II OSK 1738/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Jerzy Solarski Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Po 379/06 w sprawie ze skargi T. G. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 10 stycznia 2006 r., nr LXXXV/955/IV/2006 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 czerwca 2006 r, sygn. akt !l SA/Po 379/06, odrzucił skargę T. G. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 10 stycznia 2006 r., Nr LXXXV/955/IV/2006, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powołując się na to, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym skargę na uchwałę lub zarządzenie organu gminy można wnieść do sądu administracyjnego pod warunkiem wezwania do usunięcia naruszeń tym aktem po uprzednim wejściu w życie po ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym, jeżeli jest to akt prawa miejscowego. Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i do uzyskania mocy prawnej wymaga opublikowania w dzienniku urzędowym województwa. W niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia przedmiotową uchwałą zostało dokonane przed opublikowaniem uchwały i w ocenie Sądu pierwszej instancji nie mogło być skuteczne a zatem skarga podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T. G., reprezentowany przez adwokata T. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, a przede wszystkim art. 58 § 1 pkt 6 ppsa podnosząc, że art. 101 ustawy o samorządzie gminnym przewiduje środek polegający na wezwaniu do usunięcia naruszeń zaskarżonym aktem, który to środek nie jest sformalizowany lub też jest mało sformalizowanym środkiem zaskarżenia mającym uruchomić kontrolę aktu wydanego przez organ samorządu. Przepis ten nie wymaga, aby wezwanie było kierowane dopiero po ogłoszeniu aktu podlegającego publikacji, lecz jedynie, aby dokonano je po przyjęciu aktu przez organ samorządu. Sam akt publikacji zaskarżonej uchwały w dzienniku urzędowym nie zmienia w żadnym stopniu sytuacji prawnej strony skarżącej, dokonując bowiem publikacji aktu, właściwy do tej czynności organ nie kontroluje prawidłowości aktu poddanego publikacji. Konieczność oczekiwania na publikację powoduje jedynie przedłużenie stanu niezgodnego z prawem. Przepis art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym a także przepisy art. 35 i 36 kpa, do Sygn. akt II OSK 1738/06 których się odwołuje, wymagają aby organ rozpoznający wezwanie do usunięcia naruszenia prawa działał bez zbędnej zwłoki, kierując się zasadą szybkości postępowania, zaś nie do pogodzenia z tą zasadą jest konieczność oczekiwania na publikację aktu w wojewódzkim dzienniku urzędowym, aby mogło być uznane za skuteczne dokonanie wezwania. W skardze kasacyjnej zwraca się też uwagę na treść art. 52 § 3 ppsa, stosownie do którego termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest liczony od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Rada Miasta Poznań wnosząc o jej oddalenie jako niemającej usprawiedliwionych podstawach. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie prawnej. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano w niniejszej sprawie naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, to jest art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, przy czym naruszenie to wiązało się z błędną wykładnią art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 53 § 2 ppsa. Naruszenia tych przepisów strona dopatruje się w niewłaściwym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa kwestionowaną przez stronę uchwałą organu samorządu gminnego mogło być dokonane dopiero po ogłoszeniu tej uchwały, która do wejścia w życie wymaga publikacji. Słusznie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że do dokonania oceny, czy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa strony, wymagane przepisem art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, aby mogła być uznana za dopuszczalną skarga na tę uchwałę do sądu administracyjnego, konieczna jest wykładnia tego przepisu w zakresie ustalenia, jak należy rozumieć użyte w tym przepisie określenie "naruszenie interesu prawnego strony zaskarżoną uchwałą". Do rozważenia pozostaje zatem kwestia, czy rację ma Sąd pierwszej instancji, który wydał zaskarżoną uchwałę, że można uznać, że interes prawny strony zostaje naruszony kwestionowaną uchwałą wymagającą z mocy ustawy publikacji w dzienniku urzędowym, dopiero po jej wejściu do obrotu prawnego w wyniku prawidłowego opublikowania, czy też możiiwe jest przyjęcie, że już sam fakt podjęcia przez organ gminy danej uchwały, jeszcze przed jej opublikowaniem, Sygn. akt I! OSK 1738/06 strony rodzi już określoną sytuację prawną, którą można określić jako stan subiektywnego przekonania strony ze względu na postanowienia zawarte w uchwale, iż jej interes prawny został naruszony. Przyjęcie tego drugiego poglądu powoduje, że strona może skutecznie otworzyć sobie drogę do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu samorządu gminnego wzywając organ gminy do usunięcia naruszeń spowodowanych tą uchwałą bez oczekiwania na jej Orzekający w niniejszej sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiada się za tym drugim poglądem, a więc za tym, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że strona musi odczekać, aż określona uchwała, która w jej ocenie zawiera uregulowania naruszające interes prawny strony, aż do czasu publikacji tej uchwały w dzienniku urzędowym i dopiero wtedy może skutecznie dokonać wezwania organu do usunięcia naruszeń spowodowanych tą uchwałą. Przeciwny pogląd zdaje się być zbędnym utrudnieniem czy formalizmem, nie mieszczącym się w aktualnych standardach ochrony praw obywatelskich. Należy więc jednoznacznie opowiedzieć się za tym, że przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wprowadzając określoną w tym artykule procedurę zaskarżania aktów podejmowanych przez organy samorządu gminnego powinien być tak rozumiany, że wezwanie do usunięcia naruszeń, które musi podmiot skierować do organu gminy w celu otwarcia sobie drogi do sądu administracyjnego powinno niewątpliwie poprzedzać wniesienie skargi do tego sądu, jednakże wezwanie to może być dokonane po podjęciu kwestionowanej uchwały, lecz przed jej opublikowaniem. Odrzucenie w niniejszej sprawie skargi jako niedopuszczalnej z tej przyczyny, iż wezwanie do usunięcia naruszeń skierowano do organu gminy przedwcześnie, a więc przed opublikowaniem zaskarżonej uchwały w dzienniku urzędowym, jest sprzeczne z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, a zatem zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 185 § 1 ppsa.