II SA/Gl 453/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Ż. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność § [...] ust. [...] pkt [...] oraz § [...] zaskarżonej uchwały. Rada Miejska w Ż. w dniu [...] roku podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ż. w granicach administracyjnych miasta. W podstawie prawnej uchwały, która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] roku, nr [...], poz. [...] i weszła w życie z dniem [...] roku, wskazano art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z zm.), art. 14, art. 8, art. 20 i art. 29 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 z zm.); rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także uchwałę Rady Miejskiej w Ż. nr [...] z dnia [...] roku w sprawie przystąpienia do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ż.. Na powyższą uchwałę, po wcześniejszym wezwaniu do usunięcia naruszeń prawa (wezwanie z [...] 2006 r.) skargę złożyli K. W. i W. W.. Skarżący ci pismem z dnia [...] 2006 roku cofnęli skargę i w związku z tym postępowanie z ich skargi zostało umorzone postanowieniem z dnia 18 stycznia 2007 roku (k. [...] akt sądowych). Na opisaną na wstępie uchwałę w dniu [...] roku, złożył skargę Wojewoda [...]. W związku z tym zarządzeniem z [...] roku skarga Wojewody zapisana pod sygn. akt II SA/Gl 35/07 została połączona w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą sygn. akt II SA/Gl 453/06 (ze skargi K. W. i W. W.). Wojewoda [...] na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] z [...] roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ż. w części określonej postanowieniami § [...] ust. [...] pkt [...]oraz § [...]. § [...] ust. [...] pkt [...] uchwały, zdaniem Wojewody, jest sprzeczny z art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z [...] 2003 roku bowiem ustala on obowiązek dostosowania budynków do wymogów przepisów odrębnych a dla budynków nie mogących spełnić tych wymogów ustala nakaz wyburzenia. Z kolei § [...] uchwały zawiera zapisy przekraczające kompetencje rady (ust. [...]); naruszające art. 36 ust. 3 i ust. 4 (ust. 2), sprzeczne z art. 87 ust. 3 ustawy z 27 marca 2003 roku (ust. 3). Rada Miejska w Ż. jako odpowiedź na skargę nadesłała uchwałę nr [...] z dnia [...] roku w sprawie uwzględnienia skargi wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej powoływana jako ppsa), w której orzekła o uwzględnieniu w całości skargi Wojewody o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Ż. z dnia [...] roku w przedmiocie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ż. w części określonej postanowieniami § [...] ust. [...] pkt [...] i § [...]. Następnie Rada podjęła uchwałę z dnia [...] roku nr [...] o zmianie uchwały nr [...] z dnia [...] roku przez skreślenie § [...] ust. [...] pkt [...] oraz § [...] tej uchwały. Także ta uchwała została przez złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zakwestionowana przez Wojewodę [...]. W następstwie rozpoznania tej ostatniej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym aktualnie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 roku sygn. akt II SA/Gl 385/06 stwierdził nieważność uchwały z dnia [...] roku nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, co przyznała Rada Miejska w Ż. podejmując kolejno uchwały: nr [...] z dnia [...] r., a następnie uchwałę z dnia [...] r. nr [...], której nieważność stwierdzono prawomocnym wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 385/06. Pierwszą z powołanych uchwał z dnia [...] roku została podjęta przez Radę Gminy Ż. na podstawie art. 54 § 3 ppsa i zawierała oświadczenie Rady Gminy (§[...] uchwały) o uwzględnieniu w całości skargi Wojewody [...] na uchwałę nr [...] w części określonej w § [...] ust. [...] pkt [...] oraz § [...]. Przepis art. 54 § 3 ppsa stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (więcej na ten temat w wyroku II SA/Gl 385/06). Rada Miejska w Ż. była więc uprawniona do dokonania autokontroli swego działania – uchwały z [...] r. – na warunkach określonych w art. 54 § 3 ppsa. Jednakże w uchwale z dnia [...] r. Rada Miejska w Ż. powołując się na art. 54 § 3 ppsa nie uwzględniła skargi Wojewody [...] domagającego się stwierdzenia nieważności zaskarżonych przepisów uchwały z dnia [...] r. Należy także mieć na uwadze, że zakwestionowane przez Wojewodę przepisy zawarte były w uchwale w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc ich zmiana (tutaj wykreślenie) mogła nastąpić jedynie w trybie przewidzianym dla uchwalenia (zmiany) planu miejscowego, co oznaczało konieczność odpowiedniego zastosowania art. 14-22 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. Powyższe okoliczności, a także fakt, że uchwała z dnia [...] r. wobec wejścia w życie i uzyskania statusu źródła powszechnie obowiązującego prawa na obszarze gminy, a w konsekwencji wywoływania określonych skutków prawnych nie pozwalają na uznanie skargi Wojewody za bezprzedmiotową. Przechodząc do merytorycznej oceny zakwestionowanych skargą ustaleń planu należy stwierdzić, iż skład orzekający podziela w tym zakresie stanowisko zaprezentowane przez Wojewodę [...]. Treść § [...] ust. [...] pkt [...] uchwały "dla zabudowy istniejącej w dniu wejścia w życie planu ustala się obowiązek dostosowania budynków do wymogów przepisów odrębnych, dla budynków nie mogących spełnić tych wymogów ustala się nakaz wyburzenia" jest sprzeczny z art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który określa sytuację w której wydane decyzje o pozwoleniu na budowę, niezależnie od uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozstrzygają o przeznaczeniu i sposobie zagospodarowania terenu. Z kolei § [...] ust. [...] deklarujący brak naruszeń ustaleniami planu interesu prawnego właścicieli i władających nieruchomościami nie znajduje podstawy w przepisach prawa określających kompetencje rady gminy. Zagadnienia związane z ewentualnymi naruszeniami interesu prawnego właścicieli i władających ustaleniami planu reguluje art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a roszczenia związane z tymi naruszeniami mają charakter cywilnoprawny. W § [...] ust. [...] planu wyłączono stosowanie do terenów objętych planem art. 36 ust. 3 i ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co powoduje sprzeczność tego zapisu planu z wyłączonymi artykułami. Wreszcie § [...] ust. [...] uchwały pozostaje w sprzeczności z art. 87 ust. 3 ustawy z 27 marca 2002 roku. Zgodnie z tym ostatnim przepisem plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r., obowiązujące w dacie wejścia w życie ustawy, utraciły moc z dniem 31 grudnia 2003 roku, a więc tym samym utraciły moc wszelkie zawarte w nich ustalenia. Brak jest więc możliwości w aktualnie uchwalonym planie odnoszenia się do ustaleń poprzedniego planu (nieobowiązującego na dzień uchwalenia objętego skargą planu) i "przenoszenia ustaleń" tego planu do nowego planu oraz wiązania z tym skutków finansowych objętych art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kierując się wykazaną sprzecznością między § [...] ust. [...] pkt [...] i § [...] zaskarżonej uchwały, a wskazanymi przepisami, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ppsa orzekł, jak w sentencji. Upływ jednego roku od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały nie stanowił przeszkody do stwierdzenia nieważności objętych skargą ustaleń (§[...] ust. [...] pkt [...] oraz § [...]), jako że kontrolowana uchwała jest aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).