IV KB 20/26
Izba Karna2026-03-31
Skład orzekający: Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę oskarżonej w trybie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 uSN, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz jak okoliczności związane z powołaniem miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie?Ratio decidendi
Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę oskarżonej na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 uSN, podlega odrzuceniu, jeżeli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz jak okoliczności związane z powołaniem miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Samo powołanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku, gdyż oznaczałoby to jego występowanie w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności, co stałoby w sprzeczności z celem art. 29 § 5 uSN. Ponadto, w przypadku odrzucenia wniosku złożonego przez obrońcę, nie ma obowiązku zawiadamiania organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, chyba że stwierdzono przesłanki określone w art. 20 § 1 k.p.k., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonej złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego SN A.D. wymogów niezawisłości i bezstronności, uwzględniając okoliczności towarzyszące powołaniu i postępowaniu po powołaniu. Wniosek został złożony w trybie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 uSN. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek obrońcy oskarżonej o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.Pełny tekst orzeczenia
IV KB 20/26 ZARZĄDZENIE Dnia 31 marca 2026 r. W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.D. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżoną (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonej (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i oskarżonemu oraz dołączyć do akt IV KS 2/26; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.D.; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne
IV KB 20/26 2 (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński
IV KB 20/26 3 [WB] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- IV KB 59/25 2025-05-08Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę oskarżonej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, może być odrzucony z powodu braku wskazania, w jaki sposób o…
- IV KB 37/25 2025-03-13Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę oskarżonej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje sposobu, w jak…
- IV KB 42/26 2026-05-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę uniewinnionych, powinien skutkować zawiadomieniem Okręgowej Rady Adwokackiej o odrzuceniu wniosku, jeśli przepis stanowi o obow…
- III KB 19/24 2024-10-03Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego…
- I KB 108/25 2025-11-19Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, czyni zadość wymaganiom formalnym, jeśli nie wskazuje sposobu, w jaki okoliczności związane z powoł…
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy