II SA/Ol 573/07

WyrokWSA w Olsztynie2007-09-27

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy reklama umieszczona na działce ewidencyjnej nr "[...]" stanowi zajęcie pasa drogowego drogi krajowej, a w konsekwencji czy zasadnie nałożono na spółkę karę pieniężną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, iż reklama została umieszczona w pasie drogowym drogi krajowej. Brak było urzędowego dokumentu geodezyjnego precyzującego linie graniczne pasa drogowego i kolizje z reklamą, a także niejednoznaczne było ustalenie kategorii drogi przebiegającej przez działkę ewidencyjną. Sąd nie podzielił natomiast argumentacji skarżącej dotyczącej sposobu obliczania powierzchni reklamy, w tym wliczania elementów konstrukcyjnych i zamocowań.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego ulicy P. w celu umieszczenia reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi. Spółka odwołała się, kwestionując ustalenie faktyczne dotyczące lokalizacji reklamy w pasie drogowym ul. P. oraz sposób obliczenia powierzchni reklamy, argumentując, że reklama znajdowała się bliżej innej ulicy (ul. S.) i że słup wsporczy nie powinien być wliczany do powierzchni reklamy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "[...]" Spółki z o.o. kwotę 1.465,- zł (słownie: jeden tysiąc czterysta sześćdziesiąt pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg Mostów i Zieleni nałożył na "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w G. karę pieniężną w wysokości 61.209,20zł za zajęcie pasa drogowego ulicy P. na terenie miasta O. bez zezwolenia zarządcy drogi, przez umieszczenie reklamy ""[...]"" w okresie od 20 grudnia 2004r. do 23 maja 2005r. W uzasadnieniu wskazał na przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie, opisał przebieg postępowania dowodowego oraz lokalizację i wymiary zajętego pasa drogowego, jak też podał sposób obliczenia wysokości kary. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła "[...]" Sp z o. o. w G.. Wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, bądź jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że reklama znajduje się w pasie drogowym ulicy P. w O., a także naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, iż reklamą jest słup wsporczy, na którym znajdowała się reklama, co w konsekwencji doprowadziło do zawyżenia powierzchni reklamy. Podnosząc powyższe Spółka stwierdziła, iż usytuowanie reklamy wskazuje, że znajduje się ona w pasie drogowym ulicy S., na co wskazuje zgromadzona dokumentacja. Okoliczność ta z kolei uzasadnia zastosowanie stawek opłaty jak od drogi gminnej. Podkreśliła także, że słup wsporczy nie jest nośnikiem informacji wizualnej, wobec czego nie może pełnić funkcji reklamy. Zwróciła także uwagę, że umieszczenie reklamy podyktowane było wymogami umowy "[...]". Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyjaśniło w uzasadnieniu decyzji, iż z akt sprawy wynika, iż "[...]" Sp. z o. o. w G. w dniu 20 grudnia 2004r. w związku z rozpoczęciem działalności nowego oddziału Spółki w O. umieściła reklamę o treści "[...]" , na co Spółka nie uzyskała zezwolenia zarządcy drogi. Reklama ta pozostawała w pasie drogowym ulicy P. w O. do dnia jej demontażu tj. 23 maja 2005r. Z wypisu z rejestru gruntów oraz mapy lokalizacyjnej wynika, że działka Nr "[...]" - ulica P. jest drogą. Wobec powyższego, Kolegium uznało, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest, że w okresie od 20 grudnia 2004r. do 23 maja 2005r. Spółka nie posiadała stosownego zezwolenia zarządcy drogi na zajmowanie pasa drogowego, tym samym zaistniały przesłanki obligujące organ do naliczenia kary pieniężnej. Realizując kompetencje ustawowe Rada Miasta w dniu "[...]" podjęła uchwałę nr "[...]" w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego na terenie Miasta O. (Dz. U. Woj. "[...]"). Zgodnie z jej postanowieniami za umieszczenie reklamy w pasie drogi krajowej opłata wynosi 1,80 zł za 1 m2 powierzchni reklamy. Kolegium uznało, iż wysokość orzeczonej kary pieniężnej nie budzi wątpliwości. Jest ona zgodna z zasadami określonymi w ustawie o drogach publicznych (Dz. U. z 2004r. Nr 204, póz. 2086 ze zm.) oraz powołaną powyżej uchwałą Rady Miasta O. Zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 12 ust. 4-6 ustawy o drogach publicznych. Dla ustalenia wysokości kary istotne znaczenie mają zatem zasady dotyczące ustalania wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego. Kolegium wskazało, iż z definicji ustawowej reklamy zawartej w art. 4 pkt 23 ustawy wynika, iż obliczając powierzchnię reklamy należy uwzględnić powierzchnię nośnika reklamowego oraz powierzchnię elementów konstrukcyjnych i zamocowań. Dlatego też dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Kolegium nie dopatrzyło się uchybienia w sposobie obliczenia powierzchni reklamy. Organ I instancji wziął bowiem każdorazowo do obliczeń powierzchnię nośników informacji wizualnej, a więc tablic oraz powierzchnię zamocowań i elementów konstrukcyjnych (posługując się w tym zakresie także projektem złożonym przez stronę), do czego zobowiązują go wyżej zacytowane przepisy ustawy. Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu argumentacji, co do umiejscowienia reklamy w pasie drogowym ulicy P., Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 4 pkt 1 pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Poza sporem pozostaje fakt, iż działka Nr "[...]" jest drogą - ulica P., co wynika z wypisu z rejestru gruntów. Zaś mapa lokalizacyjna wskazuje, iż sporna reklama usytuowana została na działce Nr "[...]" miasta O. Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił miejsce usytuowania reklamy w pasie drogowym drogi krajowej - ulicy P. w O. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność związana z niedalekim usytuowaniem reklamy od ulicy S. w O. Nie może także budzić wątpliwości, iż ulica P. w O. należy do kategorii dróg krajowych, co wynika z Załącznika nr 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 marca 2005r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim (Dz.U. z 2005r. Nr 55, póz. 486). Poza kompetencjami Kolegium pozostają relacje wynikające z umowy "[...]", co do prowadzenia działalności reklamowej i jako takie pozostawały bez wpływu na ocenę zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Na powyższą decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła "[...]" Sp. z o.o. w G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Skarżąca zakwestionowała twierdzenia organów obu instancji, że reklama została umieszczona w pasie drogowym ul. P. W ocenie skarżącej twierdzenie to stanowi wyraz błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez te organy. Analiza stanu faktycznego prowadzi bowiem do wniosku, że reklama znajduje się w obrębie pasa drogowego ul. S. Zawarta w przepisie art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych definicja pasa drogowego jest ogólna. Zdaniem skarżącej w żaden sposób nie zwalniało to jednak organów od obowiązku dokładnego uzasadnienia, dlaczego w ich ocenie reklama znajduje się w obrębie pasa drogowego ul. P. Tymczasem analiza akt sprawy (vide: mapa lokalizacyjna - k. 45) prowadzi do wniosku, że reklama nie znajdowała się w obrębie pasa drogowego ul. P., ale ul. S. Przemawiają za tym – zdaniem skarżącej - poniższe argumenty. Po pierwsze, odległość między reklamą a chodnikiem przy ul. P. wynosi ok. 70 metrów, zaś odległość między reklamą a krawężnikiem ul. P. wynosi ok. 75 metrów. Przy tak dużej odległości nie sposób przyjąć, że reklama mogła znajdować się w pasie drogowym ul. P. Po drugie, reklama znajdowała się znacznie bliżej ul. S. niż ul. P. Po wtóre, widoczność reklamy od strony ul. P. była znacznie ograniczona. Posadowienie reklamy miało na celu zapewnienie jej widoczności od strony ul. S., na co wskazuje zarówno odległość reklamy od obu ulic, jak i jej umieszczenie w przestrzeni. W związku z tym już z tego względu organ powinien uznać, że reklama została posadowiona w obrębie pasa drogowego ul. S. Ponadto skarżąca wskazała, iż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka "[...]" przylega de facto zarówno do ulicy P., jak i do ulicy S., a na wysokości skrzyżowania tych ulic podzielona jest polbrukiem. Z ogólnego planu sytuacyjnego wynika, iż posadowienie reklamy w danym miejscu miało funkcjonalny związek jedynie z ulicą S. Skarżąca podniosła, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż o umiejscowieniu pasa drogowego stanowią granice działki znajdującej się przy ulicy P. Organy administracji w określonych powyżej decyzjach nie wskazują na linie graniczne wydzielające pas drogowy, a jedynie na granice działek oznaczonych w dokumentach geodezyjnych. Skarżąca podniosła, iż w materiałach dowodowych sprawy musi zostać przedstawiony urzędowy dokument geodezyjny określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, z drugiej zaś - kolizje umieszczonych w pasie drogowym reklam z tymi liniami, pozwalające stwierdzić przypadki zajęcia tego pasa drogowego. Ponadto rozszerzanie pasa drogowego na obszar niezwiązany funkcjonalnie z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także z potrzebami zarządzania drogą, tylko dlatego, iż obszar ten znajduje się w granicach działki położonej przy drodze, nie znajduje swojego uzasadnienia na tle obowiązujących przepisów. Skarżąca argumentowała dalej, że ul. S. została zakwalifikowana do kategorii dróg gminnych. Tym samym zgodnie z pkt 3 załącznika do Uchwały Nr "[...]" Rady Miasta z dnia "[...]", stawka opłaty za 1 m2 za zajęcie pasa drogowego przy ul. S. drodze gminnej powinna wynosić 0,90 zł/m2. W konsekwencji przy obliczeniu wysokości nałożonej na stronę kary należy zastosować stawkę 0,90 zł/m2 zamiast stawki 1,80 zł/m2, a wielkość kary nałożonej na stronę powinna ulec stosownemu zmniejszeniu. Skarżąca spółka nie zgodziła się także z poglądem, jakoby powierzchnia słupa wsporczego mogła być wliczana do całkowitej powierzchni reklamy. Słup nie zawiera informacji wizualnej, a przeto nie ma przymiotu reklamy w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Nośnikiem wizualnych informacji są natomiast tablice główne, których powierzchnia wynosi 14,58 m2. W związku z tym tylko powierzchnia tych tablic powinna być brana pod uwagę przy określeniu powierzchni reklamowej, a w konsekwencji wysokości kary. Skarżąca podkreśliła, że odwołanie się w cytowanym przepisie do pojęcia "elementów konstrukcyjnych i zamocowań" nie przesądza, że do powierzchni reklamy wlicza się powierzchnię przedmiotowych elementów. Stanowi ono jedynie wskazówkę ułatwiającą organom kwalifikowanie określonych urządzeń do kategorii reklam (tzn. nie jest reklamą coś, co nie składa się z elementów konstrukcyjnych i zamocowań). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy o drogach publicznych. Z art. 40 ust. 1 tejże ustawy wynika, iż zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 ustawy), obliczoną m.in. według zasad ustalonych w art. 40 ust. 6 ustawy, który stanowi, iż opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w 40 ust. 2 pkt 3 ustawy (w tym umieszczenie reklam w pasie drogowym), ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Z kolei w myśl art. 40 ust. 12 ustawy za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. W tym miejscu wskazać także należy na definicję legalną pasa drogowego, przez który rozumie się wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z cytowanych przepisów ustawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż do nałożenia kary pieniężnej konieczne jest wykazanie w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że w pasie drogowym została umieszczona reklama bez stosownego zezwolenia. W przypadku wykazania, że taka reklama znajduje się w pasie drogowym, należy ustalić jej powierzchnię, co z kolei rzutuje na wysokość kary pieniężnej. W sprawie niniejszej spór między stronami sprowadza się do dwóch kwestii. Po pierwsze, skarżąca kwestionuje ustalenie organu dotyczące umiejscowienia reklamy w pasie drogowym ulicy P. przez który przebiegają drogi krajowe nr "[...]" i "[...]". Po drugie, kwestionuje wykładnię art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, jakiej dokonał organ, poprzez przyjęcie, iż reklamą jest także słup wsporczy, na którym znajdują się tablice z treściami reklamowymi. Organy administracji obu instancji przyjęły w sprawie, iż reklama znalazła się w pasie drogowym ulicy P., opierając się na wypisie z rejestru gruntów (karta 54 akt administracyjnych) oraz na mapie lokalizacyjnej (karta 11 i 55 akt administracyjnych). Z mapy lokalizacyjnej wynika, iż reklama została umieszczona na działce nr "[...]". Ponadto mapa ta wskazuje, iż salon "[...]" – przed którym umiejscowiono reklamę - położony jest przy zbiegu ulic P. i S. Druga z wymienionych ulic jest zaliczona do kategorii dróg gminnych. Działka nr "[...]" na której znajduje się droga przebiega zaś w pomiędzy wymienionymi ulicami, a salonem "[...]". Mapa lokalizacyjna wskazuje granice tejże działki oznaczone kolorem żółtym. Organy przyjęły, iż linie graniczne działki stanowią linię graniczną pasa drogowego. Ponadto organy wskazały, iż działka nr "[...]" jest ulicą P., co wynika ze wspomnianego rejestru gruntów. Ulica P. zaś należy do kategorii dróg krajowych, na co wskazuje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 marca 2005r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim. W ocenie Sądu stanowisko organów jest co najmniej przedwczesne i nie zostało wykazane zgodnie z art. 7 i 77 kpa. Po pierwsze wskazać należy przyjmując, iż działka nr "[...]" jest ulicą P., że nie cała ulica P. pełni funkcję drogi krajowej. Z załącznika nr 9 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 marca 2005r. wynika, iż drogi krajowe nr "[...]" i "[...]", przebiegają przez ulicę P. jedynie na odcinku tej ulicy od ulicy A do ulicy B. Tymczasem, chociaż droga na działce nr "[...]" znajduje się przy odcinku ulicy P. biegnącej miedzy tymi ulicami, to jednak z pewnością nie jest ona odcinkiem ulicy P. biegnącym od ulicy A do B, czy też na odwrót. Działka nr "[...]" może bowiem stanowić skrót komunikacyjny pomiędzy ulicami P., a S. i biegnie do nieruchomości na której znajduje się m.in. Stacja "[...]", co wynika ze zdjęć znajdujących się w aktach sprawy, które stanowią załączniki do sporządzanych protokołów i właśnie do ulicy S. Po drugie, nie można przyjąć, iż ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że przez działkę nr "[...]" przebiega droga krajowa. Organ odwoławczy w tym względzie zupełnie pominął zapisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Rozporządzenie to określa m.in. pojęcie danych ewidencyjnych działki, ponadto reguluje treść wypisu z rejestru gruntów i określa kryteria zaliczenia gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. Z § 60 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wynika, że danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej dla działek ewidencyjnych stanowiących drogi publiczne są m.in. numery tych dróg nadane na podstawie przepisów o drogach publicznych i dodatkowo nazwa ulicy, jeżeli droga publiczna pełni tę funkcję. Z wypisu z rejestru gruntów z dnia 18 listopada 2004r., na którym oprał się organ nie wynika, że na działce nr "[...]" znajduje się droga publiczna z podaniem numeru tej drogi i nazwy ulicy skoro droga pełni tę funkcję. Wypis ten określa jedynie położenie działki – ulica P., co ze względu na treść § 60 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia nie przesądza jeszcze, że działka ta stanowi drogę publiczną. Tymczasem załącznik nr 5 do rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. wymaga, by wypis z rejestru gruntów zawierał informacje, o których mowa w § 60 ust. 2 (pkt 1 ppkt 10 tegoż załącznika). Opis położenia działki, który winien znaleźć się w wypisie z rejestru gruntów (pkt 1 ppkt 12 załącznika), nie może być wystarczający do uznania działki za drogę publiczną. Dalej wskazać należy, że działka nr "[...]" jest niewątpliwie drogą, gdyż została oznaczona w opisie użytku jako "dr", co zgodnie z nomenklaturą przyjętą w rozporządzeniu z dnia 29 marca 2001r. oznacza drogę (§ 68 ust. 3 pkt 7 lit a). Niemniej jednak z pkt 3 ppkt 7 lit a załącznika nr 6 do tegoż rozporządzenia wynika, że do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W szczególności do dróg zalicza się grunty zajęte pod: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne, drogi w osiedlach mieszkaniowych, drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych oraz do obiektów użyteczności publicznej, place postojowe i manewrowe przy dworcach kolejowych, autobusowych i lotniczych, portach morskich i rzecznych i innych oraz ogólnodostępne dojazdy do ramp wyładowczych i placów składowych. Samo więc oznaczenie w wypisie z rejestru gruntów, że działka stanowi drogę nie może oznaczać, że jest to droga krajowa. Dalej odnieść się należy do argumentacji skargi, iż reklama umieszczona przez skarżącą znajdowała się w odległości ok. 70 m od ulicy P. (w sensie ulicy oznaczonej na mapach tą nazwą) i posadowiona była znacznie bliżej ulicy S. oraz, że organ I instancji kwalifikuje w sposób dowolny umiejscowienie reklamy w pasach drogowych. W ocenie Sądu nie są pozbawione racji argumenty skarżącej, że reklama była umieszczona w znacznej odległości od ulicy P. i była ona słabo widoczna z tej ulicy. Rację ma skarżąca, że definicja pasa drogowego zawarta w ustawie o drogach publicznych jest szeroka, co jednak nie zwalniało organu od wyjaśnienia dlaczego reklama umieszczona w odległości 70 m od ulicy P. została zaliczona do pasa drogowego dróg krajowych biegnących tą ulicą. O ile organ uznałby, że działka nr "[...]" należy do pasa drogowego dróg krajowych przebiegających ulicą P. (w sensie ulicy oznaczonej na mapach tą nazwą), winien to stanowisko uzasadnić. W szczególności dlatego, że działka ta w istocie jedynie na części swojej długości biegnie wzdłuż ulicy P., następnie skręca w kierunku południowo-zachodnim i biegnie wzdłuż ulicy S., oddalając się na znaczną odległość od ulicy P., a znajdująca się na niej droga stanowi niejako odnogę ulicy P. W tym miejscu wskazać należy na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006r. VI SA/Wa 1665/05 (lex 194012), w którym przyjęto, że "dowód na okoliczność zamieszczenia reklam w pasie drogowym nie będzie pełny, jeżeli w materiałach dowodowych sprawy nie zostanie przedstawiony urzędowy dokument geodezyjny określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy, z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (...), z drugiej zaś - kolizje umieszczonych w pasie drogowym reklam z tymi liniami, pozwalające stwierdzić przypadki zajęcia tego pasa drogowego. Należy przy tym z góry pogodzić się z niemożnością przedstawienia wielu takich kolizji, w ujęciu kartometrycznym, z zachowaniem skali. W takich przypadkach można zgodzić się na ideograficzne przedstawienie tych kolizji, ale zawsze w związku z wydzielonymi liniami granicznymi pasa drogowego, gdyż tylko wtedy można stwierdzić zajęcie pasa drogowego, naruszenie jego linii granicznych. Inny rodzaj dokumentacji, jak np. odpowiednie notatki służbowe czy dokumentacja fotograficzna, może mieć w tego rodzaju sprawach wyłącznie znaczenie pomocnicze" (por. także wyrok tego Sądu z dnia 3 marca 2006r. VI SA/Wa 1819/05 lex 222269). Rację ma także skarżąca, iż na mapie sytuacyjnej w sprawie oznaczono jedynie granice działki nr "[...]", nie wykazując przy tym, iż są to linie graniczne pasa drogowego drogi krajowej. W sprawie niniejszej, dla pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego (ze względu na położenie reklamy), organy winny przedstawić urzędowy dokument geodezyjny z zaznaczeniem pasów drogowych ulic P., S. oraz działki nr "[...]" i wykazać, że działka ta znajduje się w pasie drogowym drogi krajowej. Sąd nie podzielił natomiast argumentacji skargi zgodnie z którą organ naruszył art. 4 pkt 23 ustawy, źle obliczając powierzchnię reklamy, według której następnie obliczono karę pieniężną. Z definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 23 ustawy wynika, że pod pojęciem reklamy należy rozumieć - nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. W pojęciu tym mieści się zatem nie tylko nośnik informacji wizualnej, ale także elementy konstrukcyjne i zamocowania. Z kolei art. 40 ust. 6 ustawy stanowi, iż opłatę za zajęcie pasa drogowego ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Wykładnia językowa tych przepisów wskazuje, iż do powierzchni reklamy winna należeć także powierzchnia elementów konstrukcyjnych wraz z zamocowaniami, gdyż te elementy zostały wymienione w treści definicji ustawowej reklamy. Za takim rozumieniem powierzchni reklamy winno przemawiać także i to, że ustawodawca uzależnił wysokość kary m.in. od powierzchni reklamy. Nie bez znaczenia jest wielkość elementów konstrukcyjnych i ich kształt, czy też wrażenie wizualne jakie wywołują wraz z zamocowaniami u odbiorcy. W ocenie Sądu dla strony wizualnej reklamy jako nośnika informacji nie pozostaje obojętne jak zostały wykonane elementy konstrukcyjne i zamocowania oraz jakiej są one wielkości. Wszak im takie elementy będą większe i oryginalniej wykonane, tym bardziej reklama będzie zauważalna. Z tych względów Sąd nie podzielił poglądu, iż odniesienie się przez ustawodawcę w definicji legalnej reklamy do elementów konstrukcyjnych i zamocowań miało jedynie na celu ułatwienie organom kwalifikowanie określonych urządzeń do kategorii reklam. Rozpoznając ponownie sprawę organy zastosują się do przedstawionej wyżej wykładni wymienionych przepisów prawa. Organy winny dowieść w sposób nie budzący wątpliwości, do jakiej kategorii dróg należy droga przebiegająca przez działkę nr "[...]", opierając się na dokumentacji geodezyjnej i wykazać w oparciu o definicję pasa drogowego, że reklama była rzeczywiście posadowiona w pasie drogowym drogi krajowej. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Ponadto Sąd, na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 1.465 zł tytułem zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, na które składają się uiszczony wpis w wysokości 1.225 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240zł w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło