dopuszczenie ich do eksploatacji mogłoby spowodować bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników; sprzeciw wstrzymuje uruchomienie zakładu lub jego części, 5) skierowania wystąpienia, w razie stwierdzenia innych naruszeń niż wymienione w pkt 1-4, do pracodawcy lub organu, o którym mowa w art. 7 ust 1, o usunięcie stwierdzonych naruszeń, a także w razie potrzeby o wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych." Z powyższego wynika, że organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do działania określonego w art. 9 tej ustawy "w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy". Sąd zwraca uwagę, że zarówno z treści wystąpienia, jak i z pism organu II instancji w żaden sposób nie wynika, jakie przepisy prawa pracy kontrolowany szpital naruszył nie wykonując orzeczenia sądu powszechnego. Pozostaje poza sporem fakt, że wystąpienie Inspektora Pracy dotyczyło wykonania orzeczenia sądu powszechnego - realizacji wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział VI Pracy z dnia [...] 2006 roku sygn. akt [...] (poprzez przywrócenie do pracy p. T. M., R. J. i A. F. na dotychczasowych warunkach), a ta materia zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - nie jest objęta przepisami prawa pracy, o których mowa w art. 9 cyt. ustawy. Innymi słowy, zdaniem Sądu, Inspektor Pracy nie ma uprawnienia do kierowania wystąpień w przedmiocie wykonania (lub nie wykonania) prawomocnego wyroku sądu powszechnego, choćby nawet rozstrzygnięcie zawarte w tym wyroku dotyczyło materii z zakresu prawa pracy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydały zaskarżoną decyzję - pismo z dnia [...] 2006r. i poprzedzającą ją decyzję - wystąpienie z dnia [...].2006r. bez podstawy prawnej, a przeto w oparciu o art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł - jak w pkt l wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane - jak w pkt II wyroku.