I OSK 1226/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-05-16

Skład orzekający: Anna Lech, Marek Stojanowski, Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu osoby bezrobotnej, jeśli nie wykaże, że nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia jej wyrejestrowania?
Ratio decidendi
Osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego, jeśli nie wykaże, że nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia jej wyrejestrowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na osobie zainteresowanej utrzymaniem statusu bezrobotnego. Samo zgłoszenie likwidacji działalności do urzędu skarbowego nie jest wystarczające, jeśli nie nastąpiło formalne wyrejestrowanie z ewidencji działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
F. K. zarejestrował się jako osoba bezrobotna, mimo posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej od 1986 r. Po podjęciu pracy i utracie statusu bezrobotnego, postępowanie zostało wznowione z urzędu z powodu ujawnienia faktu zarejestrowanej działalności gospodarczej, która została formalnie wyrejestrowana dopiero w 2005 r. Organy administracji odmówiły uznania F. K. za osobę bezrobotną, argumentując, że nie wykazał on niepodjęcia działalności do dnia jej wyrejestrowania. WSA oddalił skargę, a NSA rozpoznał skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant Anna Harwas po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 794/05 w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną po wznowieniu postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wr 794/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę F. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną po wznowieniu postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz utraty statusu osoby bezrobotnej. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Starosta M., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania F. K. za osobę bezrobotną od dnia 2 grudnia 2003 r., zakończonego decyzją Starosty Powiatu M. z dnia [...], nr [...]. Decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta M., w oparciu o art. 104, art. 145 § 1 pkt 1, art. 147, art. 149 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), uchylił decyzję Starosty Powiatu M. z dnia [...], nr [...], w sprawie uznania F. K. za osobę bezrobotną od dnia 3 grudnia 2003 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3 grudnia 2003 r. oraz decyzję z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 lutego 2004 r., z powodu podjęcia pracy. Jednocześnie, działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f przywołanej powyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o odmowie uznania F. K. za osobę bezrobotną. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 2 grudnia 2003 r. F. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M., a w dniu 3 grudnia 2003 r. została wydana decyzja Starosty Powiatu M. o nr [...], o uznaniu go za osobę bezrobotną od dnia 2 grudnia 2003 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku. W dniu 3 lutego 2004 r. została wydana karta referencyjna do Przedsiębiorstwa [...] w W., z adnotacją pracodawcy, z której wynikało, iż F. K. został zatrudniony od dnia 3 lutego 2004 r. W związku z powyższym Starosta Powiatu M. w dniu [...] wydał decyzję o nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 lutego 2004 r. z powodu podjęcia pracy. Natomiast w dniu 6 maja 2005 r. wpłynęła do Powiatowego Urzędu Pracy w M. decyzja Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu 1 kwietnia 1986 r., z której wynika jednocześnie, iż F. K. miał zarejestrowaną pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 1 kwietnia 1986 r. do dnia 29 maja 2005 r., pod numerem [...]. W dniu 20 czerwca 2005 r. wpłynął do Powiatowego Urzędu Pracy w M. fax z Urzędu Gminy w K. – zaświadczenie nr [...], z dnia 22 stycznia 1992 r., o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, dokonanym w dniu 1 kwietnia 1986 r., którego to faktu F. K. nie zgłosił w dniu rejestracji. Z kolei, ta ostatnia okoliczność została uznana przez Starostę za podstawę do wznowienia postępowania postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 r. Po wznowieniu postępowania, jak podniósł dalej Starosta, F. K. w dniu 7 lipca 2005 r. dostarczył z Urzędu Skarbowego w M. dokument, w którym zawiadomił Urząd Skarbowy w M. o likwidacji działalności gospodarczej z dniem 19 stycznia 2001 r., lecz, co podkreślił, nie dokonał wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 19 stycznia 2001 r. w Urzędzie Gminy w K. W ocenie organu, dokonanie formalności i złożenie pisemnego oświadczenia o zaprzestaniu działalności w jednostce, w której dokonano wpisu, skutkuje wydaniem decyzji o wykreśleniu działalności gospodarczej z ewidencji, a skarżący dokonał tego dopiero w dniu 30 maja 2005 r. Organ odwołał się przy tym do zgromadzonych w sprawie dokumentów i stwierdził, że skarżący złożył oświadczenie (pod odpowiedzialnością karną), iż był przekonany o likwidacji działalności gospodarczej z dniem 19 stycznia 2001 r. Wskazał, że ze złożonych (pod odpowiedzialnością karną) przez F. K. dwóch oświadczeń w karcie rejestracyjnej w dniu 2 grudnia 2003 r. wynikało, iż nie prowadzi i nie zawiesił działalności gospodarczej. Na tej podstawie i po spełnieniu innych warunków został on uznany za osobę bezrobotną. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody D. wniósł F. K. Wojewoda D. odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f cyt. ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Organ odwoławczy powołał treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f cyt. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w myśl którego ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. W świetle powyższego przepisu Wojewoda uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodzi, iż skarżący miał zarejestrowaną pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 1 kwietnia 1986 r. do dnia 29 maja 2005 r. Jednocześnie organ II instancji odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. OPS 5/96 (ONSA 1997/2/47), w której przyjęto, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – t.j. Dz. U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211 ze zm.). Organ wyjaśnił, że w konsekwencji to osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności związane jest z wykreśleniem wpisu z ewidencji, a ciężar dowodu spoczywa na osobie, która jest zainteresowana utrzymaniem uzyskanego statusu bezrobotnego. Powyższy wywód organ odniósł do ustalonego stanu faktycznego i stwierdził, że F. K. uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 1 kwietnia 1986 r. pod numerem [...] i nie wykazał, że nie podjął pozarolniczej działalności do dnia wyrejestrowania, a przeciwnie, sam podniósł, że prowadził zarejestrowaną działalność, choć w okresie krótszym aniżeli wynika to z wpisu do ewidencji. Zdaniem organu z treści regulacji art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wbrew twierdzeniom skarżącego, wynika, że decydujące znaczenie dla posiadania statusu bezrobotnego ma okres wynikający z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Decyzja Wojewody D. stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego F. K. wniósł o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem. Zarzucił, że decyzja została wydana w oparciu o niezgodną ze stanem faktycznym i prawnym decyzję Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...], o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej oraz że, wydajając ją, organ pominął mające istotne znaczenie dla sprawy zawiadomienie F. K., złożone w Urzędzie Skarbowym w M. z dnia 19 stycznia 2001 r., o likwidacji działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga nie jest zasadna, a organy prawidłowo zastosowały przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd I instancji podzielił pogląd wyrażony w powołanej przez organ II instancji uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. OPS 5/96, i zaznaczył, że stanowisko NSA zostało w pełni podtrzymane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 2005 r., I OSK 153/05, Lex nr 192138, w którym wyrażono tezę, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji. Sąd zauważył, że choć obydwa orzeczenia zostały wydane na gruncie unormowań uchylonej ustawy z 14 grudnia 1994 r., zachowują pełną aktualność na gruncie regulacji ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ze względu na to, że przepis stanowiący podstawę prawną przytoczonych wyżej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego /w obu wypadkach jednostka gramatyczna oznaczona jako art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f/ zachowuje zasadniczo identyczne brzmienie. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana nie tylko w oparciu o prawomocną, niezaskarżoną przez stronę w przewidzianej formie i trybie, decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, ale także w oparciu o inne dowody, w tym oświadczenia strony złożone w toku wznowionego postępowania oraz o zawiadomienie F. K., złożone w Urzędzie Skarbowym w M. w dniu 19 stycznia 2001 r., o likwidacji działalności gospodarczej z dniem 19 stycznia 2001 r. Podkreślił zarazem, że dowód w postaci tego dokumentu nie został pominięty w toku postępowania, jednak nie zaświadcza on faktu wyrejestrowania działalności gospodarczej z ewidencji działalności gospodarczej, a ten fakt ma decydujące znaczenie dla sprawy. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo, tzn. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przyjęły, że F. K. miał obowiązek zawiadomić o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej nie tylko Urząd Skarbowy w M., ale również organ prowadzący ewidencję działalności gospodarczej i wskazać w dacie rejestracji w charakterze bezrobotnego, że ma zarejestrowaną działalność gospodarczą. Obowiązku tego skarżący nie spełnił. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, twierdzenie strony, iż nie naraziła Skarbu Państwa na żadne szkody materialne, nie ma znaczenia w sprawie. Natomiast zarzut, że zgłoszenie przedmiotowego faktu w Urzędzie Skarbowym w M. czyniło zadość obowiązkowi strony, gdyż to organy naruszyły swoją powinność wzajemnego powiadamiania się o fakcie zaprzestania prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, należy uznać za bezpodstawny. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że przepisy nie formułują takiego obowiązku wobec organów administracji publicznej, a obowiązek taki spoczywa na stronie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł F. K. reprezentowany przez radcę prawnego M. L. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zamieścił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa w wysokości 1200 zł. W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, przewidzianej w art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a, pełnomocnik sformułował zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zamiast pkt 2 lit. c tego artykułu w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 listopada 2004 r. (Dz. U. Nr 262, poz. 2607) i art. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1999 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178), obowiązującej w chwili uznania skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku przez organ I instancji w 2003 r. Natomiast w ramach drugiej z podstaw kasacyjnych, wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 239 i art. 245 § 2 p.p.s.a., poprzez pozbawienie strony możliwości obrony swych praw w związku z brakiem pouczenia jej co do możliwości skorzystania z usług profesjonalnego pełnomocnika oraz naruszenie art. 113 p.p.s.a., poprzez uznanie sprawy za dostatecznie wyjaśnioną w związku z zastosowaniem przez Sąd niewłaściwego prawa materialnego. Zdaniem pełnomocnika, Sąd bezpodstawnie zastosował przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bowiem sytuacja unormowana przez ustawodawcę w tym przepisie dotyczy kwestii uznania statusu osoby bezrobotnej, która zarejestrowała działalność gospodarczą, ale z jakiś przyczyn tej działalności nie podjęła od chwili zarejestrowania do dnia wyrejestrowania. Natomiast, sytuacja skarżącego jest odmienna, ponieważ polegała ona na zaprzestaniu prowadzenia działalności podjętej już wcześniej przed jego rejestracją jako osoby bezrobotnej w Urzędzie Pracy w M. Podniósł, że zgodnie z treścią ww. art. 2 pkt 2, bezrobotnym jest ten kto, m.in. nie jest zatrudniony i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że z kolei, pkt 2 lit. c art. 2 mówi wyraźnie o uprawnieniu osoby, która zaprzestała prowadzenia pozarolniczej działalności, jeżeli nie pobiera zasiłku przedemerytalnego i innych świadczeń w tym przepisie wymienionych. W rezultacie, w ocenie pełnomocnika, można uznać jako bezrobotną również osobę, która zaprzestała prowadzenia podjętej działalności gospodarczej, a ustawodawca w § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy za wystarczające przyjął w tym zakresie złożenie przez zainteresowanego odpowiedniego oświadczenia pod groźbą odpowiedzialności karnej. Dodał, że fakt, iż skarżący nie wyrejestrował swojej działalności w jednostce ewidencji gospodarczej, nie świadczy o faktycznym jej wykonywaniu, skoro skarżący wyrejestrował swoją działalność w Urzędzie Skarbowym w M., a także w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (czego nie wykazał z uwagi na pozbawienie go możliwości obrony swoich praw). W odniesieniu do drugiej podstawy kasacyjnej pełnomocnik podniósł, że Sąd był zobligowany do pouczenia nieporadnej strony występującej w sprawie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika o przysługującym jej uprawnieniu do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika na koszt Państwa. Sąd nie dopełnił tego obowiązku, a nadto pomimo ustawowego zwolnienia skarżącego od kosztów wezwał go do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. To zaś dowodzi, że skarżący nie miał możliwości rzeczowej obrony swoich praw, a zwłaszcza nie mógł przedstawić podstaw prawnych i innych dowodów na okoliczność wyrejestrowania działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Ponieważ strona podnosi w środku odwoławczym zarzut nieważności postępowania, oparty na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, zarzut ten podlega ocenie w pierwszej kolejności jako najdalej idący. Zdaniem strony skarżącej, w sprawie naruszono przepisy art. 6, art. 239 pkt 1 lit. b w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., Sąd I instancji nie pouczył bowiem skarżącego o możliwości ubiegania się o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Doprowadziło to w rezultacie, zdaniem autora skargi kasacyjnej, do pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), a zwłaszcza pozbawienia możności przedstawienia podstaw prawnych, innych dowodów w sprawie, a w szczególności dowodu potwierdzającego wyrejestrowanie działalności gospodarczej w ZUS w M. oraz odpowiedniego ustosunkowania się do zarzutów organów administracji. Ponadto Sąd I instancji wadliwie zażądał od skarżącego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, który to wpis skarżący uiścił. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, występuje zatem podstawa do stwierdzenia nieważności postępowania sądowego, z przyczyny, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Zarzut ten należy ocenić jako niezasadny. Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu doręczył w dniu 2 listopada 2006 r. skarżącemu odpis postanowienia z dnia 11 października 2006 r., wydanego w niniejszej sprawie, umarzającego postępowanie z wniosku skarżącego o cofnięcie wniosku o zawieszenie postępowania wraz z pouczeniem o przysługujących mu środkach zaskarżenia (dowód doręczenia k-43). W pouczeniu tym w pkt 3 zawarto informację, że strona może wystąpić do sądu o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (k-41). Podobnie w wezwaniu z dnia 24 lipca 2006 r. skierowanym do skarżącego zawarte zostało pouczenie o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, obejmującego częściowe lub całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (k-29). Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 28 lipca 2006 r. (k-33). Takie samo pouczenie znajduje się w skierowanym do skarżącego wezwaniu z dnia 1 grudnia 2006 r. (k-46). Należy także zwrócić uwagę, iż skutkujące nieważność postępowania pozbawienie strony możności obrony przysługujących jej praw polega na odjęciu jej w postępowaniu sądowym, wbrew jej woli, całkowitej możności podejmowania albo świadomego zaniechania czynności procesowych zmierzających do ochrony jej sfery prawnej (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1961 r., 3 CR 953/60, Nowe Prawo 1963 nr 1, s. 117 i wyroki z dnia 20 stycznia 1966 r., II PR 371/65 OSNCP 1966 nr 10, poz. 172 oraz z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 318/98, niepublikowany). W tej sytuacji nie można stwierdzić nieważności postępowania, gdy strona podjęła czynności w procesie, a doznawała tylko utrudnień w popieraniu dochodzonych roszczeń lub obronie przed żądaniami strony przeciwnej (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1961 r., 3 CR 953/60, NP 1963 nr 1, s. 117 z glosą W. Siedleckiego i wyroki z dnia 14 czerwca 1968 r., I CR 432/67, OSNCP 1969 nr 7-8, poz. 137, z dnia 1 października 1998 r., I PKN 359/98, OSNAPiUS 1999 nr 21, poz. 681, z dnia 2 kwietnia 1998 r., I PKN 521/97, OSNAPiUS 1999 nr 6, poz. 203 i z dnia 10 marca 1998 r., I CKN 524/97, Prokuratura i Prawo 1999 nr 5, poz. 43). Powyższe uwagi, czynione na gruncie art. 5 Kodeksu postępowania cywilnego, zachowują swą aktualność w odniesieniu do art. 6 p.p.s.a., które to przepisy zawierają niemal identyczną treść. Wytykane w skardze kasacyjnej naruszenie art. 6 p.p.s.a., nie mogło zatem prowadzić do nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Skarżący kwestionuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, opierając skargę kasacyjną także na określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podstawie, tj. na naruszeniu prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przez Sąd do ustalonego stanu faktycznego w sprawie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f cyt. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zamiast przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. Nr 262, poz. 2607 ze zm.) i art. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), w wersji obowiązującej w chwili uznania skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Przechodząc do oceny zawartego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stwierdzić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Powyższy przepis został zinterpretowany i zastosowany przez Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy. Kwestionowany przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w przedmiotowej sprawie administracyjnej rozstrzygnięć, które zapadły w toku wznowionego postępowania w przedmiocie statusu bezrobotnego i przyznania zasiłku. Ujawniono bowiem nową okoliczność, która miała istotne znaczenie dla sprawy. Okoliczność ta dotyczyła wpisu do ewidencji od dnia 1 kwietnia 1986 r. działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i jej wykreślenia w dniu 30 maja 2005 r. W myśl powołanego przepisu bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-e i g lub cudzoziemiec – członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej bądź, jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych, szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli m.in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony na tle obowiązującej poprzednio ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211 ze zm.) przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 16 grudnia 1996 r. (OPS 5/96, ONSA 1997/2/47), zachowujący aktualność na gruncie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stwierdzający, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Skarżący, co bezspornie wykazane zostało w toku postępowania, podjął pozarolniczą działalność gospodarczą po dniu wskazanym w zgłoszeniu do ewidencji, tj. po dniu 1 kwietnia 1986 r. Działalność ta została wyrejestrowana z ewidencji działalności gospodarczej dopiero w dniu 30 maja 2005 r. Zważywszy na stan prawny stanowiący podstawę orzekania w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu trafnie przyjął, iż skarżący nie spełnia wymogów zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f cyt. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten wskazuje, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu do ewidencji (por. wyrok NSA z 27 września 2005 r., I OSK, LEX nr 192138). Z przytoczonych wyżej względów skargę kasacyjną należało oddalić na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło