II FSK 8/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Andrzej Grzelak (sprawozdawca), Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędzia NSA Jan Grzęda, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 293/06 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi kwotę 120,00 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem oddalono skargę z tym uzasadnieniem, że brak było podstaw do usunięcia z obrotu prawnego decyzji zaskarżonej. Ostateczną decyzją [...] izba skarbowa określiła W. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Zaległość podatkowa powstała m.in. wskutek zaliczenia do przychodów firmy W. wartości nieodpłatnych świadczeń uzyskanych w postaci niskooprocentowanych pożyczek od jej udziałowców. [...] r. firma W. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (dalej: "Op") postępowania podatkowego w sprawie zakończonej przedstawioną decyzją. Do wniosku dołączono kopie protokołów z przesłuchania szeregu osób, a także wypis aktu oskarżenia, na potwierdzenie, że pożyczki udzielone przez udziałowców nie miały miejsca. W wyniku wznowienia postępowania z powodu ujawnienia nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji określającej opisaną zaległość podatkową, a nie znanych organowi wydającemu tę decyzję - organ odmówił uchylenia decyzji z [...] r., gdyż w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca sprawę w sposób dotychczasowy. Z uzasadnienia wynikało, że po uwzględnieniu zgłoszonego materiału dowodowego nadal przedmiotem sprawy pozostawała niskoprocentowa pożyczka, a jedynie zmiana dotyczyła podmiotu ją udzielającego. Nie ulegała zatem zmianie kwestia przysporzenia majątkowego na rzecz firmy W., spełniającego kryteria przychodów zdefiniowane w art. 12 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. DzU z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm., dalej: pdp). W ocenie organu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawała kwestia ustalenia, czy pieniądze przekazane firmie W. od jednego czy też kilku pożyczkodawców. W skardze sądowej strona podnosiła zarzut naruszenia art. 122 i 125 § 1 Op wskutek pominięcia w uzasadnieniu oceny części materiału dowodowego zebranego w sprawie, z którego wynikało, że przedmiotowa pożyczka miała charakter fikcyjny i znajdowała potwierdzenie jedynie w dokumentach, natomiast firma W. nigdy w rzeczywistości nie dysponowała wymienionymi w sprawie kwotami. Sąd administracyjny podkreślając nadzwyczajność instytucji wznowienia postępowania w sprawie rozstrzygniętej ostateczną decyzją organu odwoławczego, zwracał uwagę na fakt, że wprawdzie, jak ustalono, umowa pożyczki miała legalizować fikcyjny obrót towarów i usług, jednakże skarżąca firma w istocie nie zakwestionowała samego faktu powiększenia w 1998 r. swych zasobów finansowych o środki pochodzące z nieudokumentowanych źródeł. W skardze kasacyjnej, pod zarzutem naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej:" ppsa") zaskarżono wyrok w całości. Zdaniem strony skarżącej wykazanie fikcyjności pożyczki zobowiązywało do stwierdzenia, że pożyczka nie miała miejsca, a w konsekwencji nie powstała też zaległość podatkowa. W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi kasacyjnej firmy W. - Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do następujących wniosków i stwierdzeń: Skarga ta nie podlega uwzględnieniu z braku usprawiedliwionych podstaw. Podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa nie stwarzał takiej podstawy. Przyjęta za podstawę kasacyjną kwalifikacja podnoszonych uchybień nie jest pełna. Z treści zarzutu ponad wszelką wątpliwość wynika, że istota zastrzeżeń, jakie zgłasza firma W. wobec skarżonego orzeczenia sądu, sprowadza się do zakwestionowania ustaleń faktycznych. W gruncie rzeczy w drodze wznowienia postępowania strona zmierzała do zweryfikowania ostatecznej decyzji organu podatkowego, poza zwykłym tokiem postępowania podatkowego, w ten sposób, że domagała się przyjęcia innej sytuacji faktycznej, niż ta, na której oparta została owa decyzja ostateczna. W sferze operacji dokonanych przez firmę W., nadal pozostaje fakt powiększenia jej zasobów finansowych środkami pochodzącymi z nieujawnionych źródeł. Rezultatem tej operacji były transakcje wykazane na podstawie dokumentów. Konkurencyjny dowód z zeznań świadków, dowodzi jedynie zmiany osoby pożyczkodawcy. Uzasadnienie, o którym mowa w art. 141 § 1 zd.1 ppsa formułuje wyczerpująco wymóg zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów skargi, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Stanowi on zatem regulację porządkową, wymieniającą konieczne elementy uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy umieszczenie w podstawie kasacyjnej wyłącznie zarzutu naruszenia art. 141 § 1 ppsa nie może stanowić wystarczającej podstawy skutecznego wzruszenia zaskarżonego wyroku, o ile wymagane elementy znajdują się w jego uzasadnieniu. W badanym wypadku nie można wykazać, że pod tym względem sąd naruszył powołany przepis. Z motywów wyroku wyłania się stanowisko sądu wobec wyjaśnień osób wskazanych przez stronę. Znajdują się w nim także wszystkie niezbędne elementy wymagane prawem. Z podanej wyżej istoty argumentów strony wynika natomiast, że w rzeczywistości zmierzała ona do kwestionowania stanu faktycznego ustalonego przez organy. NSA nie kontroluje bezpośrednio legalności działania organów administracji publicznej oraz - będąc związany granicami skargi kasacyjnej - nie mógł oceniać, poza sformułowanym w niej, innych ewentualnych zarzutów. Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna firmy W. podlegała oddaleniu, stosownie do dyspozycji art. 184 ppsa. Koszty zasądzono po myśli art. 204 pkt 1 ppsa.