I OSK 1364/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-02
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Barbara Adamiak, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna może być uznana za osobę rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że status osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy nie wyklucza możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Osoba bezrobotna, która nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, spełnia przesłankę "niepodejmowania zatrudnienia". Potencjalne zatrudnienie nie jest tożsame z trwającym zatrudnieniem, z którego osoba ma zrezygnować. Ustawodawca nie wyłączył osób bezrobotnych z kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, co potwierdza treść art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego B. J. na syna Ł. J., który legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że B. J. jako osoba bezrobotna zarejestrowana w urzędzie pracy, jest gotowa do podjęcia pracy i tym samym nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił te decyzje, uznając, że status osoby bezrobotnej nie wyklucza prawa do świadczenia. SKO wniosło skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 60/07 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 30 maja 2007 r. o sygn. akt IV SA/Wr 60/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta D. przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...]. nr [...] o odmowie przyznania B. J. świadczenia pielęgnacyjnego na syna Ł. J..
Organ I instancji odmowę uzasadnił tym, że syn zainteresowanej przebywa przez pięć dni w tygodniu, tj. od poniedziałku do piątku, w Ośrodku Szkolno – Wychowawczym dla Dzieci [...] w W.
W odwołaniu od tej decyzji strona podała, że oczekuje od organu II instancji rozstrzygnięcia zgodnego z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt IV SA/Wr 336/06), mocą którego Sąd uchylił poprzednio obie decyzje, odmawiające jej świadczenia pielęgnacyjnego na syna Ł. J.
Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 października 2006 r. o sygn. akt IV SA/Wr 336/06 zobowiązał organ orzekający do ustalenia czasowego i przedmiotowego zakresu opieki zapewnianej przez Ośrodek, w którym przebywa syn strony, oraz wskazał, że należy ustalić, czy strona spełnia wymogi niezbędne do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
Organ II instancji stwierdził, że bezspornym w sprawie jest, iż Ł. J., ur. [...]., na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Ś. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (sygn. akt [...]), został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. W punkcie III ppkt 8 wyroku Sąd wskazał na konieczność stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, natomiast w punkcie III ppkt 7 określił, że dziecko wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w D. z dnia [...] wynika, że B. J. jest zarejestrowaną w tym Urzędzie jako osoba bezrobotna i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Wraz z mężem C. J. wychowuje troje dzieci, tj. P. J., P. J. i Ł. J..
Ł. J. w roku szkolnym [...] przebywa w Ośrodku Szkolno – Wychowawczym dla Dzieci [...] w W. i jest uczniem [...] klasy [...] Szkoły [...]. Zameldowany jest w internacie Ośrodka, zaś internat zapewnia możliwość pobytu wychowanków od niedzieli od godz. 14 do piątku do godz. 15. Rodzice natomiast zapewniają opiekę dzieciom we wszystkie dni wolne od nauki (ferie, wakacje) i ponoszą pełne koszty utrzymania dziecka.
Łączny dochód strony i jej męża za rok [...] wyniósł [...] zł netto (zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...].), miesięczny dochód rodziny wynosił [...] zł, a na osobę w rodzinie przypadało [...] zł miesięcznie.
Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 17 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, tj. 583,00 zł.
Stosownie do postanowień art. 17 ust. 5 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim; b) została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością wymagającą kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej; 3) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko; 4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub inne dziecko w rodzinie.
Według zaś art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1011 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, bądź, jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
W ocenie organu, w sprawie zachodzą przesłanki pozytywne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie syn strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa wart. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (583,00 zł.).
Organ stwierdził jednakże, że świadczenia pielęgnacyjnego stronie nie można przyznać, ponieważ zaistniała również przesłanka negatywna, wykluczająca możliwość jego otrzymania. Strona jest bowiem osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w D., tym samym w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest gotową do podjęcia pracy. Wobec czego, nie jest osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad chorym synem.
W tej sytuacji dokonanie oceny, czy ośrodek, w którym przebywa syn strony zapewnia całodobową opiekę przez pięć dni w tygodniu stało się bezprzedmiotowe.
Kolegium podniosło, że rozumie trudną sytuację zdrowotną i bytową strony, jednak w zaistniałej sytuacji musi uznać, że nie spełnia ona wymaganych przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję B. J. wniosła o jej uchylenie, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 października 2006 r. o sygn. akt IV SA/Wr 336/06. Zdaniem skarżącej, Sąd już wówczas oddaliłby skargę na decyzję SKO w W., gdyby fakt, że jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, miał negatywny wpływ na sprawę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, dokonując kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji, uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Swoje rozważania Sąd zaczął od wyjaśnienia, że podstawę materialnoprawną podjętych decyzji stanowią przepisy ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaś zasadniczy problem w tej sprawie sprowadza się do oceny, czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna jest osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera w rozdziale 3 przepisy dotyczące świadczeń opiekuńczych. Celem świadczeń opiekuńczych jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej. Warunkiem dostępu do tych świadczeń jest orzeczenie o niepełnosprawności dziecka lub orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby dorosłej albo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Ustawa przewiduje dwa rodzaje świadczeń opiekuńczych: zasiłek pielęgnacyjny (art. 16) i świadczenia pielęgnacyjne (art. 17).
Przepis art. 17 ust. 1 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W postępowaniu administracyjnym zasadnie przyjęto, że zachodzą przesłanki pozytywne przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie syn strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w przepisie art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (583,00 zł.). Świadczenia tego jednak nie przyznano z uwagi na to, że zaszła równocześnie przesłanka negatywna.
Organ administracji uznał, że skoro skarżąca jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w D., to tym samym – w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – jest osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy, nie jest wobec tego osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad chorym synem.
WSA we Wrocławiu, dokonując interpretacji postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanął na stanowisku, że niepodjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności stanowi jedną z istotnych przesłanek przyznania matce, ojcu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, świadczenia pielęgnacyjnego.
W ocenie Sądu, nie można jednak przyjąć, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna nie jest osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad chorym dzieckiem. Zarejestrowanie się Powiatowym Urzędzie Pracy oznacza tyle, że osoba ta znajduje się w ewidencji bezrobotnych, natomiast nie odzwierciedla to w żaden sposób rzeczywistego celu aktywności takiej osoby. Nie można przecież wykluczyć, że osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne znajdzie pracę, dzięki której uzyska takie środki finansowe, które pozwolą jej we własnym zakresie zapewnić dziecku odpowiedni proces leczenia, rehabilitacji i edukacji, na lepszym poziomie, aniżeli ze środków pomocy społecznej. Należy bowiem założyć, iż otrzymywanie środków z pomocy społecznej w postaci świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wartością samą w sobie. Oznacza to, że osoba pozostająca w ewidencji bezrobotnych nie może być traktowana na równi z pracownikiem, który rezygnuje z kontynuowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorym dzieckiem. Status osoby rezygnującej z zatrudnienia w celu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest tożsamy ze statusem osoby bezrobotnej, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Wykładnia przepisów i budowanie norm z postanowień prawa materialnego, określającego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, powinno być ścisłe i w jak największym stopniu odpowiadać jego literalnemu brzmieniu i autentycznej treści. Niedopuszczalne jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i stwarzanie na takiej podstawie norm wykraczających poza literalne brzmienie przepisu. Zdaniem Sądu, posiłkowanie się innymi, niż literalna, metodami wykładni, doszukiwanie się w przepisie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych treści w nim niewyrażonych, jest zabiegiem nieuprawnionym.
Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił je.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi B. J., ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Opierając skargę kasacyjną na podstawie prawnej, określonej w art. 174 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, SKO w W. zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnej interpretacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez przyjęcie, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy jest osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawiony w podstawie kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), uznać należy za chybiony.
Przepis art. 17 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Sąd w zaskarżonym wyroku w pełni zasadnie wywiódł, że jedynie literalna wykładnia powyższej regulacji pozwala na jej prawidłową interpretację.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że pierwsza część cytowanego przepisu, określa nazwę przyznawanego na jego podstawie świadczenia, precyzując, że chodzi o "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem". Ma to istotne znaczenie przy dokonywaniu jego wykładni, zwłaszcza w kontekście zawartych w nim przesłanek. Świadczenie takie bowiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, pod warunkiem, że jedna z wymienionych osób – co warto podkreślić – nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.
Zapis ten określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne. Pierwszy: w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, i drugi: w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.
W pierwszym przypadku chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by opiekować się dzieckiem, w drugim zaś, kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej (np. rozwiązuje stosunek pracy, rezygnuje z prowadzonej działalności gospodarczej, etc.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy zauważyć, że B. J., będąc osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w D., nie pracuje, nie podejmuje zatem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Spełniona jest więc ta przesłanka. Z kolei, nie podejmując zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, de facto nie musi z nich rezygnować, gdyż nie ma z czego.
Składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, osoba bezrobotna, będąc z definicji jedynie "gotową do zatrudnienia", jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), rezygnuje z tej gotowości, przez co także tylko z potencjalnej pracy, którą dopiero mógłby zaproponować jej organ zatrudnienia. Potencjalne zatrudnienie nie jest jednak tożsame z trwającym zatrudnieniem, z którego – jak wymaga art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych – osoba zainteresowana ma zrezygnować. Z drugiej zaś strony, każda osoba bez pracy, nawet bez faktycznej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, może szukać pracy, może deklarować gotowość do jej podjęcia, co jednak nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyby osoba taka zwróciła się do organu z odpowiednim wnioskiem z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Wykładnia, jaką w sprawie zaprezentowały orzekające organy, w sposób niedopuszczalny różnicowałaby sytuację osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy z tymi bezrobotnymi, którzy nie są zarejestrowani.
Status osoby bezrobotnej nie może eliminować osoby zainteresowanej z grona tych osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. W przypadku osób bezrobotnych spełnione są bowiem obie omawiane przesłanki. Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa, w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca w jego treści nie wykluczył osób bezrobotnych, czy to z prawem do zasiłku czy bez, wskazując, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje m. in. osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, jeśli ma ona ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Gdyby prawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie. Natomiast z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie da się wyprowadzić wniosku, że również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Wszak status bezrobotnego jest tylko jedną z przesłanek do ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, których to przyznanie dopiero pozbawia osobę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, skutkującego koniecznością uchylenia obu wydanych decyzji.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło