I SA/Lu 230/07
WyrokWSA w Lublinie2007-04-06
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polski podatek akcyzowy od używanych samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, obliczany według stawki zależnej od wieku pojazdu, narusza zasadę zakazu dyskryminacji wynikającą z art. 90 TWE, jeśli stawka ta jest wyższa niż podatek rezydualny zawarty w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju?Ratio decidendi
Polski podatek akcyzowy od używanych samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, obliczany według stawki zależnej od wieku pojazdu, narusza art. 90 TWE, jeśli kwota podatku nałożonego na pojazd sprowadzony z innego państwa członkowskiego przewyższa podatek rezydualny zawarty w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. Obowiązek zapłaty akcyzy wyłącznie od samochodów niezarejestrowanych w kraju, podczas gdy używane samochody sprzedawane na rynku krajowym nie podlegają już temu podatkowi, tworzy dyskryminację.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego (rok produkcji 1993). Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając polskie przepisy o podatku akcyzowym za zgodne z prawem UE. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów TWE i dyrektyw UE, wskazując na dyskryminację podatkową. Sąd administracyjny zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez ETS sprawy o podobnym charakterze.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.), WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz M. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej wydaną na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. 2005 Nr 8, poz. 60 z późno zm.), art. 13 ust 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29 poz. 257 z późno zm.), § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825), po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w zakresie nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki VOLKSWAGEN PASSAT utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że dnia 27 maja 2004 roku M. K. złożył w Urzędzie Celnym deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego w/w samochodu deklarując rok produkcji 1993, stawkę podatku 65% oraz kwotę podatku akcyzowego w wysokości 2 898 zł.
Dnia 25 sierpnia 2005r. do Urzędu Celnego wpłynął wniosek o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego z tytułu zakupu w/w samochodu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia zapłaty podatku.
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym dotyczącym nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego w kwocie 2 898 zł.
Od powyższej decyzji M. K. odwołał się do Dyrektora Izby Celnej zarzucając organowi pierwszej instancji, że w rozpatrywanej sprawie nie powinien był stosować ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym, lecz art. 90 TWE i w konsekwencji dokonać zwrotu nienależnie pobranego podatku.
Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa stwierdził, że zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca żadna ze wskazanych wyżej sytuacji. Obowiązujące przepisy ustawy o podatku akcyzowym wyraźnie stanowią, że podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, są zobowiązane dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Wraz ze wstąpieniem do Unii Europejskiej Polska została związana przepisami wspólnotowymi odnoszącymi się do opodatkowania wyrobów podatkiem akcyzowym. Zgodnie z art. 3 ust. 3 dyrektywa 92/12/EWG z dnia 2 lutego 1992r. państwa członkowskie zachowały prawo do dowolnego nakładania lub utrzymywania podatków na wyroby akcyzowe niezharmonizowane pod warunkiem, że nie będą one powodowały zwiększenia formalności granicznych w obrocie handlowym między tymi państwami. Z tego powodu zasady opodatkowania wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych na obszarze Unii Europejskiej są niejednolite.
Dyrektywa jako źródło prawa wiąże dane państwo w zakresie celów dla osiągnięcia, których została wydana, wymaga jednak dla swojej skuteczności interwencji państwa w postaci transformacji jej postanowień w powszechnie obowiązujące przepisy prawa wewnętrznego. Tak też w odniesieniu do w/w dyrektywy postąpiła Polska uchwalając ustawę o podatku akcyzowym, w której opodatkowano wyroby akcyzowe niezharmonizowane, w postaci m.in. samochodów osobowych. W ocenie organu odwoławczego, konstrukcja polskiego podatku akcyzowego nie narusza przepisów prawa wspólnotowego obowiązującego w tym zakresie. Ponadto dodał, że podatek nakładany na wyroby akcyzowe niezharmonizowane jest podatkiem wewnętrznym i należy do wyłącznej kompetencji państwa członkowskiego (Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyrok C-343/90). Także art. 90 TWE pozostawia Państwom Członkowskim swobodę w zakresie kształtowania krajowych przepisów podatkowych, w tym stawek podatku V A T i akcyzy. Nie mogą one jedynie nakładać pośrednio lub bezpośrednio na produkty innych Państw Członkowskich jakiegokolwiek podatku wewnętrznego, który byłby wyższy od podatku nałożonego na podobny produkt krajowy.
Dyrektor Izby Celnej podkreślił także, że Komisja Europejska nie stwierdziła jednoznacznie sprzeczności między polską ustawą o podatku akcyzowym a obowiązującym w tym zakresie prawem wspólnotowym. Zatem powołanie przez Stronę wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wydanych w sprawach o sygn. akt: C-26/62 oraz C-6/64, dotyczących ustalenia hierarchię przepisów Wspólnoty Europejskiej w stosunku do przepisów krajowych organ uznał za bezpodstawne.
Organ podatkowy drugiej instancji stwierdził ponadto, że przytoczone przez stronę wyroki ETS jako dotyczące odmiennych stanów faktycznych nie znajdują w rozpatrywanej sprawie zastosowania.
Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty Strony odnośnie naruszenia art. 23 i 25 TWE. Zgodnie z art. 23 TWE podstawą Wspólnoty jest unia celna, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł przywozowych i wywozowych między państwami członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym, jak również przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi. Natomiast zgodnie z art. 25 TWE cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między państwami członkowskimi. Cłem w rozumieniu tego przepisu jest nakładana przez państwo opłata pieniężna pobierana z tytułu przekroczenia przez towar granicy, liczona od jego wartości, ilości lub wagi. Natomiast obowiązek zapłaty akcyzy w prawie polskim, jest związany z pierwszą rejestracją pojazdu na terenie kraju i dotyczy zarówno samochodów krajowych, nabywanych wewnatrzwspólnotowo i importowanych z państw trzecich.
Organ odwoławczy uznał także za niezasadne powoływanie przez Stronę zarzutu naruszenia art. 28 TWE, zakazującego ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym między Państwami Członkowskimi. Ograniczeniem ilościowym jest każdy przepis lub środek państwowy, który ogranicza częściowo lub zupełnie import bądź eksport towarów na podstawie kryterium ilości, wagi, objętości, wartości lub czasu. Z konstrukcji podatku akcyzowego pobieranego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jasno wynika, że żaden z powyższych przypadków nie ma miejsca.
Zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej wiążące się z przyjęciem jej specyficznego porządku prawnego. Organy administracji państwowej są zobowiązane do stosowania prawa wspólnotowego i powstrzymywania się od stosowania sprzecznych z nimi przepisów krajowych, jednak w razie powstania wątpliwości, jakie prawo stosować, nie dysponują żadnym instrumentem prawnym umożliwiającym wyjaśnienie kontrowersji wynikających ze sprzecznych dyspozycji przepisów prawa krajowego i unijnego.
Organ odwoławczy podkreślił też, że sam fakt skierowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 679/05 pytania prejudycjalnego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu odnośnie zgodności polskich przepisów akcyzowych z prawem unijnym, nie przesądza z góry faktu sprzeczności tych przepisów z prawem unijnym. A zatem do czasu uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia organy podatkowe zobowiązane są do stosowania przepisów powszechnie obowiązującego prawa polskiego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł M. K. zarzucając jej bezprawność w związku z naruszeniem; art. 124 i art. 121 Ordynacji podatkowej oraz Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 25, art. 28 i art. 90, którego Polska jest stroną oraz postanowień dyrektyw 92/12EWG i 70/50/EWG oraz art. 80 i 81 ustawy o podatku akcyzowym, żądając jej uchylenia i nakazania organowi zwrotu nadpłaconego podatku.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 i 121 Ordynacji podatkowej kształtujących zasady "przekonania strony" i zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych skarżący podkreślił, że w prowadzonym postępowaniu przed organami obu instancji praktycznie pominięto powoływaną przez niego argumentację dotyczącą pierwszeństwa oraz bezpośredniego stosowania prawa europejskiego w polskim systemie prawnym. Skarżący podkreślił również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do argumentów skarżącego a jedynie w sposób ogólnikowy stwierdził niezaradność zarzutów odwołania i brak kompetencji do rozstrzygania w sytuacji kolizji przepisów krajowych i wspólnotowych.
W dalszej części uzasadnienia M. K. wskazywał na walor bezpośredniej stosowalności przepisów prawa wspólnotowego, swobodny przepływ towarów i zakaz dyskryminacji podatkowej towarów podobnych, pochodzących z innych państw członkowskich. Podniósł, że akcyza stanowi dodatkową, niezgodną z ustawodawstwem UE opłatę pobieraną za rejestrację samochodu na terytorium Polski. Natomiast obowiązek składania deklaracji uproszczonych do właściwego naczelnika urzędu celnego w zakreślonym terminie 5 dni stanowi dodatkową uciążliwą formalność utrudniającą w praktyce obrót wewnętrzny w ramach UE.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu strony, że nałożenie obowiązku składania deklaracji uproszczonych do naczelnika właściwego urzędu celnego w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towaru narusza art. 28 TWE, organ stwierdził, że powstanie obowiązku akcyzowego zawsze pociąga za sobą konieczność złożenia deklaracji. Termin złożenia deklaracji jest zależny od przedmiotu opodatkowania. W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego termin ten wynosi 5 dni i jest on, co prawda krótszy od ogólnego terminu przyjętego w art. 18 ustawy o podatku akcyzowym, ale w ocenie organu w zupełności wystarczający. Organ stwierdził, że wskazany wyżej termin zgłoszenia nabycia wewnątrzwspólnotowego ma jedynie charakter dyscyplinujący, a co za tym idzie nie zwiększa kosztów towaru ani nie utrudnia w istotny sposób transakcji. Organ podkreślił także, że podatek akcyzowy nie dyskryminuje samochodów nabytych wewnątrz wspólnotowo, jest bowiem płacony przed pierwszą rejestracją każdego samochodu osobowego na terytorium kraju. W art. 71 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wprowadzono, bowiem jednolitą stawkę podatku od wyrobów akcyzowych niezharmonizoanych, w tym samochodów osobowych, w wysokości 65%. Jedynie w drodze odstępstwa od tej podstawowej stawki wprowadzono stawki preferencyjne związane z wiekiem pojazdu a mające preferować zakup pojazdów "młodszych" jako mniej uciążliwych dla środowiska naturalnego, bezpieczniejszych i łatwiejszych do recyklingu (§7rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego). Organ dodał, że w jego ocenie właśnie odstąpienie od opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo prowadziłoby do dyskryminacji samochodów nowych nabywanych w salonach oraz tych samochodów używanych, które zostały już zarejestrowane, a zostały zakupione jako nowe, importowane lub nabyte wewnątrzwspólnotowo jako, że został już od nich odprowadzony podatek akcyzowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W sprawie niniejszej do takiego naruszenia doszło i dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, iż regulacje dotyczące nadpłaty zawarte są w przepisach Rozdziału 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w przepisach art. 72 – 80. Zgodnie z art. 72 § 1 za nadpłatę uważa się kwotę: 1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, 2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej, 3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, 4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
Mając na uwadze treść art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nadpłatę można ogólnie zdefiniować jako nienależne świadczenie podatkowe. Przepis ten uznaje za nadpłatę kwotę podatku nadpłaconego lub zapłaconego nienależnie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1255/97, "nadpłatami są zarówno świadczenia podatkowe nadpłacone – tzn. gdy rzeczywiście dokonana wpłata jest wyższa niż należna kwota zobowiązania podatkowego, jak i nienależnie uiszczone – tzn. gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną, mimo, że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny, lecz został następnie uchylony".
W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 25 sierpnia 2005 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku akcyzowego za samochód marki VOLKSWAGEN PASSAT, rok produkcji 1993 nabyty w obrocie wewnątrzwspólnotowym jako pobranego niezgodnie z prawem wspólnoty.
Rozpatrując wniosek skarżącego, zarówno organ I instancji, jak i rozpatrujący odwołanie organ II instancji – Dyrektor Izby Celnej, nie uznały jego zarzutów odnośnie naruszenia prawa wspólnotowego za zasadne i tym samym nie znalazły podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Z tego powodu, skarżący korzystając ze swojego uprawnienia, skierował skargę na wydaną w tej sprawie decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc zarzuty błędnego zastosowaniu przepisu art. 80 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego wbrew postanowieniom art. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie oraz wbrew postanowieniom Dyrektyw 92/12/EWG i 70/50/EWG oraz art. 124 i 121 Ordynacji podatkowej.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 152/06 (k.23-27), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu udzielenia odpowiedzi przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie o sygn. akt C-313/05, która miała za przedmiot wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i dotyczyła wykładni art. 25, 28 i 90 TWE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U.L 76, str.1) Następnie, postanowieniem z dnia 1 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 152/06 (k.32), Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie.
Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r., wydanym w powołanej wyżej sprawie C-313/05, Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu orzekł, że:
1) Podatek akcyzowy, taki, jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem przez nie granicy, nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE.
2) Artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie same skutki.
3) Artykuł 28 TWE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 dyrektywa Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie można czytać w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w kwestii wykładni lub obowiązywania przepisów prawa wspólnotowego jest wiążące z dniem jego ogłoszenia. W odniesieniu do skutku orzeczenia w czasie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że orzeczenie interpretacyjne Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wywołuje skutki ex tunc, a zatem sądy państw członkowskich są obowiązane stosować przepis prawa Wspólnot Europejskich w znaczeniu ustalonym przez sąd, także do stanów faktycznych powstałych przed jego ogłoszeniem. Podnieść przy tym należy, iż wyroki Trybunału, wydane na podstawie art. 234 TWE mają moc quasi prawotwórczą i muszą być uwzględniane przez organy krajowe.
Dodatkowo przypomnieć należy, iż od 1 maja 2004 r. tj. od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego, na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej, podlega wszelkim normom prawa wspólnotowego (z uwzględnieniem modyfikacji dotyczących tzw. okresów przejściowych, wynikających z załącznika Nr XII do art. 24 Aktu Przystąpienia, będącego integralną częścią Traktatu Akcesyjnego), bez potrzeby ich inkorporacji. Członkostwo w Unii Europejskiej oznacza, iż od 1 maja 2004 r. na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe z całym jego dotychczasowym dorobkiem. Prawo to stanowi część krajowego porządku prawnego, zaś w przypadku kolizji z ustawami państw członkowskich, zgodnie z zasadami: bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności - regulacje prawne prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, co wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.
Podzielając w pełni stanowisko ETS w cytowanym wcześniej wyroku w sprawie C-313/05 i odnosząc powyższe do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi dotyczących niezgodności przepisów ustawy o podatku akcyzowym określających obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspónotowym samochodu z art.25, art. 28 i art. 90 TWE.
Uznał natomiast za zasadny zarzut skargi, w którym skarżący wyraził stanowisko, iż przyjęta w polskim systemie prawnym regulacja dotycząca podatku akcyzowego różnicuje w sposób nieuzasadniony tego samego rodzaju produkty krajowe i sprowadzone z innego państwa członkowskiego. Co skutkuje naruszeniem wynikającego z art. 90 TWE zakazu dyskryminacji.
Jak orzekł ETS w powołanym wyżej wyroku, artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane, starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.
Jak wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, samochody przed upływem dwóch lat od ich produkcji, opodatkowane były stawką akcyzy w wysokości ustalonej identycznie dla samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jak i dostarczanych wewnątrzwspólnotowo, nabywanych wewnątrzwspólnotowo oraz importowanych. Stawka akcyzy od tych pojazdów wynosiła w obu przypadkach dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 m2 – 13,6 % podstawy opodatkowania, dla pozostałych – 3,1 %. Natomiast w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, stawki procentowe akcyzy wzrastały wraz z wiekiem pojazdu, aż do wysokości 65%. Czyli, teoretycznie stawki podatkowe dla podobnych samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jako nowe i używane były jednakowe w porównaniu do stawek dla nowych i używanych samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo. Jednak w związku z uregulowaniami ustawy o podatku akcyzowym, stanowiącymi, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami ustawy o ruchu drogowym, objęcie zakresem przedmiotowym tej ustawy wyłącznie samochodów niezarejestrowanych na terenie kraju spowodowało, że sprzedawane na terenie kraju używane samochody osobowe nie podlegały opodatkowaniu akcyzą (już wcześniej były zarejestrowane). Sprowadzane zaś z państw członkowskich Unii obciążał podatek akcyzowy, którego wielkość zależała od wieku pojazdu. Takie uregulowanie godzi w zasadę wyrażona w art. 90 ust. 1 TWE.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nabył samochód osobowy marki VOLKSWAGEN PASSAT rok produkcji 1993 (a zatem starszy niż dwa lata) i zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, zapłacił podatek akcyzowy w wysokości 65% podstawy opodatkowania.
Biorąc pod uwagę wyrok ETS w sprawie C- 313/05, aby ocenić, czy podatek zapłacony przez skarżącego w wysokości określonej w powołanym rozporządzeniu Ministra Finansów został zapłacony zasadnie, należy porównać kwotę podatku nałożonego na pojazd sprowadzony z innego Państwa Członkowskiego UE i kwotę tego podatku zawartego w cenie podobnego samochodu zarejestrowanego w kraju. Dopiero porównanie kwoty akcyzy nałożonej na auto zakupione poza granicami kraju i "kwoty podatku rezydualnego" z jednoczesnym uwzględnieniem "stawki podatku rezydualnego", będzie mogło prowadzić do ustalenia wysokości nadpłaty. Przy czym podstawę do ustalenia "kwoty podatku rezydualnego" zawartego w cenie podobnego pojazdu krajowego stanowić będzie jego wartość rynkowa. Należy, zatem ustalić wartość rynkową podobnego samochodu używanego w Polsce. Podstawą dla ustalenia podatku akcyzowego dla pojazdów nabytych w Państwie Członkowskim innym niż Polska będzie zadeklarowana przez podatnika wartość transakcyjna pojazdu (cena nabycia). Różnica w wysokości tych podatków będzie stanowić nadpłatę w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej i podlegać będzie zwrotowi na rzecz skarżącego.
Takie ustalenia poczyni organ ponownie rozpoznając sprawę i stosownie do nich wyda odpowiednią decyzję zgodnie z podaną wyżej wykładnią § 7 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego.
Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Na koniec odnosząc się do wniosku skarżącego zawartego w piśmie procesowym z dnia 20 marca 2007r. "o zasądzenie świadczenia ubocznego, to jest odsetek za zwłokę w wysokości odsetek ustawowych liczonych od dnia dokonania wpłaty podatku, to jest od dnia 7 maja 2004r. do dnia zapłaty", wskazać należy, iż nie może on zostać uwzględniony, bowiem jego rozpoznanie wykracza poza kognicję Sądu w sprawie niniejszej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z
art. 205 § 1 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło