II OSK 1396/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-18
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Maria Czapska - Górnikiewicz, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy, wydana z naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jeśli przepisy te wymagają wykładni w kontekście konkretnego stanu faktycznego. W takich przypadkach nie można mówić o oczywistej sprzeczności decyzji z prawem, która uzasadniałaby stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zakładu przetwórstwa mięsnego, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję SKO, uznając, że wady decyzji Wójta nie były wadami kwalifikowanymi uzasadniającymi stwierdzenie nieważności. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądza od niego na rzecz [...] Spółka z o.o. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 420/07 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W.- W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. – W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] Wójt Gminy W. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Zakładu [...] na działce ewidencyjnej nr [...] położonej we wsi D., gmina W..
Decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż zgodnie z dyspozycją art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie, w tym warunków wskazanych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, zgodnie z którymi:
- co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, winna być zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu,
- istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, musi być wystarczające dla zamierzenia budowlanego.
Organ podkreślił, iż analizę sposobu zabudowy terenu sąsiadującego z terenem planowanej inwestycji przeprowadza się w trybie przewidzianym przez przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W szczególności, zgodnie z § 3 ust. 1, w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 cyt. ustawy. Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie wprawdzie została przeprowadzona taka analiza, nie jest jednak jasne na jakiej podstawie organ uznał że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności przesłanki wymienione w pkt 1 i 3 powołanego przepisu. Jak wynika bowiem z załączonej do akt analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy W. - od strony wschodniej działki w odległości około 300 m od wnioskowanej działki znajduje się stacja paliw oraz zabudowa mieszkaniowa.
W ocenie Kolegium nie jest zrozumiałe, na jakiej podstawie Wójt Gminy W. uznał, że inwestycja polegająca na budowie zakładu przetwórstwa mięsnego będzie stanowić kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych oraz intensywności wykorzystania terenu, na którym zrealizowano jak dotąd jedynie stację benzynową oraz zabudowę mieszkaniową.
Ponadto, jak wskazało Kolegium, w pkt 7 lit. b/ decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. wskazano, iż zaopatrzenie planowanej inwestycji w wodę odbywać się miało z wodociągu gminnego na warunkach uzgodnionych z Urzędem Gminy H., zaś z informacji udzielonych przez Burmistrza Gminy Miasta H. wynika, iż takiego uzgodnienia nie dokonano. Powyższe okoliczności, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, wskazują, iż realizacja planowanej inwestycji nie była możliwa w świetle dyspozycji art. 61 ust. pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], wydaną po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o., sygn. akt IV SA/Wa 420/07, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2006 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż wady, jakimi dotknięte było postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie były wadami kwalifikowanymi i tym samym nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Zdaniem Sądu, nie można podzielić stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zaprezentowanego w zaskarżonych decyzjach, iż decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Zakładu [...] na działce ewidencyjnej nr [...] położonej we wsi D., gm. W. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem realizacja planowanej inwestycji nie była możliwa w świetle dyspozycji art. 61 ust. pkt 1 i pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Sąd podkreślił, iż z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. poprzedzone zostało analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy W.. Zgodnie z wykonaną analizą od strony wschodniej działki, w odległości około 300 m od wnioskowanej działki znajduje się stacja paliw, a w bezpośrednim sąsiedztwie nie występuje zabudowa mieszkaniowa, gdyż najbliższe zabudowania znajdują się w odległości 200 m za drogą krajową. Ponadto działka znajduje się w strefie uciążliwości drogi krajowej. W oparciu o powyższe ustalenia organ wydający decyzję w dnia [...] kwietnia 2005 r. uznał, iż planowana inwestycja będzie stanowiła kontynuację istniejącej zabudowy.
W ocenie Sądu wprawdzie analiza terenu wykonana została w sposób, który niedostatecznie wskazuje przeznaczenie sąsiedniego terenu i powinna obejmować większy teren niż działkę sąsiadującą bezpośrednio z planowaną inwestycją, jednakże z pewnością nie miało tu miejsca rażące naruszenie prawa, bowiem przedmiotowy teren był i jest przeznaczony pod tego samego rodzaju inwestycje co inwestycja planowana (w odległości od 200m do 1000 m od planowanej inwestycji usytuowane są zakłady przemysłowe).
Zdaniem Sądu, w trakcie wydawania decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. o warunkach zabudowy nie doszło również do rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy mieć bowiem na uwadze, iż celem powołanego przepisu nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie powstania stosownego uzbrojenia, pozwalającego na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Chodzi bowiem o zapewnienie, że uzbrojenie terenu będzie zaspokajać potrzeby zamierzenia budowlanego określonego przez wnioskodawcę. Sąd wskazał, iż z akt administracyjnych wynika, że w dniu wydawania decyzji o warunkach zabudowy na przedmiotowym terenie istniała infrastruktura wodociągowa i była ona wystarczająca dla planowanego zamierzenia budowlanego. Powyższe potwierdza pismo Urzędu Miejskiego w H. z dnia [...] lipca 2005 r. określające warunki techniczne przyłącza z wodociągu miejskiego. Dopiero pismem z dnia 21 lipca 2005 r. Zakład Komunalny w H. poinformował spółkę o braku możliwości dokonywania dostaw wody. Problem zaopatrzenia w wodę został jednak rozwiązany przez budowę lokalnego ujęcia wody, a zatem cel określony w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym został osiągnięty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło działające przez profesjonalnego pełnomocnika Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zaskarżając wyrok w całości. Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Kolegium zarzuciło wydanie powyższego wyroku z naruszeniem:
I. prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że możliwe jest ustalenie w drodze decyzji warunków zabudowy mimo braku choćby jednej działki sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji budowlanej dostępnej z tej samej drogi publicznej, zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu,
II. prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że możliwe jest ustalenie w drodze decyzji warunków zabudowy pomimo braku – w dacie wydania decyzji – istniejącego lub projektowanego uzbrojenia terenu, wystarczającego do zamierzenia budowlanego,
III. przepisów postępowania, tj. art. 145 par. 1 pkt 1 c/ p.p.s.a. w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłowe uznanie, że ustalenie w drodze decyzji administracyjnej warunków zabudowy dla inwestycji niespełniającej wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a., dającego podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2007 r. jako bezpodstawnej, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniach decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2006 r. Ponadto, odnośnie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a., Kolegium wskazało, iż powołane w zaskarżonym wyroku okoliczności nie uzasadniają uchylenia decyzji Kolegium z dnia [...] października 2006 r. oraz z dnia [...] stycznia 2007 r. z powołaniem się na art. 145 par. 1 p.p.s.a., a zwłaszcza nie dają podstaw do uznania, że w sprawie tej zaistniały przesłanki wymienione w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm. W uzasadnieniu swojego stanowiska [...] Sp. z o.o. podzieliła argumenty Sądu I instancji przemawiające za uchyleniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2006 r. oraz z dnia [...] stycznia 2007 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, w myśl art. 183 par. 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W związku z tym, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 183 par. 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W zaskarżonym wyroku Sąd dokonał prawidłowej wykładni art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Na wstępie wskazać należy, że decyzja Kolegium poddana kontroli Sądu I instancji w niniejszej sprawie jest decyzją wydaną w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Jest to jeden z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji administracyjnej i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Według zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, ostateczna decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego. Wyeliminowanie jej z obrotu prawnego jest dopuszczalne tylko w razie wystąpienia ciężkich kwalifikowanych wad wyliczonych w przepisach prawa, przy czym nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Z tego względu wzruszenie decyzji ostatecznej wymaga bezspornego ustalenia, że kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 par. 1 k.p.a.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stwarza prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym.
W rozpoznawanej sprawie prowadzone przez skarżącego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postępowanie administracyjne oparte zostało na przesłance stwierdzenia nieważności z art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydania decyzji o warunkach zabudowy z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności – z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W judykaturze zgodnie przyjmuje się, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, to jest takim, który nie wymaga wykładni (wyrok NSA z dnia 10 lipca 2007 r., II OSK 1032/06, wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92 i 436-466/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23; wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r., III SA 1425/96, wyrok NSA z dnia 9 marca 1999 r. V SA 1970/98, Lex nr 50195).
Rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. A zatem zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. W sytuacjach, gdy zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1805/00, LEX nr 81985, wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1506/00, LEX nr 81968).
Skoro zatem interpretacja określonego przepisu powoduje poważne wątpliwości, to nie można mówić o oczywistym naruszeniu tego przepisu, a - co za tym idzie - naruszenia tego przepisu nie można traktować jako podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym są przepisami, które wymagają wykładni.
W myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, powinna być zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Już samo użycie w powołanym przepisie sformułowania: "powinna być zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań (...)" wskazuje, iż przepis ten wymaga każdorazowej interpretacji w świetle konkretnego stanu faktycznego sprawy.
Podobnie w przypadku art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym, istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem art. 61 ust. 5 cyt. ustawy, musi być wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Określenie: "wystarczające dla zamierzenia budowlanego" również obliguje organ rozpoznający sprawę do każdorazowej wykładni tego przepisu w kontekście stanu faktycznego tej sprawy.
Na temat niejednolitości wykładni przepisów obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r. (II OSK 646/06, LEX nr 322329), wskazując, iż ratio legis art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "jest ochrona ładu przestrzennego". Ma on na celu powstrzymanie zabudowy nie dającej się pogodzić z zabudową już istniejącą na terenach, gdzie nie ma planu zagospodarowania przestrzennego. Nie powinno to jednak doprowadzić do nadmiernego jej ograniczenia. Za szerokim rozumieniem pojęcia działki sąsiedniej przemawia zarówno ochrona prawa własności, jak i deklarowana w art. 6 ust. 2 pkt 1 tej ustawy zasada wolności zagospodarowania terenu. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, pojęcie "działki sąsiedniej" powinno być interpretowane funkcjonalnie. Jeśli działka, na której jest planowana inwestycja, nie ma wspólnej granicy z żadną działką zabudowaną, niemniej jednak znajduje się w dość bliskiej (pod względem urbanistycznym) odległości od takiej zabudowy, nie ma przeciwwskazań do wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku wskazał, iż w związku z tym, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "posługuje się sformułowaniami nie zawsze jasnymi", to w razie wątpliwości należy je interpretować na korzyść obywatela, tj. na korzyść jego uprawnień właścicielskich, które to stanowisko skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie podziela.
Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2006 r. użyło sformułowania, iż "nie jest jasne na jakiej podstawie organ uznał, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności przesłanki wymienione w pkt 1 i 3 powołanego przepisu". Tym samym organ ten potwierdził, iż wydana w niniejszej sprawie decyzja o warunkach zabudowy nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, w tym przypadku z treścią art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje przy tym, iż decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. ustalająca warunki zabudowy narusza prawo, w tym art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie uszło to uwadze Sądu I instancji, w którego ocenie "analiza terenu wykonana została w sposób, który niedostatecznie wskazuje przeznaczenie sąsiedniego terenu i powinna obejmować większy teren niż działkę sąsiadującą bezpośrednio z planowaną inwestycją". Wątpliwości budzi również uznanie przez Wójta Gminy W., iż projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla objętego decyzją zamierzenia budowlanego. Niemniej jednak wady, jakimi dotknięte było postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie były wadami kwalifikowanymi i tym samym nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji.
W związku z powyższym niezasadny jest również zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 145 par. 1 pkt 1 c/ p.p.s.a. w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłowe uznanie, że ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji niespełniającej wymagań określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a., dającego podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym wyroku słusznie przyjęto, iż nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Zakładu Przetwórstwa Mięsnego na działce ewidencyjnej nr [...] położonej we wsi D., gdyż organ ten nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego też, Sąd I instancji zasadnie uchylił obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, iż organ ten dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.), a także naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.), a swoje stanowisko w tym przedmiocie dostatecznie uzasadnił.
Z tych względów Sąd oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło