II FZ 1/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. i J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 649/07 oddalające wniosek H. i J. F. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi H. i J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 13 kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie. II FZ 1/08 UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek H. F. i J. F. o wyłączenie sędziów Zbigniewa Romały, Małgorzaty Tomaszewskiej, Elżbiety Rischka i Ewy Wojtynowskiej w sprawie ze skargi H. F. i J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 13 kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 22 kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd stwierdził, powołując się na. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. (SK 53/04/ Dz.U. nr 250 poz. 2118/, iż nie stanowi przesłanki z art. 19 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi sam fakt, że sędziowie, których dotyczy wniosek o wyłączenie, brali udział w rozpoznawaniu innych spraw toczących się z udziałem skarżących. Wyjaśniono, iż okoliczność ta, bez wykazania dodatkowych przesłanek, nie wywołuje wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sąd stwierdził, iż oceny tej nie mogą zmienić subiektywne przekonania skarżących co do sposobu orzekania przez sędziów w poprzednio rozpoznawanych sprawach, a osobiste przeświadczenie skarżących o braku bezstronności, nie poparte żadnymi obiektywnymi okolicznościami, nie mogą stanowić jedynego uzasadnienia wniosku. W złożonym zażaleniu skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia z 29 października 2007 r. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż postanowienie z 29 października 2007 r. jest krzywdzące dla skarżących i niezgodne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2005 r. Stwierdzono, iż wymienieni sędziowie rozpoznawali sprawy skarżących w sposób dowolny, wnoszone we wnioskach dowodowych i pismach procesowych przesłanki oraz poparte dowodami argumenty na rażące naruszanie prawa nie były nigdy uwzględnione jak również nie zostały podane powody takich orzeczeń. Zdaniem skarżących, Sąd, faworyzując organy podatkowe, przyjmował prawdziwość tez wynikających z zaskarżanych decyzji. Podniesiono, iż zgodnie z wykładnią dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 53/04 z dnia 13 grudnia 2005 r., pojęcie wątpliwości co do bezstronności sędziego ma szerszy wymiar niż dotychczasowe ramy "stosunku osobistego". W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący szczegółowo opisali na czym polegają wskazane uchybienia przy wydawaniu rozstrzygnięci w sprawach o następujących sygnaturach: I SA/Gd 1376/00, I SA/Gd 331/04, I SA/Gd 1376/00, I SA/Gd 198/06 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoczynając niniejsze rozważania Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że przedmiotem jego oceny jest wyłącznie prawidłowość wydania postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z 29 października 2007 r, a zatem pozostałe kwestie podnoszone przez skarżących co do innych spraw nie mogą być rozpoznawane niniejszym postanowieniem. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 wskazanej ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonych oświadczeń sędziów, uznać należy, że nie wystąpiły przesłanki z art. 18 i 19 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem skarżący w swoim zażaleniu nie wykazali, by w rozpoznawanej sprawie zachodziły podstawy do wyłączenia od orzekania wskazanych sędziów. Podnoszony przez wnoszących zażalenie fakt, iż wskazani sędziowie orzekali wcześniej w innych sprawach skarżących nie może stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziów od orzekania w danej sprawie. Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej przyczyny, że poprzednio orzekał w innej sprawie między tymi samymi stronami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt II UKN 307/01 OSNP 2003/24 poz. 600). Dodatkowo podnieść należy, iż okoliczności podnoszone przez skarżących w uzasadnieniu zażalenia dotyczące nieprawidłowości zaistniałych w innych sprawach mogły być podnoszone w trybie kontroli instancyjnej, natomiast nie mogą odnieść zamierzonego skutku w trybie wniosku o wyłącznie sędziów. Odnośnie wskazanego w zażaleniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005r., sygn. akt SK 53/04, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, iż całkowicie podziela poglądy Sądu I instancji dotyczące wskazanego orzeczenia przytoczone w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia. Mając na uwadze zarzuty podniesione w zażaleniu dodatkowo zważyć należy, iż Trybunał podkreślił, że wskazane w wyroku z dnia 13 grudnia 2005r rozumienie pojęcia "wyłączenia sędziego" pozwala na uniknięcie niebezpieczeństwa, że instytucja wyłączenia sędziego mogłaby przekształcić się w narzędzie służące paraliżowaniu sprawności postępowania sądowego. Trybunał Konstytucyjny podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2004r., sygn. akt GZ 4/04, że nieuprawnione byłoby twierdzenie, iż "tym więcej prawa do sądu, im większe możliwości wyłączenia sędziego od rozpatrzenia sprawy. Prawo do bezstronnego sądu należy łączyć z konstytucyjną zasadą niezawisłości sędziowskiej, a ta oznacza niezależność sędziego zarówno od organów państwa, jak i od stron. Jedną z podstawowych przesłanek niezawisłości sędziowskiej zatem jest stworzenie takich warunków sprawowania urzędu sędziowskiego, które eliminują możliwość wywierania nacisków na sędziego z którejkolwiek strony". Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.