I SA/Gd 222/07
WyrokWSA w Gdańsku2007-08-30
Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Małgorzata Gorzeń, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a zostały wystawione przez podmioty, które nie były faktycznymi dostawcami towarów lub usług?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że podatnik nie może obniżyć podatku należnego o podatek naliczony z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a zostały wystawione przez podmioty, które nie były faktycznymi dostawcami. W przypadku faktur wystawionych przez spółkę "A" sp. z o.o., sąd uznał, że transakcje miały miejsce, a problemy spółki z ustaleniem kontrahentów nie mogą pozbawić podatnika prawa do odliczenia. Natomiast w przypadku faktur od J.K., sąd potwierdził stanowisko organów podatkowych, że J.K. nie był faktycznym dostawcą, a faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.Stan faktyczny
Skarżący P.B. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która zakwestionowała prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez J.K. oraz "A" sp. z o.o. Organy podatkowe uznały te faktury za nierzetelne, twierdząc, że nie odzwierciedlają one faktycznych zdarzeń gospodarczych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP, twierdząc, że działał w dobrej wierze, a problemy sprzedawców nie powinny obciążać jego jako nabywcy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Asesor WSA Danuta Oleś, Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 1.565 (tysiąc pięćset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Gd 222/07
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.), art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1-2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o VAT), § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem) po rozpatrzeniu odwołania P.B. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] w sprawie określenia w podatku od towarów i usług za miesiąc maj, sierpień i grudzień 2002 r. kwoty zwrotu różnicy w podatku od towarów i usług, oraz określenia w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, październik i listopad 2002 r. zobowiązania podatkowego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia faktyczne:
W okresie od dnia [...] do dnia [...] inspektorzy Urzędu Kontroli Skarbowej przeprowadzili postępowanie kontrolne obejmujące badanie prawidłowości rozliczenia z budżetem przez P.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2001 i 2002. W wyniku powyższej kontroli zakwestionowano prawo skarżącego do ujęcia w rozliczeniu podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez [...] J.K. [...]
Ponadto zakwestionowano prawo skarżącego do ujęcia w rozliczeniu podatku naliczonego wynikającego z następujących faktur wystawionych przez "A" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, zwaną dalej "A" sp. z o.o.: [...]
W ocenie organów podatkowych powyższe faktury wystawione przez
J.K. i "A" sp. z o.o. są dowodami nierzetelnymi i nie odzwierciedlają faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych. Wobec powyższego nie stanowią, na podstawie § 48 ust. 4 pkt 5 a) Rozporządzenia, podstawy do obniżenia podatku należnego. Przywołując przepis art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT organy podatkowe wskazały, że są obowiązane do badania nie tylko wysokości kwoty podatku naliczonego, lecz również walorów formalnych faktury oraz okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów i usług, co sprowadza się do kontrolowania, czy faktura w istocie stwierdza fakt nabycia towarów i usług, a więc czy pomiędzy stronami wskazanymi w fakturze doszło do rzeczywistej operacji gospodarczej.
W odniesieniu do faktur wystawionych przez J.K. organy podatkowe stwierdziły, że wystawca wymieniony na powyższych fakturach nie dokonał sprzedaży w nich ujętej, a zatem transakcje opisane na zakwestionowanych fakturach nie miały miejsca. Organy podatkowe ustaliły, że J.K. zgłosił w dniu [...] działalność gospodarczą pod nazwą [...] ul. [...] w S. W dniu [...] dokonał aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego wskazując jako siedzibę i miejsce prowadzenia działalności gospodarczej [...] w K.. Tymczasem na zakwestionowanych fakturach posiadanych przez skarżącego, wystawionych w miesiącu maju 2002 r., widnieje adres wystawcy w S. [...]. Nadto ustalono, że J.K. ostatnią deklarację VAT-7 złożył w Urzędzie Skarbowym za miesiąc kwiecień 2001 r., w której wykazał wartość sprzedaży 0 zł. Za rok 2001 J.K. złożył zeznanie PIT-36, w którym wykazał przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. Wartość sprzedaży ustalona na podstawie deklaracji VAT-7 złożonych przez J.K. za okres od stycznia do marca 2001 r. wyniosła [...] zł. Jak zaś wynika z zeznania PIT-37 złożonego za rok 2002 J.K. w tym roku podatkowym uzyskał przychód jedynie z wynagrodzeń. Ustalono także, że w okresie od [...] do [...]. J.K. przebywał w Areszcie śledczym [...]. Z oświadczenia J.K. złożonego w dniu 30 maja 2006 r. wynika, że nie prowadzi on działalności gospodarczej od dnia [...]. J.K. nie posiada kopii przedmiotowych faktur, za miesiąc maj 2001 r. nie składał deklaracji VAT-7, a zatem nie wykazał sprzedaży ani zakupu towaru, który mógłby następnie odsprzedać skarżącemu. Organy podatkowe ustaliły na podstawie ewidencji Urzędu Skarbowego, że J.K. nie zatrudniał pracowników ani nie wyznaczał pełnomocnika. Działalność do dnia jej zakończenia w [...] prowadzona była przez J.K. pod innym adresem, aniżeli widniejący na zakwestionowanych fakturach. Od 2002 roku J.K. zatrudniony był na podstawie umowy o pracę.
Organy podatkowe podkreśliły, iż poza spornymi fakturami skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, że transakcje w nich opisane miały rzeczywiście miejsce. Z jego wyjaśnień wynika, że do nawiązania kontaktów handlowych z J.K. doszło w wyniku złożonej mu oferty przez przedstawiciela. Zamówienia składane były telefonicznie, a faktury dostarczane były przez kierowcę [...] wraz z dostawą [...] w miejscu jego rozładunku.
Skoro zatem zakwestionowane faktury nie dokumentowały czynności, która w rzeczywistości miała miejsce, nie mogły być one podstawą do odliczenia wskazanego w nich podatku naliczonego.
Zdaniem organów podatkowych także faktury wystawione przez "A"
sp. z o.o. nie dały skarżącemu prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający, bowiem dokumentują czynności, które nie zostały dokonane. Organy podatkowe uznały wprawdzie, że "A" sp. z o.o. sprzedała skarżącemu [...] w ilościach i za cenę widniejącą na wystawionych przez nią fakturach, jednakże z materiału dowodowego sprawy wynika, że "A" sp. z o.o., zanim sprzedała [...] skarżącemu, nabyła je z niewiadomych źródeł. Zdaniem organów podatkowych nieprawidłowości, które występują u jednego z uczestników oddziałują na sytuację prawną innych podmiotów biorących udział w tym obrocie, bowiem w zakresie podatku od towarów i usług istotne znaczenie ma współzależność pomiędzy poszczególnymi ogniwami obrotu handlowego. Zdaniem organów podatkowych faktury wystawione przez podmioty nieistniejące dla "A" sp. z o.o., która następnie wystawiła faktury dla skarżącego, nie dokumentują rzeczywistej czynności sprzedaży, a jedynie istnienie takiej czynności pozorują. Jak wynika z poczynionych ustaleń, "A" sp. z o.o. była pośrednikiem w dostawie [...], nie posiadała bowiem własnych magazynów. Kwoty wykazywane przez tę spółkę w deklaracjach miały służyć pozorowaniu prowadzenia działalności, zaś faktycznie działania spółki polegały na wprowadzaniu na rynek [...] z niewiadomego źródła. "A" sp. z o.o. tak kształtowała wielkość zakupów i sprzedaży w fakturach, aby wykazywana była w deklaracji nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny. W konsekwencji za cały 2002 rok mimo, że "A" sp. z o.o. świadczyła usługi pośrednictwa w dostawach [...] bezpośrednio dostarczanego nabywcom, nie wystąpiła po stronie spółki kwota zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do Urzędu. Konkludując organy podatkowe wskazały, że w wyniku takiego działania podstawowa zasada podatku od towarów i usług - odliczania od własnego zobowiązania podatku, który we wcześniejszych fazach obrotu został odprowadzony - została złamana, co powoduje, że skarżący, który zakupił przedmiotowy [...] od "A" sp. z o.o., nie był uprawniony do odliczenia podatku naliczonego.
Ponadto zakwestionowano prawo skarżącego do ujęcia w rozliczeniu podatku naliczonego wynikającego z następujących faktur:
• faktury [...] z dnia [...] r. wystawionej przez Z. i W. M. w zakresie dotyczącym usług kontroli tachografów [...] o numerach rejestracyjnych [...];
• faktury [...] z dnia [...] r. wystawionej przez Z. i W. M. za usługi związane z samochodem o numerze rejestracyjnym [...] (podatek VAT [...] zł);
• faktury nr [...] z dnia [...] r. wystawionej przez "B" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (podatek VAT [...] zł) za sprzedaż [...] w ilości [...] do samochodu o numerze rejestracyjnym [...];
Organy podatkowe wskazały, że samochody o numerach rejestracyjnych
[...] nie stanowiły środków trwałych należących do firmy [...] prowadzonej przez skarżącego, stąd też wydatki związane z tymi pojazdami nie stanowiły kosztu uzyskania przychodu skarżącego z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
W odniesieniu do miesiąca czerwca 2002 r. zakwestionowano również prawo skarżącego do ujęcia w rozliczeniu za ten miesiąc podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych dla "C" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o numerach [...] z dnia [...] (podatek VAT [...] zł) oraz nr [...] z dnia [...] r. (podatek VAT [...] zł) z uwagi na fakt, że faktury te zostały wystawione na rzecz innego podmiotu gospodarczego, stąd też wydatki nimi stwierdzone nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodu skarżącego.
Organy podatkowe powołały się w tym zakresie na art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.).
Dyrektor Izby Skarbowej ocenił także jako bezzasadne zarzuty naruszenia art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej.
Skargę na powyższą decyzję wniósł P.B., żądając jej uchylenia.
Skarżący zarzucił decyzji naruszenie:
- art. 120, 121 § 1 i 190 Ordynacji podatkowej, oraz wskazanych w decyzji przepisów rozporządzenia Ministra Finansów, poprzez przyjęcie, że wskazane w decyzji faktury firmy J.K. i firmy "A" Spółka z o.o. nie dokumentują czynności faktycznych dokonanych i pozbawiają skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego,
- art. 217 Konstytucji RP poprzez oparcie decyzji o przepisy rozporządzenia w sytuacji, gdy tak istotny element opodatkowania podatkiem VAT jak wyłączenie możliwości odliczania podatku naliczonego winien być uregulowany w ustawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w ocenie podatnika jedynym zarzutem jaki został postawiony było, iż pan K. ani żadna z osób jego reprezentująca nie mogli wystawić faktur. Ze stanowiskiem tym strona nie zgadza się, gdyż właśnie od tej firmy trafiało do niego [...], osoba która dostarczała [...] okazała dokumenty firmy, a za każdą dostawę otrzymywał poprawną fakturę stosownie do wielkości dostawy.
Podatnik podniósł, iż kontrolujące nie sprawdzały u operatorów sieci telefonicznych, kto był właścicielem telefonów i nie ustaliły danych osób, które dostarczały [...], pomimo iż strona podała numery telefonów.
Strona stwierdziła również, iż prezes spółki "A" pan L. potwierdził fakt sprzedaży [...] firmie [...], pomimo tego organy prowadzące postępowanie nie uznały, że czynności te miały miejsce, chociaż zeznania były zgodne i opisywały sposób sprzedaży w podobny sposób. Wskazał, iż z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organy nie mogąc ustalić na jakim poziomie obrotu pojawiło się [...], z góry uznały wszystkie wystawiane dokumenty sprzedaży za fikcyjne. Za wyjątkiem przypadków ewidentnej kradzieży dla nabywcy nie ma znaczenia, czy sprzedawca wszedł w posiadanie [...] zgodnie z prawem, czy z naruszeniem przepisów podatkowych, nie dokumentując poprawnie swoich zakupów. W ocenie podatnika, skoro spółka "A" dokonała sprzedaży i opodatkowała te czynności, to jedyna konsekwencja, jaka może wiązać się z [...] to ewentualne pozbawienie podatku naliczonego spółki "A" nie zaś jej kontrahentów, którzy [...] zamawiane otrzymywali i płacili cenę brutto. Tylko od właściwych organów zależy, czy podatki należne od spółki "A" zostaną wyegzekwowane i skutków tego nie można przerzucać na kontrahentów spółki.
Wskazał również skarżący, że organy podatkowe nie przeprowadziły żądanych dowodów, a wszelkie okoliczności wątpliwe rozstrzygnęły na niekorzyść podatnika, czym naruszyły zasady prowadzenia postępowania podatkowego, w tym zasadę zaufania oraz zasady zbierania materiału dowodowego.
Dodatkowo skarżący podniósł, że wszelkie transakcje dokonane przez niego, a udokumentowane powyższymi fakturami, zawarł w dobrej wierze, przywołał przy tym wyrok NSA z dnia 29.07.2005 r., sygn. akt I FSK 274/05 oraz orzecznictwo ETS.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że podstawą prawną rozstrzygnięcia w zakresie pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego ze spornych faktur firmy J.K. i "A" Spółka z o.o. stanowił przepis art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8.01.1993 r. w brzmieniu obowiązującym w okresie od maja do grudnia 2002 r., oraz § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Na podstawie art. 19 w/w ustawy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług... .
Przy czym należy podnieść, że w toku interpretacji art. 19 ust. 1 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowym okresie nie można stosować zasad wynikających z przepisów Unii Europejskiej, jak również wprost stosować orzecznictwa ETS. Nie można także pomijać przepisów ustanowionych w następnych ustępach
art. 19 ograniczających prawo do odliczenia podatku naliczonego (por. SN
z 8.01.2003 r., III RN 240/01, OSNP 2004 r. Nr 3, poz. 42; wyrok SN z 19.04.2004 r. I PK 489/03, OSNP 2005 r. Nr 6, poz. 78).
Mając na uwadze powyżej wskazane przepisy prawa stan faktyczny ustalony w sprawie należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie jedynie częściowo tj. w zakresie faktur wystawianych przez Spółkę z o.o. "A".
Sąd stwierdził, że ustalenia organu podatkowego w zakresie transakcji ze Spółką z o.o. "A" nie dają podstaw do przyjęcia, że skarżący, na podstawie przepisów
art. 19 cyt. ustawy i § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a cyt. rozporządzenia, winien być pozbawiony prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur wystawionych przez tą Spółkę.
Wg. ustaleń transakcje między skarżącym a Spółką miały miejsce, tj. Spółka dostarczała [...] i wystawiała prawidłowe faktury a skarżący odbierał [...] i dokonywał zapłaty. Zatem zostały spełnione przez strony przesłanki do rozliczenia podatku VAT po stronie skarżącego. Nie mogą pozbawiać skarżącego tego prawa, okoliczności stojące po stronie Spółki z o.o. "A" a polegające na braku magazynów [...] czy niemożnością ustalenia rzeczywistych kontrahentów Spółki przy nabywaniu przez nią [...].
Inaczej przedstawiała się sytuacja w transakcjach z firmą J.K. Prawidłowe i zupełne ustalenia organu podatkowego wskazują, że J.K. w rzeczywistości nie był dostawcą towaru i nie wystawiał faktur, jako dokumentu odzwierciedlającego prawdziwe zdarzenie gospodarcze.
Okoliczność, że skarżący otrzymywał faktury z danymi J.K. oraz towar, nie zmienia faktu, że w rzeczywistości nie były to dostawy od J.K.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego (por. wyrok z 7 marca 2002 r., III RN 31/01; OSNP 2002/19/451) faktura powinna odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych. Przepis art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie daje podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury i wynikającego z niej zwolnienia podatnika z obowiązku współdziałania z organami podatkowymi w zakresie gromadzenia dowodów świadczących o tym, że stwierdzone fakturą czynności były rzeczywiście dokonane. Faktura nie ma również waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże takie domniemanie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1998 r., l SA/Lu 1240/96 (LEX nr 33533) przyjęto trafnie, że: "prawidłowość materialno-prawna tej faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. A contrario nie będzie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami. Elementy formalne wymagane przez ww. przepis mają jedynie znaczenie dowodowe". Za utrwalony należy uznać prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje zatem wtedy tylko, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. W szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub w rozmiarach innych niż wynika z faktury bądź też zaistniało między innymi, niż to stwierdza faktura, podmiotami gospodarczymi (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 6 czerwca 1997 r.,
l SA/Ka 621/97 - LEX nr 29937). W rozpatrywanej sprawie zdarzenie gospodarcze zaistniało między innymi podmiotami gospodarczymi.
Organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości kwoty podatku naliczonego, lecz również walorów formalnych faktury oraz okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług, co sprowadza się do kontrolowania, - czy faktura w istocie stwierdza fakt nabycia towarów i usług, a więc czy doszło między stronami wskazanymi w fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej.
Zagadnienie ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym jest wprawdzie sporne, jednakże nie ulega wątpliwości, że ciężar udowodnienia określonego faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W związku z tym należy uznać, że to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że stwierdzona fakturą czynność gospodarcza została dokonana z J.K.
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1999 r., III RN 160/98 (OSNAPiUS 2000 nr 3, poz. 87), zawarto ogólniejszą tezę, że: "na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia przesłanek określonych w art. 10, art. 19 oraz art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U.
Nr 11, poz. 50 ze zm.)".
W świetle powyższego należy uznać, że organ podatkowy prawidłowo pozbawił skarżącego prawa do rozliczenia podatku z faktur J.K., jako stwierdzających czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane, nie została bowiem dokonana dostawa towaru przez J.K. do skarżącego w dacie, ilości i wartości widniejących na fakturze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela przy tym zarzutu naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ewentualne ustalenie, w drodze badania numerów telefonów, kto w rzeczywistości dostarczał sporny towar i posługiwał się danymi J.K., nie zmienia faktu, że sporne faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Mając powyższe na uwadze oraz brak stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów o postępowaniu w pozostałym zakresie Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na mocy art. 200 w/w ustawy.
Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano zaś na mocy art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło