II SA/Po 154/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi U. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku U. K. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] 1998 r. o pozwoleniu na budowę – rozbudowę budynku mieszkalnego w P. przy ul. [...], ponieważ od dnia jej doręczenia upłynęło 5lat. Jednocześnie organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] 1998 r. wydana została z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu wniosku U. K., odmówiono wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zakończonego decyzją z dnia [...] 1998r. Po rozpoznaniu zażalenia, Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie postanowieniem z dnia [...] ,w związku z toczącym się, przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P. Postępowanie zostało podjęte na podstawie prawomocnego postanowienia z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] wznowiono postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] 1998r. Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia, organ wydał decyzję z dnia [...] w której odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] 1998r., stwierdzając że została ona wydana z naruszeniem prawa. Organ uznał, że przesłanką wznowienia postępowania było niezapewnienie U. K. A. K. i L.K. udziału w postępowaniu, chociaż przysługiwał im przymiot strony. Ponadto organ stwierdził, iż zaistniała druga przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, bowiem prawomocną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 1998r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku jednorodzinnego przy ul. [...] w P. Organ stwierdził, iż zgodnie z art. 146 § 1 kpa, pomimo zaistnienia powyższych przesłanek wznowieniowych, nie może uchylić decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. Po rozpoznaniu odwołania U. K., organ odwoławczy, Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podzielił pogląd Prezydenta Miasta, że pomimo wystąpienia uzasadnionych przesłanek do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, organ trafnie zastosował art. 146 § 1 kpa, skoro decyzja o pozwoleniu na budowę została doręczona stronom w dniu [...] sierpnia 1998r. Termin przedawnienia ustanowiony w powyższym przepisie upłynął bowiem z dniem [...] sierpnia 2003r. Organ odwoławczy wskazał, że okres zawieszenia postępowania wznowieniowego nie wstrzymuje biegu przedawnienia ustanowionego w art. 146 § 1 kpa; przesłanka negatywna do skasowania decyzji w trybie wznowieniowym ustanowiona w w/w przepisie jest bezwarunkowa, nie zależy od okoliczności, które doprowadziły do przedawnienia. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi U. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podnosi, iż do przedawnienia doprowadziła opieszałość urzędników organu pierwszej instancji, a decyzja z dnia [...] 1998r. została wydana z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko. Uczestnicy postępowania M. K.-P., K. P. i B. P. wnieśli o oddalenie skargi. Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpoznaniu wniosku U. K. z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 1998r. o pozwoleniu na budowę inwestycji przy ul. [...] w P. W wyniku wniesienia przez M.K. –P., K. P. i B. P., odwołania od tej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, U. K. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. U. K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została zarejestrowana pod sygnaturą VII SA/Wa 1162/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, chociaż nie z powodów w niej wskazanych. Uszło bowiem uwadze organu odwoławczego, że doszło przed tym organem do zbiegu dwóch trybów weryfikacji decyzji z dnia [...] 1998r. W trakcie toczącego się postępowania wznowieniowego (w toku którego wydana została w dniu [...] zaskarżona decyzja), na skutek pisma skarżącej U. K. z dnia [...] lutego 2007r., wszczęte zostało postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1998r. Sąd podziela pogląd, że w przypadku zbiegu przesłanek dwóch trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji administracyjnych, pierwszeństwo jednego z nich należy określić mając na względzie pierwszeństwo elementów materialnych przed formalnymi. Zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy zatem dać priorytet pierwszemu z nich. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza bowiem wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego, a zatem wyeliminowania jednego z elementów przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Następstwem stwierdzenia nieważności decyzji jest więc bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o wznowienie postępowania. Dlatego też w razie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, należy zawiesić postępowanie w sprawie wznowienia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa (por. B.Adamiak, Komentarz, Wyd. 6 Warszawa 2004, str. 618; J.Borkowski, glosa do wyroku NSA z dnia 19.11.1992r., SA/Kr 914/02, Prz.Sąd. 1994, nr 7-8, poz. 159, t. 2). Organ odwoławczy w niniejszej sprawie, pomimo wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 1998r., nie zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa prowadzonego postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą że decyzją. Uznając, że takie naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na marginesie należy wskazać, że organ stosując art. 146 § 1 kpa, winien wykazać w postępowaniu wyjaśniającym, w jakim dniu i komu nastąpiło doręczenie decyzji. Faktu doręczenia nie można domniemywać, skoro stanowi on przesłankę warunkująca zastosowanie przewidzianego w w/w przepisie przedawnienia. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest dowodów doręczenia decyzji z dnia [...]1998r. stronom postępowania. Brak jest też wyjaśnienia przez organy orzekające w sprawie czy podanie skarżącej o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie określonym w art. 148 kpa. /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska MarK