II GSK 507/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędziowie NSA Jan Bała Joanna Kabat – Rembelska (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "B."- B. Spółki Jawnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 czerwca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 466/07 w sprawie ze skargi M. W. W. i D. "P." S.A. w J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od "B." – B. Spółki Jawnej w P. na rzecz M. W. W. i D. "P." S.A. w J. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł , tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 28 czerwca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 466/07, po rozpoznaniu skargi M. W. W. i D. P. S.A. z siedzibą w J. uchylił decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2006 r. nr [...], [...] w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy: Do Urzędu Patentowego RP, działającego w trybie postępowania spornego, wpłynęły dwa wnioski, B.-B. Sp.j. z siedzibą w P. oraz Fundacji Rodziny N. w W., o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego W. [...], udzielonego z pierwszeństwem w dniu [...] maja 1965 r. na rzecz M. W. W. i D. P. S.A. z siedzibą w J. Jako podstawę prawną żądania wnioskodawcy wskazali art. 9 ustawy z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 14, poz. 73), dalej: o.z.t., w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r., Nr 49, poz. 508 ze zm.), dalej: p.w.p., przy czym Fundacja Rodziny N. powołała się także na art. 164 i art. 165 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 255 pkt 1 p.w.p. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], [...] na podstawie art. 164, art. 165 ust. 1 pkt 2 p.w.p. oraz art. 9 o.z.t. w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego W. [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wnioskodawcy posiadają w sprawie interes prawny, albowiem istnieje realny i bezpośredni związek pomiędzy sytuacją prawną wnioskodawców a rozstrzygnięciem mogącym zapaść w tej sprawie. Następnie Urząd Patentowy RP stwierdził, iż kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia spornego zagadnienia stanowił art. 315 p.w.p., który w ustępie 3 stwierdza, że ustawowe warunki wymagane dla uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku do ochrony, a więc w sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych. Przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 67/06 organ uznał, że w odniesieniu do rozpoznawanych wniosków mają zastosowanie art. 164 i art. 165 p.w.p., co oznacza, iż w sytuacji gdy prawo ochronne zostało udzielone na znak towarowy mimo braku jego zdolności odróżniającej i gdy znak ten w wyniku używania nie nabrał charakteru odróżniającego, nie ma żadnych ograniczeń czasowych do wystąpienia z żądaniem o unieważnienie prawa ochronnego na ten znak. Zdaniem Urzędu Patentowego brak było podstaw do przyjęcia, iż w sprawie zastosowanie ma art. 31 u.z.t. Urząd Patentowy uznał, że słowny znak towarowy W. [...] nie posiadał zdolności odróżniającej w dacie zgłoszenia, jak również nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej w wyniku długotrwałego i intensywnego używania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, rozważenia wymagała przede wszystkim sporna kwestia intertemporalna. Rozstrzygnięcie tego problemu, podejmowanego w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie, wymagało odniesienia się do ogólnych zasad międzyczasowego prawa prywatnego oraz unormowań art. 315 p.w.p. W art. 315 ust. 1 p.w.p. przyjęta została zasada, że prawa istniejące w dniu wejścia w życie ustawy pozostają w mocy i do tych praw stosuje się przepisy dotychczasowe. Podobnie do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie p.w.p. stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 315 ust. 2 p.w.p.). Natomiast ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia (wynalazku, wzoru, znaku towarowego – art. 315 ust. 3 p.w.p.). Z uwagi na przedmiot rozpoznawanej sprawy w pierwszym rzędzie należało odnieść się do problemu, jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy udzielonego w czasie obowiązywania ustawy o znakach towarowych z dnia 28 marca 1963 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że żądanie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy tego, czy prawo to zostało prawidłowo nabyte, a więc chodzi tu o dokonanie oceny zdarzenia, które było źródłem nabycia prawa (decyzja o rejestracji). Żądanie unieważnienia prawa musi zatem odwoływać się do przesłanek unieważnienia obowiązujących w czasie nabycia prawa. Prawo może być unieważnione, jeżeli zostało wadliwie nabyte, tzn. nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do nabycia tego prawa. Decyzja o rejestracji znaku towarowego W. została wydana pod rządami o.z.t. Ustawa ta utraciła moc obowiązującą z dniem wejściem w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). Z kolei ta ostatnio wymieniona ustawa utraciła moc po wejściu w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. W rozpoznawanej sprawie, istotne znaczenie mają przepisy przejściowe zamieszczone w ustawie o znakach towarowych i ustawie Prawo własności przemysłowej. Zgodnie z art. 59 u.z.t. prawa z rejestracji istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 lipca 1985 r., pozostawały w mocy. Natomiast stosownie do art. 60 ust. 2 pkt 1 czynności prawne dotyczące znaków towarowych, dokonane po tej dacie, ocenia się według przepisów ustawy z 1985 r. Sąd I instancji, odwołując się do unormowań zawartych w art. 315 p.w.p. uznał, że zdolność ochronną spornego znaku należy oceniać na gruncie przepisów ustawy z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych, na podstawie których znak ten został zarejestrowany. Z kolei czynności prawne dotyczące znaków towarowych zarejestrowanych na podstawie ostatnio wymienionej ustawy dokonane po wejściu w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, winny być oceniane według przepisów tej ustawy. Przemawia za tym zarówno literalne brzmienie art. 60 ust. 2 pkt 1 u.z.t., jak i treść art. 315 p.w.p. uznającego w tym zakresie pierwszeństwo prawa dotychczasowego, tzn. ustawy z 1985 r., o ile przepisy działu II p.w.p. nie stanowią inaczej. Zdaniem Sądu, jeśli do praw istniejących w dniu wejścia w życie p.w.p. stosuje się przepisy dotychczasowe, to do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, które powstało przed wejściem w życie p.w.p. stosuje się przepisy u.z.t. w zakresie dotyczącym całej instytucji unieważnienia prawa ochronnego, a więc także stosowanie ustawy o znakach towarowych w zakresie określenia terminu do wystąpienia o unieważnienie tego prawa, czyli art. 31 u.z.t.. Z tego ostatnio wymienionego przepisu wynika, iż z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego można wystąpić w okresie pięciu lat od daty rejestracji. Po upływie tego okresu z wnioskiem takim można wystąpić jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację działając w złej wierze. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiotem oceny organu nie była zła wiara skarżącego. Zdaniem Sądu, ustalenie wtórnej zdolności odróżniającej należy do ustaleń faktycznych. Znak towarowy jest oznaczeniem przeznaczonym do odróżniania towarów pochodzących od jednego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju pochodzących od innego przedsiębiorstwa. Zatem funkcja oznaczania pochodzenia realizowana jest wówczas, gdy znak wskazuje w sposób imienny lub abstrakcyjny na źródło pochodzenia towaru. Sporny znak był używany przez jeden podmiot, którego następcą prawnym jest skarżąca od 1948 r., a więc już 17 lat przed datą jego rejestracji. Badanie opinii publicznej na okres lat sześćdziesiątych nie jest możliwe, jednakże dokonując oceny należy uwzględnić ówczesne realia rynkowe, w tym także monopol skarżącego oraz udział w rynku wódek produktu opatrzonego kwestionowanym znakiem i jego promocję. Sąd I instancji podkreślił, że organ nie ustosunkował się do znajdującej się w aktach sprawy opinii prof. R. S., na którą to opinię powoływała skarżąca oraz nie odniósł się do wskazanych przez skarżącego orzeczeń sądów administracyjnych oraz decyzji Urzędu Patentowego. Urząd winien uzasadnić dlaczego nie akceptuje poglądów potwierdzających zarówno zdolność rejestracyjną, jak i odróżniającą znaku towarowego W. Urząd Patentowy nie ustosunkował się także do kwestii wystąpień skarżącego z pismami do Wydawnictwa Naukowo-Technicznego, Wydawnictwa Naukowego PWN oraz Wydawnictwa Wiedza Powszechna, w szczególności nie wykazał, że taka aktywność nie chroni skutecznie dystynktywności znaku przed jego osłabieniem czy też utratą. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, iż organ administracji nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów procesowych mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i jako wadliwa winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, organ rozpoznając ponownie sprawę powinien odnieść się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadził w sprawie, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną, którą prawidłowo uzasadni. W skardze kasacyjnej B.-B. Sp.j. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 315 p.w.p. oraz niewłaściwe zastosowanie art. 31 u.z.t. W uzasadnieniu podała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w oparciu o błędną wykładnię art. 315 p.w.p. nietrafnie zastosował w sprawie art. 31 u.z.t. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, dla oceny sprawy nie ma znaczenia teza Sądu, iż czynności prawne dotyczące znaków towarowych zarejestrowanych na podstawie o.z.t. dokonane po wejściu w życie u.z.t. winny być oceniane według przepisów tej ustawy. Przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a uprzednio przed Urzędem Patentowym RP nie była czynność prawna dokonana wobec znaku towarowego pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, ale poprawność rejestracji znaku towarowego, dokonanej pod rządami ustawy z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych. W opinii spółki art. 31 u.z.t. jest przepisem dotyczącym postępowania, zakreślającym termin w którym dopuszczalne było, pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, skierowanie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego. Tymczasem postępowanie sporne o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego zostało podjęte pod rządami ustawy Prawo własności przemysłowej, jego podstawę prawną stanowił art. 164 p.w.p., a nie art. 29 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, z którym w ścisłym związku pozostaje art. 31 u.z.t., powołany jako jedna z podstaw rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. W. W. i D. P. S.A. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podniosła, że zawarty w skardze kasacyjnej zarzut nie spełnia warunków stawianych podstawom skargi kasacyjnej. Uzasadnienie skargi nie znajduje oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy, co wskazuje na brak podstaw do jej uwzględnienia. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ wyrok został oparty na naruszeniu prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i szeroko uzasadniony również wieloma innymi ustaleniami, których prawidłowości spółka wnosząca skargę kasacyjną nie podważała. M. W. W. i D. P. S.A. zwróciła uwagę, że spółka wnosząca skargę kasacyjną powołała się na art. 315 p.w.p. bez wskazania jednostki redakcyjnej tego przepisu, co świadczy o wadliwości podstawy kasacyjnej oraz braku właściwego uzasadnienia skargi kasacyjnej, co powinno prowadzić do jej oddalenia. Ponadto wskazała, że na treść prawa ochronnego na znak towarowy W. wpływa szereg okoliczności. Pierwszą z nich jest fakt, iż oznaczenie zostało zarejestrowane 7 lipca 1965 r., a wniosek spółki B.-B. Sp. j. pochodził z lipca 2002 r. W związku z tym od rejestracji znaku towarowego W. do dnia złożenia wniosku upłynęło znacznie więcej niż 5 lat, w tym także cały 16-letni okres obejmujący obowiązywanie u.z.t. Okoliczność, iż prawo jako takie powstało przed datą wejścia w życie u.z.t. nie wpływa na to, że zostało korzystnie ukształtowane dla skarżącej na mocy przepisów tej ustawy. Istotą zmiany jest to, iż uprawnionemu do znaku towarowego W. przysługuje wyłączne uprawnienie do tego oznaczenia, które może zostać unieważnione jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że prawo zostało nabyte w złej wierze. Ewentualne inne wadliwości postępowania rejestracyjnego nie mają wpływu na dalsze funkcjonowanie takiej decyzji w obrocie. Zdaniem M. W. W. i D. P. S.A., do praw wyłącznych powstałych przed wejściem w życie p.w.p. ma zastosowanie art. 31 u.z.t. Przepis ten ma bezpośredni wpływ na prawo materialne, ponieważ ukształtował prawo wyłączne na znaku towarowym W.. Zakwalifikowanie go przez spółkę wnoszącą skargę kasacyjną do norm proceduralnych jest błędem prowadzącym do wadliwych ustaleń stanu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta, wynikająca z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), dalej: p.p.s.a., oznacza, iż to podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia determinują zakres jego kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny, poza wypadkami nieważności postępowania, która w tej sprawie nie występuje, nie może z urzędu kontrolować orzeczenia w celu ustalenia innych – poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta tylko na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 315 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej oraz niewłaściwe zastosowanie art. 31 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Oparcie skargi kasacyjnej jedynie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. oznacza między innymi to, że strona wnosząca skargę kasacyjną zgadza się z tym, że w toku postępowania przed właściwymi organami doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta uwaga jest o tyle istotna, że kontroli instancyjnej został poddany wyrok Sądu I instancji wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania – art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu I instancji niezbędne jest wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, między innymi w zakresie działania skarżącego w złej wierze. B. – B. Sp.j. nie zakwestionowała przytoczonej oceny przez sformułowanie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. lub innego przepisu regulującego postępowanie przed sądami administracyjnymi, koncentrując się na kwestii błędnej wykładni art. 315 p.w.p. i niewłaściwego zastosowania art. 31 u.z.t., które były przedmiotem rozważań Sądu I instancji i doprowadziły do konkluzji o naruszeniu przepisów postępowania przez Urząd Patentowy. W tej sytuacji sformułowanie wobec orzeczenia Sądu I instancji wyłącznie zarzutu naruszenia prawa materialnego, nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, nawet wówczas gdyby zarzut ten okazał się trafny. W związku z zarzutem skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że ustawa z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych została uchylona z dniem 1 lipca 1985 r. przez ustawę z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Stosownie do art. 59 ustawy o znakach towarowych z 1985 r. prawa z rejestracji znaków towarowych istniejące w dniu wejścia jej w życie pozostawały w mocy. Z kolei według art. 60 ust. 1 ustawy o znakach towarowych z 1985 r. do stosunków prawnych powstałych w związku z rejestracją znaków towarowych przed jej wejściem w życie zastosowanie mają, z wyjątkami określonymi w ust. 2, przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy o znakach towarowych z 1963 r. Natomiast zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie przepisów dotychczasowych. Wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego W. [...] został złożony po wejściu w życie ustawy Prawo własności przemysłowej, zaś jego rejestracja miała miejsce pod rządami ustawy o znakach towarowych z 1963 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w myśl art. 59 i art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy o znakach towarowych z 1985 r. w związku z art. 315 p.w.p., zdolność ochronną spornego znaku oceniać należy na podstawie przepisów ustawy o znakach towarowych z 1963 r., natomiast czynności prawne dotyczące znaków towarowych zarejestrowanych na podstawie ostatnio powołanej ustawy, dokonane po wejściu w życie ustawy o znakach towarowych z 1985 r. według tej ustawy, mając na uwadze, że art. 315 p.w.p. uznaje w tym zakresie pierwszeństwo przepisów dotychczasowych. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zgodziła się z przyjętą przez Sąd I instancji wykładnią art. 315 p.w.p., jednak nie podała dlaczego uważa tę wykładnię za nieprawidłową i jakie powinno być rozumienie zakwestionowanego przepisu. Prowadzi to do wniosku, że skarżąca nie przedstawiła uzasadnienia powołanej podstawy kasacyjnej. Należy bowiem zauważyć, że uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, naruszenia przepisów prawa materialnego doszło i na czym to naruszenie polegało. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu. (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385). Tak rozumianego uzasadnienia podstaw kasacyjnych brak w rozpoznawanej skardze kasacyjnej. Prowadzi to do wniosku, że przyjęta przez WSA wykładnia art. 315 p.w.p. nie została skutecznie podważona. W konsekwencji zarzut niewłaściwego zastosowania art. 31 u.z.t. również nie mógł zostać uznany za zasadny. W tym stanie rzeczy, przy tak sformułowanym zarzucie naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 12 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).