I SA/Po 2313/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska /spr./ Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant : st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 1996 rok od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz K. K. kwotę 205,20 zł /dwieście pięć złotych 20/100 / tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt 1 nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalił K.K. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu za rok 1996 w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu powołany organ wskazał, że przeprowadzona kontrola wykazała, iż podatnik w dniu [...] grudnia 1996r. nabył do majątku odrębnego od GS "A" w L. prawo wieczystego użytkowania działek gruntu o powierzchni [...] m2 oraz prawo własności położonych na nich budynków za kwotę [...] zł. W 1996r. podatnik uregulował z tytułu ceny kupna kwotę [...] zł oraz opłatę skarbową i notarialną w wysokości [...] zł łącznie [...] zł. W roku 1996 K. K. pozostawał w związku małżeńskim i miał na utrzymaniu jedno dziecko. W złożonym zeznaniu podatkowym PIT - 31 za rok 1996 małżonkowie K. i B. K. podali, że dochód męża wyniósł [...] zł. , a żony [...] zł, a po odliczeniach łączne dochody małżonków wyniosły [...] zł, a więc były niewystarczające na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i zakupem nieruchomości. Podatnik oświadczył, że posiadał oszczędności z poprzedniego okresu. Z zeznań PIT za okres od 1992 do 1995 wynika, że K. K. uzyskiwał przychody ze stosunku pracy oraz w latach 1994 - 1995 z działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym oraz w spółce cywilnej "B". Organ Kontroli Skarbowej ustalił, że łączny dochód podatnika w latach 1992 - 1995 wyniósł po uwzględnieniu wydatków na utrzymanie rodziny [...] zł. W roku 1996 wydatki na ten cel wyniosły [...] zł. W związku z tym w roku 1996 podatnik dysponował dochodem w kwocie [...] zł, a poniósł wydatki na zakup nieruchomości ([...] zł) i utrzymanie rodziny ([...] zł) w wysokości [...] zł., wobec czego brak pokrycia w dochodach na kwotę [...] zł. Od tej kwoty ustalono podatnikowi podatek dochodowy z nieujawnionych źródeł przychodu wg stawki 75% zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania, w którym podatnik zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, decyzją z dnia [...] uchyliła zaskarżoną decyzję w części i orzekła, "że zryczałtowany podatek dochodowy od nieujawnionych źródeł przychodu za rok 1996 wynosi [...] zł". Po uzupełnieniu - w toku postępowania odwoławczego - materiału dowodowego organ odwoławczy przyjął, że podatnik wraz z żoną w roku 1996 poniósł wydatki w wysokości [...] zł tj. [...] zł na zakup nieruchomości, [...] zł. na spłatę kredytu, [...] zł. na zakup przez G. K. samochodu osobowego, [...] zł na utrzymanie rodziny, [...] zł na zakup ciągnika siodłowego. W roku 1996 podatnik zaciągnął kredyt w banku w wysokości [...] zł. , a także uzyskał z PZU odszkodowanie za uszkodzony i nie wyremontowany później samochód osobowy w wysokości [...] zł. W związku z tym Izba Skarbowa uznała, że małżonkowie K. w roku 1996 uzyskali łączny dochód w wysokości [...] zł. wobec czego dochód nieznajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w tymże roku wyniósł [...] zł. od którego ustalono podatek wg stawki 75%. Decyzję tę K. K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia, jako wydanej bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego co do przychodów podatnika i jego żony, która w 1996r. i w latach poprzednich uzyskiwała przychód ze stosunku pracy. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2005r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej bez udziału jego żony w toku postępowania podatkowego i jedynie na jego nazwisko. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i stanowisko to podtrzymał w piśmie procesowym z dnia [...] października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną. Z dokonanych przez organy podatkowe obu instancji ustaleń wynika, że w roku 1996 między małżonkami B. i K. K. istniała małżeńska wspólność majątkowa (vide akt notarialny - umowa sprzedaży z dnia [...] grudnia 1996r. k. [...] akt podatkowych, zeznanie PIT - 31 za rok 1996). Dopiero w dniu [...] lipca 1997r. aktem notarialnym w. w. wyłączyli obowiązującą w ich małżeństwie majątkową wspólność ustawową (k. [...] akt podatkowych). Z treści aktu notarialnego umowy sprzedaży prawa wieczystego użytkowania i prawa własności budynków wynika, że skarżący nabył te prawa z majątku odrębnego. Organy podatkowe nie poczyniły jednak w tym zakresie żadnych ustaleń, zaś z treści uzasadnień wydanych w sprawie decyzji nie wynika by wydatek na wspomniany cel mógł być poniesiony z majątku odrębnego K.K. Z tego względu uznać należy, że wobec braku ustaleń przeciwnych małżonkowie pozostający w małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej dokonywali wszelkich wydatków z majątku wspólnego, chyba że w toku ponownego rozpatrywania sprawy (gdyby nie obejmowało ją przedawnienie) ustalonoby zasadność oświadczenie skarżącego o poczynieniu wydatku na nabycie w. w. praw z majątku odrębnego. Zauważyć bowiem należy, że w myśl zasady określonej w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu, chyba że złożyli wniosek o wspólne opodatkowanie (vide PIT - 31 za rok 1996). Oświadczenie to obejmować może zobowiązania podatkowe powstające przez zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa wiąże obowiązek podatkowy. W konsekwencji zobowiązanie podatkowe z nieujawnionych źródeł przychodu ustalone w trybie art. 20 ust. 3 powołanej ustawy na podstawie wydatków poniesionych przez małżonków w czasie trwania małżeństwa podlega opodatkowaniu na imię każdego z małżonków. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 2 października 2002r. sygn. akt I SA/Ka 793/01, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, podobnie jak P. Brzozowski w glosie aprobującej 2004/11/40 (ONSA 2003/3/108). Skoro w niniejszej sprawie organy podatkowe nie tylko nie dokonały wyczerpujących ustaleń co do wysokości przychodów małżonków, nie wyjaśniając dokładnie wysokości przychodów B.K., do czego obliguje przepis art. 122 Ordynacji podatkowej ale także pominęły całkowicie jej udział w postępowaniu podatkowym, naruszając przepis art. 133 § 1 i 123 Ordynacji podatkowej i wydały decyzje jedynie na imię K. K., decyzja ta nie może ostać się w obrocie prawnym. W świetle powyższego zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji nie mogą się ostać w obrocie prawnym, wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki AR