I FSK 146/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-17
Skład orzekający: Sylwester Marciniak, Tomasz Kolanowski, Barbara Wasilewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak numeru identyfikacyjnego VAT-UE na fakturze dokumentującej wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, przy jednoczesnym obiektywnym posiadaniu przez nabywcę takiego numeru i rozliczeniu transakcji, wyklucza możliwość zastosowania stawki 0% VAT?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podanie na fakturze numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadanego przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, jest warunkiem koniecznym do zastosowania stawki 0% VAT. Obiektywne posiadanie przez nabywcę takiego numeru i rozliczenie transakcji nie jest wystarczające, jeśli numer ten nie został prawidłowo uwidoczniony na fakturze. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając jego błędną wykładnię art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej zakwestionował zastosowanie stawki 0% VAT do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, ponieważ faktury nie zawierały numeru identyfikacyjnego VAT-UE nabywcy. Podatnik argumentował, że numer ten istniał, został wykazany w innych fakturach, a towary faktycznie dostarczono. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę podatnika za zasadną, stwierdzając, że obiektywne posiadanie numeru przez nabywcę jest wystarczające. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia WSA del. Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Barbara Wasilewska (sprawozdawca), Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2007 r. sygn. akt I SA/Kr 497/06 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2004 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2. zasądza od P.P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 235 zł (słownie: dwieście trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przedmiotem skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 września 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 497/06 uchylający zaskarżone przez P. P. decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 14 lutego 2006 r. oraz poprzedzające je decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z 30 listopada 2005 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2004r.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
W trakcie kontroli skarbowej przeprowadzonej u P. P. - właściciela firmy "A." w B. stwierdzono, iż w rozliczeniu podatkowym VAT-7 za czerwiec i listopad 2004 r. wykazana została wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Dostawa ta została udokumentowana fakturami VAT z 14 czerwca 2004 r. oraz 19 listopada 2004 r. W obu fakturach zastosowano stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0%. Faktury te były wystawione na nabywcę faktury: O. K. – K., R. (Słowacja), nie zawierały jednak ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadanego przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy.
W związku z powyższym, mając na względzie art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dwiema decyzjami z 30 listopada 2005 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. od tej dostawy określił należny podatek od towarów i usług według stawki 22%, z uwzględnieniem art. 29 ust. 1 ustawy.
Od powyższych decyzji podatnik złożył odwołanie, wnosząc o ich uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż zostały spełnione przewidziane prawem wymogi do zastosowania stawki 0%, gdyż na fakturze numeru identyfikacyjnego nabywcy nie wpisano jedynie przez pomyłkę pisarską. Podniósł też, iż nabywca posiada ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych oraz wykazał przedmiotowe nabycie w swoich ewidencjach, deklaracjach i informacjach. Wskazał nadto na okoliczność istnienia dowodów, iż towary będące przedmiotem dostawy zostały faktycznie wywiezione z kraju i dostarczone do nabywcy.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji uznając, iż zostały one wydane prawidłowo.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący dokonywał w ramach prowadzonej działalności wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. Z pisma Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wynika, że O. K. jest podatnikiem podatku od wartości dodanej, zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju. Ustalono też numer identyfikacyjny O. K.
Zdaniem organu odwoławczego kluczowe znaczenie ma fakt, iż podatnik na spornych fakturach nie podał numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadanego przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy. Tymczasem treść art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jednoznacznie wskazuje, iż jednym z warunków umożliwiających zastosowanie do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów stawki podatku w wysokości 0%, jest podanie tego numeru oraz swojego numeru, o którym mowa w art. 97 ust. 10 ustawy na fakturze stwierdzającej dostawę towarów.
Ustawodawca polski uzależnił, zatem prawo do zastosowania stawki 0% m.in. od posiadania przez nabywcę właściwego i ważnego numeru identyfikacyjnego, który musi być umieszczony na fakturze stwierdzającej dostawę.
Ponadto organ podkreślił, że wskazanie w polskiej ustawie wymogów formalnych znajduje uzasadnienie w Szóstej Dyrektywie Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) – organ powołał się na treść art. 28c (A)(a) Dyrektywy.
Nie ma też znaczenia, w opinii organu, fakt, iż nabywca wykazał przedmiotowe nabycie w swoich ewidencjach. Nawet dokonanie w tym zakresie przez organ ustaleń faktycznych, w sytuacji nie spełnienia warunków formalnych, nie mogłoby skutkować uzyskaniem prawa do zastosowania stawki 0%. W świetle powyższego za niezasadny uznał organ zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej.
Także okoliczność, iż kontrolujący nie zanegowali faktu, iż dostawa miała rzeczywiście miejsce, nie może przesądzać o prawie do zastosowania przez podatnika przy wewnątrzwspólnotowej dostawie stawki VAT 0%.
Na powyższe rozstrzygnięcie została przez podatnika wniesiona skarga do WSA w Krakowie, w której zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 3 i art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT oraz wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi powtórzono dotychczasowe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
WSA w Krakowie uznał skargę za zasadną.
WSA wskazał, że wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów korzysta z preferencyjnej zerowej stawki podatkowej na mocy regulacji art. 42 ust. 1 ustawy o VAT pod pewnymi warunkami.
Sąd zauważył, że istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół problemu, czy podatnik zachowuje prawo do zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej w sytuacji, gdy na fakturze nie podał numeru VAT-UE, dochowując natomiast pozostałych wymaganych przez prawo warunków wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy okolicznością bezsporną jest, w opinii Sądu pierwszej instancji, iż podatnik nie podał wymaganego numeru VAT-UE na dwóch fakturach. Również okolicznością bezsporną jest fakt, że wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru nastąpiła. Jej adresatem był O. K., będący podatnikiem podatku od wartości dodanej i posiadający ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych.
Sąd zwrócił również uwagę, że skarżący poza kwestionowanymi fakturami wystawił wiele innych faktur dokumentujących wewnątrzwspólnotową dostawę towaru, w których jako nabywca figurował O. K. W fakturach tych podano prawidłowy numer identyfikacyjny VAT-UE i nie były one kwestionowane przez organy podatkowe.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można podzielić stanowiska organów, że kwestionowane faktury posiadają takie wady, które je dyskwalifikują. Do takich wniosków Sąd doszedł w oparciu o wykładnię celowościową, jak również wykładnię systemową przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o VAT.
Sąd uznał, iż nadmierny rygoryzm i formalizm regulacji prawnopodatkowej należy uznać za sprzeczny z zasadami państwa prawnego.
WSA wskazał, że prawidłowo wystawiona faktura (posiadająca sporny numer) korzysta z domniemania prawdziwości, również co do osoby kontrahenta, natomiast faktura nie posiadająca numeru identyfikacji podatkowej z takiego domniemania nie korzysta. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu, iż kontrahent zagraniczny posiada ważny i właściwy numer przesuwa się na podatnika. Dopiero nieudowodnienie przez podatnika, iż mamy do czynienia z podmiotem właściwym daje organom podatkowym możliwość zakwestionowania rozliczenia przy zastosowaniu 0% stawki podatku w oparciu o braki formalne faktury.
Jednak w sytuacji, gdy organy podatkowe same podjęły inicjatywę dowodową i ustaliły w sposób bezsporny, iż wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru miała miejsce, jak również skierowana była ona do podatnika istniejącego, który nie tyko posiada właściwy i ważny numer identyfikacyjny VAT-UE, ale również nabyty towar rozliczył ze słowackim urzędem skarbowym jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru, to warunki dla zastosowania 0% stawki podatkowej zostały spełnione. Wystarczającymi bowiem przesłankami dla zastosowania 0% stawki podatku jest dokonanie dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacji podatkowej.
W opinii Sądu pierwszej instancji istotą warunku określonego w art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jest obiektywne posiadanie przez nabywcę ważnego numeru identyfikacyjnego, a nie to, czy dostawca posłużył się tym numerem. Błąd w numerze, czy też brak takiego numeru identyfikacyjnego nie zmienia, bowiem stanu faktycznego transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru. Nabywca zobowiązany jest bowiem do rozliczenia podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru w kraju członkowskim, który nadał mu ten numer. O ile zatem kontrahent posiada właściwy i ważny numer VAT-UE, udział w takiej transakcji towarowej narzuca na niego obowiązek jej rozliczenia jako wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru.
Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby, zdaniem WSA, do naruszenia zasady neutralności podatku od towarów i usług i zasady unikania podwójnego opodatkowania.
WSA w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu podatkowego pierwszej instancji.
Wyrok WSA został w całości zaskarżony skargą kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w K., który orzeczeniu zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że podanie na fakturze stwierdzającej dostawę towarów numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadanego przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierającego dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej nie jest warunkiem koniecznym dla opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów według stawki podatku 0%,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez dokonanie ustaleń, które nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy,
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanowiska organów orzekających w sprawie przez przypisanie im ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych w kwestii rozliczenia przez nabywcę ze słowackim urzędem skarbowym wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, które nie były przedmiotem postępowania i które nie znalazły się w zaskarżonych decyzjach, a która to okoliczność (jak wynikało z uzasadnienia wyroku) miała znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; jednocześnie dokonanie przez Sąd takich ustaleń, a tym samym brak wskazań co do dalszego postępowania uniemożliwia organom ponowne rozpatrzenie sprawy,
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia prawa materialnego.
W związku z powyższymi zarzutami organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Krakowie oraz o zasadzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że posługiwanie się przez Sąd innymi rodzajami wykładni niż gramatyczno-słownikowa jest nieuzasadnione w sytuacji, gdy przepis art. 42 ust. 1 ustawy o VAT jest sformułowany w sposób jasny i nie ma wątpliwości co do jego treści. Treść tego przepisu jednoznacznie określa warunki niezbędne dla zastosowania stawki 0%, a jednym z tak określonych warunków jest podanie na fakturze stwierdzającej dostawę towarów numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Warunki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie.
Autor skargi kasacyjnej wskazał też, ze żaden przepis nie dopuszcza sanowania braku numeru na fakturze w ten sposób, że nabywca udowodni, iż kontrahent zagraniczny posiada ważny i właściwy numer, co uczynił Sąd w zaskarżonym orzeczeniu. Ponadto posiadanie tego numeru to tylko jeden z warunków, drugim jest podanie go na fakturze.
Niezrozumiałe jest także stanowisko Sądu, który dopuszcza możliwość nieprzestrzegania przepisów przez podatnika, nie wskazując jednocześnie podstawy prawnej dla zastosowania odstępstwa od jasno sformułowanego przepisu.
Następnie podniesiono, że, wbrew twierdzeniom Sądu, organy podatkowe nie dokonały ustaleń co do rozliczenia przez nabywcę podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. W uzasadnieniach decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wskazano wręcz, że dokonywanie ustaleń w tym zakresie nie ma znaczenia w okolicznościach faktycznych sprawy.
Wobec powyższego za zasadny uznano zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art. 133 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Ponadto, przypisując organom podatkowym ustalenia, których te nie poczyniły, Sąd naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a, błędnie przedstawiając swe stanowisko.
Skoro zatem organy w tym zakresie postępowania nie prowadziły i nie ustaliły tej okoliczności, to Sąd powinien był, opierając się na dokonanej przez sienie wykładni przepisu, uchylić zaskarżone decyzje, jednak nie z powodu naruszenia prawa materialnego, a powodu naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji w uzasadnieniu wyroku winny znaleźć się wskazania co do dalszego postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Tym samym brak było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
W przypadku uznania, że dokonana przez WSA w Krakowie wykładnia przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o VAT jest prawidłowa, i tak zaskarżony wyrok jest, w opinii organu, niezgody z prawem, albowiem zamyka organom podatkowym drogę do ponownego rozpatrzenia sprawy.
Strona przeciwna nie skorzystała z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do art. 176 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga kasacyjna powinna w szczególności zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Należy przede wszystkim wskazać konkretny przepis (przepisy) prawa materialnego lub procesowego, który w ocenie wnoszącego tę skargę został naruszony przez sąd administracyjny pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego, polegającym na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana na podstawie konkretnego, ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Kwestionowanie prawidłowości przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych może nastąpić wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej, wskazanej w art. 174 pkt 2 ww. ustawy, obejmującej zarzuty naruszenia wszelkich mających zastosowanie w postępowaniu sądowym przepisów procedury, jeśli naruszenie to mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że w skardze kasacyjnej powołano się zarówno na podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 1 jak i pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, są zasadne.
Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznaje zarzut uchybienia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie ustaleń, które nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy. Z przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. należy bowiem m.in. wywieść obowiązek sądu administracyjnego pierwszej instancji do dokonywania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach z postępowania prowadzonego przez organy administracji. Naruszeniem tego przepisu będzie więc takie przeprowadzenie kontroli, które doprowadzi do przedstawienia przez Sąd stanu sprawy w sposób zmieniony w stosunku do materiału dowodowego, zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń.
W kontrolowanej przez Sąd decyzji Dyrektor Izby Skarbowej, podsumowując zebrany materiał dowodowy, wskazał, że dokonywanie ustaleń w sprawie polegało na stwierdzeniu, że kwestionowane faktury nie zawierają numeru identyfikacyjnego kontrahenta słowackiego-VAT UE dla transakcji wewnątrzwspólnowtowych, zatem w konsekwencji nie spełniają wymogów formalnych.
Tymczasem w zaskarżonym wyroku, wbrew treści uzasadnienia tej decyzji, Sąd stwierdził, że "organy podatkowe same podjęły inicjatywę dowodową, i ustaliły w sposób bezsporny, iż wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru miała miejsce jak również, skierowana była ona do podatnika istniejącego, który nie tyko posiada właściwy i ważny numer identyfikacyjny VAT– UE ale również nabyty towar rozliczył ze słowackim urzędem skarbowym jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru, to warunki zastosowania O % stawki podatkowej zostały spełnione ". Te twierdzenia po pierwsze nie odpowiadają materiałowi dowodowemu zebranemu w aktach sprawy, a po drugie odrywają się od ustaleń, które zostały dokonane w zaskarżonych decyzjach. Sąd dokonując kontroli legalności decyzji skoncentrował się jedynie na jednym rodzaju okoliczności ustalonych w toku postępowania podatkowego, mających świadczyć o zamiarze strony, dezawuując zresztą nietrafnie jego znaczenie, czym naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Zasadny jest także zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 p.p.s.a., gdyż Sąd sformułował pod adresem organów podatkowych zarzut, który nie znajdował odzwierciedlenia w treści zaskarżonych decyzji. Powołał bowiem jako podstawę rozstrzygnięcia pkt 1 lit. a tego artykułu, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 42 ust. 1 pkt ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, nie podważając ustalonego w sprawie przez organy podatkowe stanu faktycznego.
Ustosunkowując się z kolei do wykazywanych w skardze kasacyjnej naruszeń przepisów prawa materialnego w zaskarżonym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towatów i usług, przez jego błędną wykładnię jest uzasadniony. Sąd pierwszej instancji dokonał wykładni celowościowej i systemowej, wywodząc, że podanie na fakturze stwierdzającej dostawę towarów numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrz wspólnotowych, nadanego przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, nie jest warunkiem koniecznym dla opodatkowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów według stawki podatku 0%.
Regulacji prawnej, zawartej w omawianym przepisie, nie może zastąpić żaden inny dowód, jak błędnie wywodzi Sąd pierwszej instancji "O ile zatem kontrahent posiada właściwy i ważny numer VAT-UE, udział w takiej transakcji towarowej narzuca na niego obowiązek jej rozliczenia jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru", zaś "Istotą warunku określonego w art. 42 ust l pkt l cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, jest więc obiektywne posiadanie przez nabywcę ważnego numeru identyfikacyjnego, a nie to czy dostawca posłużył się tym numerem".
Naczelny Sąd Administracyjny podziela zarzut kasacji, dokonania przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, błędnej wykładni art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Przepis ten, określa, stosownie do dyspozycji zawartej w art. 28c część A lit. a VI Dyrektywy Rady, warunki, jakie muszą być spełnione, aby do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów można było zastosować stawkę 0 %. Z tego przepisu Dyrektywy wynika, że zastosowanie określonego zwolnienia nie ma bezwarunkowego charakteru. Sposób sformułowania przytoczonego wyżej art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i zastosowana w nim koniunkcja łącząca wymienione przesłanki, nie pozostawia wątpliwości co do wyniku wykładni literalnej, którą trafnie przeprowadziły organy podatkowe. Przepis jest tak skonstruowany, że w ramach tej wykładni nie można uznać, jakoby niektóre z wprowadzonych w nim warunków były drugorzędne z uwagi na swój formalny charakter i mogły zostać pominięte przy jego interpretowaniu. Ponadto wynik wykładni językowej znajduje potwierdzenie w wykładni celowościowej, która wynika z treści wprowadzenia do wyliczenia zawartego w art. 28c część A VI Dyrektywy Rady. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw prawnych do przyjęcia propozycji rozumienia art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zawartej w uzasadnieniu Sądu pierwszej instancji. W świetle tej regulacji niedopuszczalne jest przyjęcie, że nie jest istotne czy na fakturze podano ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych nabywcy, co nakazuje art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, jeśli nabywca jest rzeczywiście czynnym podatnikiem VAT, co także jest jednym, ale nie jedynym, z warunków wynikających z tego przepisu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz organu wnoszącego skargę kasacyjną od strony przeciwnej orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło