I SA/Łd 293/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Paweł Janicki, Protokolant A.Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2006 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. oddala skargę I SA/Łd 293/06 Uzasadnienie Ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. określiła A Spółce z o.o. w Ł. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie 1.264.542 złote wraz z odsetkami za zwłokę. Określona w decyzji zaległość podatkowa wynikała m.in. z zaliczenia do przychodów spółki wartości nieodpłatnych świadczeń w wysokości 190.451,83 złotych związanych z korzystaniem z nieoprocentowanych pożyczek od udziałów spółki : J. Z. (1.040.000 zł), A. G. i A. T. (po 500.000 zł) oraz Z. P. (300.000 zł). Wartość tych świadczeń obliczono zgodnie z art. 16 ust. 6 pkt. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 1993 r. Nr 106. poz. 482 ze zm.). W dniu 23 grudnia 2004 r. spółka A złożyła do Izby Skarbowej w Ł. wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w zakresie ustalenia nieodpłatnych świadczeń za 1998 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] na podstawie art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137 poz. 926 ze zm.). Do wniosku dołączono kopie protokołów przesłuchania A. G., A. T. i J. Z., pisemne oświadczenia Z. G., E. W., J. G., A. S. oraz H. P., a także wypis aktu oskarżenia sporządzonego przez Prokuraturę Okręgową w Ł. sygn. akt. V Ds. 39/04. Powyższe dokumenty miały potwierdzać, że pożyczki udzielone przez udziałowców spółki nie miały miejsca. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] wznowił na żądanie strony postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], gdyż według twierdzeń strony ujawnione zostały nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...], gdyż w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy jak decyzja dotychczasowa. W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że organ podatkowy wydając decyzję z dnia [...] uznał że, spółka otrzymała nieoprocentowane pożyczki od 4 osób. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w wyniku wznowionego postępowania podatkowego należy stwierdzić, iż nadal mamy do czynienia z nieoprocentowaną pożyczką, choć pieniądze na pokrycie wpłat na rzecz spółki z tytułu tych pożyczek pochodziły od jednej osoby J. Z. Powyższy fakt nie zmienia jednakże rozstrzygnięcia, że mamy do czynienia z nieodpłatnym świadczeniem w postaci otrzymania nieoprocentowanej pożyczki, która dla spółki stanowi przysporzenie majątkowe spełniające kryteria przychodów zdefiniowane w art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje ustalenie, czy pieniądze przekazane spółce pochodziły od jednego, a nie kilku pożyczkodawców. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję A Spółka z o.o. w Ł. wniosła o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia art. 122 i 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa polegający na nieustosunkowaniu się w treści uzasadnienia faktycznego do części materiału dowodowego zebranego w sprawie t.j. oświadczeń E. W. będącej księgową w spółce oraz H. P. będącej kasjerką. Z oświadczeń wynika, że pożyczki były fikcyjne i znajdowały potwierdzenie tylko w dokumentach. Fikcyjne dowody KP i KW potwierdzały przyjęcie i wypłatę fikcyjnych pożyczek, a kasa nie dysponowała nigdy kwotami kilkunastu tysięcy złotych, co doprowadziło zdaniem strony do wydania decyzji wadliwej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim trzeba podnieść, iż Ordynacja podatkowa w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 128), dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych. Między innymi chodzi tu o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie wznowienia postępowania, które może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wymienionymi w art. 240 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (por. np. wyrok z 16 października 1998 r., Sygn. akt: II SA 1241/98, lex 41894). W myśl art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania może mieć miejsce, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który tę decyzję wydał. A zatem wzruszenie decyzji będzie możliwe gdy: 1) wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. inne od tych, które stanowiły podstawę w postępowaniu dotychczasowym przy wydawaniu decyzji podatkowej, 2) dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy, a więc muszą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, 3) dowód lub okoliczność muszą istnieć w dniu wydania decyzji, 4) dowód lub okoliczność nie mogą być znane organowi, który wydał ostateczną decyzję. Skarżąca Spółka składając w dniu 23 grudnia 2004 r. wniosek o wznowienie postępowania i wskazując jako podstawę prawną pkt. 5 § 1 art. 240 Ordynacji podatkowej podała, iż "ujawniły się nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane Izbie Skarbowej w Ł., świadczące o tym, iż pożyczki udzielone przez udziałowców i pracowników Spółki nie miały miejsca, a służyć miały jedynie legalizacji środków finansowych pochodzących z niewypłaconych, ale zaksięgowanych jako koszty uzyskania przychodów wydatków, związanych z zawartymi fikcyjnymi umowami zakupu towarów i usług". Z treści tego wniosku jednocześnie wynika, że skarżąca spółka nie kwestionuje samego faktu powiększenia w 1998 r. jej zasobów finansowych o środki pochodzące z nieudokumentowanych źródeł finansowych. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] organy podatkowe przyjęły, że spółka w 1998 r. otrzymała nieoprocentowane pożyczki od 4 osób. Po wznowieniu postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w tym zakresie dysponował sprzecznym materiałem dowodowym. Udziałowcy spółki w zależności od rodzaju postępowania i jego etapów składali różne wyjaśnienia i zeznania. Ocena tego materiału została dokonana bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonej przepisem art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego za zgodny z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania należy uznać wniosek, że nieoprocentwane pożyczki udzielone spółce w 1998 r. pochodziły w rzeczywistości od 1 osoby – J. Z. Oceny tej nie mogą zmienić oświadczenia H. P., czy E. W. Decyzją Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], o uchylenie której wniosła strona skarżąca uznano za przychód nieodpłatne świadczenia w wysokości 190.451,83 zł z tytułu otrzymania nieoprocentowanych pożyczek. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wiąże obowiązek podatkowy z osiągnięciem dochodu bez względu na rodzaj źródeł przychodów z jakich dochód został osiągnięty (art. 7). Źródła przychodów określa ogólnie art. 12 ust. 1 – 3 wymieniając wśród nich m.in. nieodpłatne świadczenia. Natomiast art. 12 ust. 4 tej ustawy określa w sposób wyczerpujący, co nie jest przychodem w rozumieniu ustawy. A contrario wszystkie inne przychody niż określone w art. 12 ust. 4 powodujące przysporzenie aktywów spółki należy uznać za przychód skutkujący powstaniem obowiązku podatkowego. Tym samym za trafne uznać należało stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., że dla potrzeb rozpoznawanej sprawy nie ma znaczenia okoliczność, czy pieniądze przekazane spółce pochodziły od jednego, czy kilku pożyczkodawców. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji wyroku.