II FSK 1153/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Janusz Ruszyński (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 489/05 w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym oddala skargę kasacyjną. II FSK 1153/06 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 11 maja 2006 r. w sprawie I SA/Rz 489/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...], określił, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącego M. A. 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie była odmowa umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów z odpłatnego zbycia w 1999 roku nieruchomości w kwocie 5.200 złotych wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 5439,20 złotych. Według organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. w dniu [...] określił M. A. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży przez podatnika w dniu 02 listopada 1999 r. własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Sanoku. Według Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie M. A. wnioskiem z 01 maja 2005 r., sprecyzowanym w dniu 09 maja 2005 r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w K. z prośbą o umorzenie zaległości podatkowej powstałej z powyższego tytułu. Po analizie sytuacji materialnej podatnika organy podatkowe obu instancji uznały, że nie zachodzą przesłanki istnienia ważnego interesu podatnika uzasadniające zastosowanie art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Uzasadniając skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] M. A. zarzucił wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nieuwzględnienie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. W skardze skarżący twierdził, że jego sytuacja majątkowa jest krytyczna, a powstanie zaległości podatkowej nie było jego celowym działaniem, a następne zobowiązania zaciągnął będąc świadomym posiadania zaległości podatkowych. Rozpoznając skargę Sąd I instancji uznał, że nie ma potrzeby dokonywania oceny zgodności rozstrzygnięcia organów podatkowych w treścią art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż kluczową rzeczą jest kwestia, czy wogóle powstała zaległość podatkowa z odpłatnego zbycia w 1999 r. własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Według Sądu I instancji skarżący w dniu 04 maja 2005 r. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] określającej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu ze sprzedaży prawa do lokalu mieszkalnego. Na rozprawie w dniu 21 lutego 2006 r. M. A. oświadczył, że nie wycofywał złożonego odwołania od decyzji wymiarowej. Sąd I instancji ustalił również, że Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie w piśmie z 27 marca 2006 r. wyjaśnił, iż podatnik w piśmie z 05 kwietnia 2005 r. określonym jako odwołanie, sprecyzował i podkreślił, że w istocie jest to wniosek o umorzenie w całości naliczonego podatku. To spowodowało, że organy podatkowe uznały pismo z 05 maja 2005 r. za wniosek o umorzenie zaległości podatkowej. W ocenie Sądu I instancji taki stan rzeczy oznacza, że zaskarżona decyzja wydana na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej została wydana przy braku przesłanki istnienia zaległości podatkowej oznaczonej ostateczną decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Nie nastąpiło bowiem, według Sądu I instancji, skuteczne cofnięcie odwołania od decyzji wymiarowej. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie, który zarzuca" a) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 133 § 1 i 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 159, poz. 1270) zwanej dalej o.p.s.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności faktycznych wynikających z akt sprawy i wyrokowanie w oparciu o twierdzenie strony zmodyfikowane na rozprawie, b) naruszenie art. 220 w związku z art. 222 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie po oświadczeniu złożonym przez stronę na rozprawie, że pismo strony skarżącej z dnia 05 maja 2005 r. zatytułowane "odwołanie" jest odwołaniem od decyzji wymiarowej, a nie jak wynika z jego treści wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej i wstrzymaniem egzekucji należności. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na treść wniosku z 01 maja 2005 r. sprecyzowanego w dniu 09 maja 2005 r. z którego wynika, że podatnik wskazywał na niskie dochody uniemożliwiające zapłacenie należnego podatku. Uznano więc, że podatnikowi chodziło o umorzenie zaległości podatkowej. Przyjęcie przez Sąd I instancji informacji, że pismo skarżącego z 04 maja 2005 r. zatytułowane jako odwołanie dotyczyło decyzji wymiarowej jest według autora skargi kasacyjnej nieuprawnione również dlatego, iż odwołanie w Ordynacji podatkowej jest wysoce sformalizowane i nie zawiera zarzutów przeciwko decyzji, nie określa istoty i zakresu żądania oraz dowodów uzasadniających żądanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w sposób istotny dla wyniku postępowania okazał się nieuzasadniony. Kluczowe dla sprawy znaczenie ma pismo M. A. z dnia 01 maja 2005 r. Treść tego pisma wskazuje na to, że zostało ono przez podatnika nazwane odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Podatnik sprecyzował w nim, że chodzi o odwołanie od decyzji, którą otrzymał w dniu [...] o sygnaturze [...]. Prawidłowo przeprowadzona przez Sąd I instancji analiza treści pisma podatnika z dnia 01 maja 2005 r. doprowadziła ten Sąd do wniosku, że pismo to w istocie jest odwołaniem od decyzji wymiarowej. Sąd I instancji zasadnie przyjął, że w dniu 19 kwietnia 2005 r. M. A. otrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 05 kwietnia 2005 r. określającą podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu ze sprzedaży w dniu 02 listopada 1999 r. własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Sanoku w wysokości 5.200 złotych. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze kasacyjnej odwołanie od decyzji podatkowych przewidziane w art. 222 Ordynacji podatkowej nie jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Już w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 1998 r. w sprawie I SA/Gd 152/97 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wymagania formalne stawiane odwołaniu w art. 222 Ordynacji podatkowej muszą być oceniane w sposób niekolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jeżeli więc strona wniesie w terminie odwołanie od decyzji organu podatkowego, to nawet nieprecyzyjność zawartych w nim zarzutów nie upoważnia organów skarbowych do kierowania podatnika na drogę zmierzającą do uruchomienia odrębnego postępowania. Tak postąpiono w niniejszym przypadku pozbawiając podatnika możliwości zaskarżenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, kierując go na drogę postępowania o umorzeniu zaległości podatkowej. Skoro więc Sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania o których mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skarga kasacyjna na podstawie art. 184 tej ustawy podlega oddaleniu.