I SA/Łd 294/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie NSA Arkadiusz Cudak, Paweł Janicki, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. oddala skargę. Ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. określiła A Spółce z o.o. z siedzibą w Ł. zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie 675.721 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Określona w decyzji zaległość podatkowa wynikała m.in. z zaliczenia do przychodów spółki wartości nieodpłatnych świadczeń w wysokości 51.205,14 złotych związanych z korzystaniem z nieoprocentowanych pożyczek na podstawie umów pożyczek zawartych z: A. S. (200.000 zł), A. G. (250.000 zł) i J. Z. (200.000 zł). Wartość tych świadczeń obliczono zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 1993 r. Nr 106. poz. 482 ze zm.). W dniu 23 grudnia 2004 r. spółka A złożyła do Izby Skarbowej w Ł. wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w zakresie ustalenia nieodpłatnych świadczeń za 1999 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]. Do wniosku dołączono kopie protokołów przesłuchania A. G., A. T. i J. Z., pisemne oświadczenia Z. G., E. W., J. G., A. S. oraz H. P., a także wypis aktu oskarżenia sporządzonego przez Prokuraturę Okręgową w Ł. sygn. akt V Ds. 39/04. Powyższe dokumenty miały potwierdzać, że pożyczki udzielone przez udziałowców spółki nie miały miejsca. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] wznowił na żądanie strony postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...], gdyż w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy, tak jak decyzja dotychczasowa. W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że organ podatkowy wydając decyzję uznał że, spółka otrzymała nieoprocentowane pożyczki od trzech osób. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w wyniku wznowionego postępowania podatkowego stwierdził, iż nadal miał on do czynienia z nieoprocentowaną pożyczką, choć pieniądze na pokrycie wpłat na rzecz spółki z tytułu tych pożyczek mogły pochodzić od jednej osoby – J. Z. Powyższy fakt nie zmienia jednakże rozstrzygnięcia, że sprawa dotyczyła nieodpłatnego świadczenia w postaci otrzymania nieoprocentowanej pożyczki, która dla spółki stanowiła przysporzenie majątkowe spełniające kryteria przychodów zdefiniowane w art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawało więc ustalenie, czy pieniądze przekazane spółce pochodziły od jednego, czy od kilku pożyczkodawców. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję A Spółka z o.o. w Ł. wniosła o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia art. 122 i 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa polegający na nieustosunkowaniu się w treści uzasadnienia faktycznego do części materiału dowodowego zebranego w sprawie, t.j. oświadczeń E. W., będącej księgową w spółce oraz H. P., będącej kasjerką. Z oświadczeń wynika, że pożyczki były fikcyjne i znajdowały potwierdzenie tylko w dokumentach. Fikcyjne dowody KP i KW potwierdzały przyjęcie i wypłatę fikcyjnych pożyczek, a kasa nie dysponowała nigdy kwotami kilkunastu tysięcy złotych, co doprowadziło zdaniem strony do wydania decyzji wadliwej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim trzeba podnieść, iż Ordynacja podatkowa w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 128), dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych. Między innymi chodzi tu o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie wznowienia postępowania, które może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wymienionymi w art. 240 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (por. np. wyrok z 16 października 1998 r, Sygn. akt: II SA 1241/98, lex 41894). W myśl art. 240 § l pkt. 5 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania może mieć miejsce, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który tę decyzję wydał. A zatem wzruszenie decyzji będzie możliwe gdy: 1) wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. inne od tych, które stanowiły podstawę w postępowaniu dotychczasowym przy wydawaniu decyzji podatkowej, 2) dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy, a więc muszą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, 3) dowód lub okoliczność muszą istnieć w dniu wydania decyzji, 4) dowód lub okoliczność nie mogą być znane organowi, który wydał ostateczną decyzję. Skarżąca Spółka składając w dniu 23 grudnia 2004 r. wniosek o wznowienie postępowania i wskazując jako podstawę prawną pkt. 5 § l art. 240 Ordynacji podatkowej podała, iż "ujawniły się nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane Izbie Skarbowej w Ł., świadczące o tym, iż pożyczki udzielone przez udziałowców i pracowników Spółki nie miały miejsca, a służyć miały jedynie legalizacji środków finansowych pochodzących z niewypłaconych, ale zaksięgowanych jako koszty uzyskania przychodów wydatków, związanych z zawartymi fikcyjnymi umowami zakupu towarów i usług". Z treści tego wniosku jednocześnie wynika, że skarżąca spółka nie kwestionuje samego faktu powiększenia w 1999 r. jej zasobów finansowych o środki pochodzące z nieudokumentowanych źródeł finansowych. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] organy podatkowe przyjęły, że spółka w 1999 r. otrzymała nieoprocentowane pożyczki od niektórych udziałowców spółki. Po wznowieniu postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w tym zakresie dysponował sprzecznym materiałem dowodowym. Udziałowcy spółki w zależności od rodzaju postępowania i jego etapów składali różne wyjaśnienia i zeznania. Ocena tego materiału została dokonana bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonej przepisem art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego za zgodny z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania należy uznać wniosek, że nieoprocentowane pożyczki udzielone spółce w 1999 r. pochodziły w rzeczywistości od 1 osoby – J. Z. Oceny tej nie mogą zmienić oświadczenia H. P., czy E. W. Decyzją Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], o uchylenie której wniosła strona skarżąca, uznano za przychód nieodpłatne świadczenia z tytułu otrzymania nieoprocentowanych pożyczek. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wiąże obowiązek podatkowy z osiągnięciem dochodu bez względu na rodzaj źródeł przychodów z jakich dochód został osiągnięty (art. 7). Źródła przychodów określa ogólnie art. 12 ust. 1 - 3 wymieniając wśród nich m.in. nieodpłatne świadczenia. Natomiast art. 12 ust. 4 tej ustawy określa w sposób wyczerpujący, co nie jest przychodem w rozumieniu ustawy. A contrario wszystkie inne przychody, niż określone w art. 12 ust. 4, powodujące przysporzenie aktywów spółki należy uznać za przychód skutkujący powstaniem obowiązku podatkowego. Tym samym za trafne uznać należało stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., że dla potrzeb rozpoznawanej sprawy nie ma znaczenia okoliczność, czy pieniądze przekazane spółce pochodziły od jednego, czy kilku pożyczkodawców. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji wyroku.