II SA/Sz 13/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. W dniu 25 lipca 2005 r. wszczęto w stosunku do B. S. egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta S., co do należności w kwocie 380 zł (19 x 20 zł) z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu nr rej. [...] marki [...] w okresie od [...]. Przed wystawieniem tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny w dniu 18 kwietnia 2005. doręczył B. S. upomnienie nr [...] z dnia [...], a w dniu 25 lipca 2005r. doręczył zobowiązanej odpis wyżej wskazanego tytułu wykonawczego. W dniu 26 lipca 2005 r. B. S. wniosła zarzut do prowadzonego postępowania egzekucyjnego domagając się jego umorzenia i twierdząc, że pracuje 5 dni w tygodniu w K. W., zaś samochód jest jej narzędziem pracy i dlatego też nie mógł stać on zaparkowany w datach widniejących w upomnieniu. Zwróciła się do organu o podanie kiedy i pod jakim adresem/ nazwa ulicy i numer posesji / mógłby stać jej samochód. Wskazała, że w razie potrzeby dołączy zaświadczenie o swoim zatrudnieniu wraz potwierdzeniem używania samochodu w tym czasie. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z poźn. zm./ w związku z art. 18, art. 33 i art. 34 § 1,2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, ze zm.) Prezydent Miasta S., jako wierzyciel należności, po rozpatrzeniu zarzutu, podtrzymał zasadność prowadzonej egzekucji. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wyjaśnił, że fakt obecności pojazdu marki [...] w obszarze Strefy Płatnego Parkowania w oznaczonym miejscu i czasie został zarejestrowany przez pełniących swoje obowiązki inspektorów oraz zapisany na blankiecie zawiadomienia o nieopłaconym postoju w Strefie Płatnego Parkowania, które umieszcza się za wycieraczką przedniej szyby pojazdu. Zarówno ustawa o drogach publicznych jak i ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dla potwierdzenia faktu nie uiszczenia opłaty za postój w strefie nie wymagają szczególnej formy np. w postaci orzeczenia. Wierzyciel powołując się na uchwałę Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania ( zmienioną uchwałą Nr XXIX z dnia 22 listopada 2004r.) oraz na art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także na art. 140 Kc wywiódł, że dłużniczka jako właścicielka pojazdu jest odpowiedzialna za zajmowanie tym samochodem miejsca na parkingu i zobowiązana z tego tytułu do ponoszenia opłaty parkingowej oraz w przypadku nie uiszczenia takiej opłaty zobowiązana jest do uiszczenia opłaty dodatkowej. Nie jest obowiązkiem wystawcy tytułu wykonawczego ustalenie, kto poza właścicielem pojazdu w konkretnym dniu zajmował miejsce parkingowe. B. S. w zażaleniu na powyższe postanowienie podała, że prowadzenie wobec niej egzekucji jest bezzasadne, bowiem organ winien podać w jakim miejscu / numer posesji/ i kiedy naliczono jej opłatę za parkowanie pojazdu aby mogła wskazać kto użytkował pojazd. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 43 i art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z poźn. zm./ , art. 15, art. 18, art. 27§ 3, art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1980 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r. nr 110, poz. 968 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia B. S., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwaną dalej w skrócie "uegz", zarzut wnosi się do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności enumeratywnie wymienione w w/w przepisie. B. S. podniosła zarzut nieistnienia obowiązku / art. 33 pkt 1 uegz/ oraz błędu co do osoby zobowiązanej / art. 33 pkt 7 uegz/. Na mocy art. 15 § 1 uegz, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania obowiązku, przesłał dłużnikowi upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Dowód doręczenia upomnienia wierzyciel dołącza do tytułu wykonawczego / art. 27§ 3 uegz/. W niniejszej sprawie stronie doręczono upomnienie zawierające markę i numer pojazdu oraz miejsce postoju / nazwa ulicy/, godzinę, dzień oraz nr zawiadomienia. Zdaniem organu zobowiązana już przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego posiadała wiedzę co do daty i miejsca postoju przedmiotowego samochodu. Jeżeli właściciel pojazdu kwestionuje, że parkował pojazdem w dniu i w porze określonej w upomnieniu, winien wskazać osoby, którym w tym czasie umożliwił korzystanie z pojazdu. Zaniechanie wskazania tychże osób skutkuje przyjęciem twierdzenia, że strona tych okoliczności nie udowodniła. Zdaniem organu, trudno przyjąć, uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, że inspektorzy SPP, działając w zmowie, wypisywali przez okres wielu miesięcy zawiadomienia o nieopłaconym postoju, wpisując w nich markę i nr rejestracyjny samochodu zobowiązanej- z reguły przy ulicy miejsca zamieszkania, mimo, że w tych dniach nie widzieli takiego pojazdu na terenie strefy, bądź też wystawiali takie wezwania, widząc prawidłowo wypełniony i ważny blankiet opłaty za postój. Niezapłacenie opłaty dodatkowej za postój samochodu w strefie płatnego parkowania dawało podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, a za korzystającego z drogi publicznej w strefie płatnego parkowania przyjąć należało właściciela pojazdu. W przypadku, gdy właściciel nie był kierującym pojazdem, winien wskazać osobę, która tym pojazdem kierowała. Organ podał, że strona nie wskazała osoby, która jej pojazdem kierowała. B. S. wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca podniosła, że w upomnieniu podano jedynie nazwy ulic, a nie numery posesji, których się domagała. Powyższe jest istotne z uwagi na to, że ulica [...] które widnieją w upomnieniu, są częściowo płatne. Istnieje zatem możliwość, że jej samochód parkował poza strefą. Ponadto, podanie nr posesji przez organ umożliwiłoby jej podanie kto w przedmiotowych dniach użytkował jej auto. Podała, że mandat wystawiony przez upoważniony organ zawiera datę i dokładny adres z numerem posesji. Zdaniem strony, popełniła ona formalne wykroczenie nie wskazując użytkownika pojazdu, lecz jest to wynikiem niekompletnych informacji otrzymanych od organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium wskazało, że większość przypadków nieopłaconego postoju w strefie zanotowano w na ul. [...], a więc na ulicy przy której strona zamieszkuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem. Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem w pierwszej kolejności Sąd zbadał zgodność tego postanowienia z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczącymi właściwości organów i trybu egzekucji należności pieniężnych i w tym zakresie żadnych uchybień nie stwierdził. Skarżąca, stosownie do pouczenia zawartego w doręczonym Jej tytule wykonawczym, wniosła zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego twierdząc, że w dniach wskazanych w upomnieniu użytkowała przedmiotowy pojazd poza Szczecinem. Ponadto, domagała się podania kiedy i pod jakim adresem (nazwa ulicy i numer posesji) mógłby stać jej samochód. Zarzut ten trafnie został zakwalifikowany jako zarzut nieistnienia obowiązku oraz błąd co do osoby (art. 33 pkt 1 i pkt 7 uegz), którego dotyczy tytuł wykonawczy. Organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem egzekwowanego obowiązku, zarzut ten rozpatrzył w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydając w sprawie zarzutu postanowienie przewidziane art. 34 § 2 tej ustawy. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zdaniem Sądu, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma stwierdzenie, iż obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z przepisów prawa, bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego, np. decyzji (podobnie: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r. sygn. akt FSK 2580/04, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 lipca 2006r. sygn. II SA/Sz 534/06 nie publikowane). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych: "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". W myśl art. 13b ust. 1 wymienionej ustawy "opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo". Kolejne przepisy art. 13b ustawy o drogach publicznych określają: zasady ustalania strefy płatnego parkowania (ust. 2) i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalania takiej strefy (ust. 3) oraz do ustalania wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania tej opłaty (ust. 4 pkt 1 i 3). W ust. 5 wymienionego artykułu ustawodawca określił między innymi dopuszczalne różnicowanie wysokości opłat w zależności od czasu parkowania, a w ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi. Ponadto, zgodnie z art. 13f omawianej ustawy, "za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową" (ust. 1), przy czym wysokość i sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta), lecz jej wysokość nie może przekraczać 50 zł (ust. 2), opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3). Uchwałą nr XIII/269/03 z 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania Rada Miasta Szczecina wykorzystała upoważnienie zawarte w w/w przepisach ustawy o drogach publicznych. Uchwała ta, wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, jest aktem prawa miejscowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Przepis ten stanowi bowiem, że "źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego". Przepisy omawianej uchwały Rady Miasta Szczecina, jako przepisy powszechnie obowiązujące na terenie Szczecina, dotyczą więc każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej strefy płatnego parkowania. Zdaniem Sądu, nie powinno też budzić wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża, co do zasady właściciela pojazdu. Zgodnie z § 11 ust. 1 uchwały Rady Miasta Szczecina, "opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP wynosi 20 zł". Wobec stwierdzenia, iż obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu (w tym opłaty dodatkowej) powstaje z mocy prawa, bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w drodze decyzji, a więc nie powstaje również po stronie zarządcy (zarządu) drogi obowiązek doręczania właścicielowi pojazdu takiej decyzji. Sporządzane przez inspektora w razie stwierdzenia nieuiszczenia opłaty za postój "zawiadomienie" dokumentuje jedynie fakt nieuiszczenia opłaty, a zarazem informuje właściciela pojazdu o powstałym obowiązku dokonania opłaty, lecz nie nakłada tego obowiązku. Właściciel pojazdu ma zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw między innymi właśnie poprzez złożenie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym takie postępowanie wszczyna się dopiero po uprzednim doręczeniu upomnienia (wezwania do zapłaty), z wykazaniem żądanej należności. Mimo nieuiszczenia opłaty za postój, właściciel pojazdu ma więc dodatkową możliwość uiszczenia opłaty dodatkowej bez wszczynania postępowania egzekucyjnego. Jeżeli właściciel pojazdu kwestionuje istnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej poprzez wniesienie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, oceny zasadności tego zarzutu dokonuje wierzyciel, a jego ocena, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, podlega kontroli organu II instancji, a następnie sądu administracyjnego. Organy obu instancji, w swych orzeczeniach nie dokonały szerszej oceny sporządzonych przez inspektorów SPP zawiadomień o nieuiszczonej opłacie za postój pojazdu. Stanowi to naruszenie prawa procesowego w zakresie sporządzenia uzasadnienia postanowienia, zdaniem Sądu nie mające jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy jednak stwierdzić, że przeprowadzony przez Sąd dowód z 9 kopii takich zawiadomień z okresu od [...], sporządzonych przez różnych inspektorów, jak wynika to z odmiennych numerów służbowych i podpisów, pozwala na stwierdzenie, iż żądana należność wierzyciela istnieje, a zatem zasadne było sporządzenie upomnienia, a następnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej. Podnoszonym zarzucie skarżąca zakwestionowała najpierw możliwość dokonywania przez nią postoju we wskazanych w upomnieniu miejscach z uwagi na fakt pracy od poniedziałku do piątku poza Szczecinem, która wymaga używania przez nią przedmiotowego pojazdu. Okoliczności tej skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie udowodniła, tym samym zarzut o nieistnienia obowiązku jest bezzasadny. Pomimo, że strona zakwestionowała możliwość parkowania pojazdem [...] w dniach wskazanych w upomnieniu, to domagała się podania przez organ dat (wymienione w upomnieniu) wraz nazwą ulicy (podane w upomnieniu) i numerem posesji. Taka postawa skarżącej świadczy o tym, że dopuszcza ona możliwość parkowania przedmiotowego samochodu w dniach wskazanych w upomnieniu. W zażaleniu strona precyzuje, że podanie numeru posesji jest jej niezbędne z uwagi na ustalenie osób, które mogłyby w tych dniach użytkować jej samochód. Ponadto, w skardze wskazała, iż ulice [...] objęte są strefą płatnego parkowania jedynie częściowo, wobec tego istnieje możliwość, że pojazd był zaparkowany poza strefą. Faktem jest, że część ulic w Szczecinie objętych jest strefą piątego parkowania, a część nie. Stronie nie zarzuca się nieopłaconego postoju na ul. [...]. W upomnieniach wymienione są ulice [...] (13 razy- ulica, przy której skarżąca zamieszkuje), [...] (2 razy), [...] (po razie), wszystkie te ulice znajdują się blisko siebie w centrum miasta, w okolicy miejsca zamieszkania strony. Zdaniem Sądu, nie sposób przyjąć aby inspektorzy SPP wypisywali zawiadomienia o braku opłaty parkingowej w miejscach postoju, gdzie strefa nie obowiązuje. Organ nie ma też obowiązku wskazywania numerów posesji przy których parkowane były auta w ramach strefy SPP. To na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek wskazania konkretnej osoby użytkującej jego pojazd, jeżeli zaprzecza, iż to on zaparkował samochód w strefie. Wskazanie nazwy ulicy jest wystarczające do dokonania takich ustaleń, tym bardziej, że w niniejszej sprawie pojazd należy do osoby fizycznej, a nie do firmy, zatrudniającej co najmniej kilka osób, mogących w dowolny sposób go użytkować. Strona nie wskazała jakichkolwiek innych użytkowników pojazdu, tym samym zarzut błędu co do osoby zobowiązanej jako ogólnikowy i nieskonkretyzowany należało uznać za bezzasadny. Zarzut skargi związany z niewłaściwie wystawionym upomnieniem również jest chybiony, bowiem przepisy prawne dotyczące mandatów, które mogą wystawiać upoważnione organy nie dotyczą tego rodzaju upomnień. Zwrócić należy uwagę również, że § 7 uchwały nr XIII/269/03 z 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania określa, m.in. zasady wypełniania biletów parkingowych (czytelnie) oraz umieszczania biletów i abonamentów (w sposób widoczny). W niniejszej sprawie w zawiadomieniach sporządzonych przez różnych inspektorów SPP o nieuiszczonej opłacie za postój pojazdu widnieją zapisy, m.in. "brak biletu" i " abonament niewidoczny w części terminu ważności". Gdyby strona posiadała ważny abonament, który dla mieszkańców strefy jest znacznie niższy niż dla innych osób go wykupujących (§ 5 ust. 1 pkt 4 w/w uchwały) niewątpliwie by podniosła zarzut związany z jego posiadaniem. Tym bardziej, że dokumenty związane z wykupieniem abonamentu są przechowywane przez odpowiedni organ. Posiadając dowody w postaci upomnień organ I instancji (wierzyciel), uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, (dokonując tzw. swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 Kpa), miał podstawę do przyjęcia, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakty nieuiszczenia przez skarżącą opłat za parkowanie pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania, co skutkowało naliczeniem opłaty dodatkowej. Wobec tego żądanie zapłaty kwoty 380 zł, z tytułu 19 nieuiszczonych opłat, w datach wskazanych w upomnieniu okazało się uzasadnione. Mając wszystko powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.