I SA/Gd 582/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-04-05
Skład orzekający: Alicja Stępień, Zbigniew Romała, Ewa Kwarcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odliczenie od dochodu premii inwestycyjnej w roku podatkowym 1997, oparte na wydatkach inwestycyjnych poniesionych w roku 1996, jest dopuszczalne, jeśli kwalifikacja tych wydatków jako podlegających uldze inwestycyjnej w roku 1996 była przedmiotem sporu i została ostatecznie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że jej prawidłowość zależała od rozstrzygnięcia kwestii dotyczących roku 1996, które zostało już dokonane w innej sprawie przez WSA. Sąd podzielił ustalenia z tamtego postępowania, zgodnie z którymi organy podatkowe przedwcześnie pominęły wydatki na zakup praw majątkowych zaksięgowanych jako "wartość firmy", naruszając tym samym obowiązek wyczerpującego postępowania dowodowego. W konsekwencji, błędne ustalenie stanu faktycznego w roku 1996 skutkowało wadliwością decyzji dotyczącej roku 1997.Stan faktyczny
Spółka "A" zaniżyła dochód za 1997 r. poprzez odliczenie premii inwestycyjnej, która wynikała z odliczenia wydatków inwestycyjnych z roku 1996. Organy podatkowe uznały, że wydatki te (wartość firmy i maszyny nabyte w drodze przewłaszczenia) nie kwalifikowały się do ulgi inwestycyjnej. Spółka kwestionowała te ustalenia, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i rozporządzeń dotyczących ulg inwestycyjnych. Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia, czy spółka miała prawo do ulgi inwestycyjnej w 1996 r., co miało wpływ na rozliczenia za rok 1997.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 1500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Alicja Stępień /spr./ Sędziowie NSA Zbigniew Romała NSA Ewa Kwarcińska Protokolant – Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 7 marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od stycznia 1997 r. do grudnia 1997 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 1500,- zł (tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
I SA/Gd 582/01
U z a s a d n i e n i e
W dniach od 12 października 2000 r. do 9 listopada 2000 r. Inspektor Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej przeprowadził w Spółce z o.o. "A" kontrolę w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r.
W wyniku kontroli ustalono, iż Spółka zaniżyła dochód stanowiący podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym o kwotę 290.930,00 zł.
Nieprawidłowości stwierdzone w trakcie kontroli zawarte zostały w protokole z badania dokumentów i ewidencji z dnia 9 listopada 2000 r.
Decyzją z dnia 28 listopada 2000 r. Inspektor Kontroli Skarbowej określił dla Spółki wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 r. w kwocie 2.668.464,00 zł, wysokość zaległości podatkowej w w/w podatku w kwocie 110.553,00 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości na dzień wydania powyższej decyzji w kwocie 123.283,30 zł.
Zaległość podatkowa określona powyższą decyzją była konsekwencją odliczenia od dochodu za 1997 r. premii inwestycyjnej w kwocie 474.623,00 zł z tytułu odliczenia od dochodu osiągniętego w 1996 r. wydatków inwestycyjnych w kwocie 949.246,37 zł, na które składały się: "wartość firmy" odliczona w wysokości 125.447,31 zł oraz maszyny i urządzenia nabyte w drodze przewłaszczenia za nie spłacone w terminie pożyczki w wysokości 823.799,06 zł, które nie mieściły się w kategorii wydatków objętych ulgą inwestycyjną w rozumieniu przepisów podatkowych. Na wysokość zaległości podatkowej w roku 1997 miały też wpływ dokonane od wydatków inwestycyjnych odpisy amortyzacyjne w kwocie 183.693,00 zł zaliczone przez Spółkę na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 483 ze zm.) do wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów roku 1997, które w wyniku nie nabycia w 1996 r. prawa do ulgi inwestycyjnej od wyżej wymienionych wydatków inwestycyjnych w myśl art. 15 ust. 1 ustawy Spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów 1997 r.
Nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. zostały stwierdzone przez Inspektora Kontroli Skarbowej w wyniku przeprowadzenia w okresie od 3 czerwca 2000 r. do 15 czerwca 2000 r. kontroli i w konsekwencji wydania decyzji z dnia 5 lipca 2000 r. Nr [...], którą określono Spółce wysokość zaległości podatkowej za 1996 r. w kwocie 416.104,00 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości liczonych do dnia wydania decyzji w kwocie 604.392,80 zł.
Nie zgadzając się z ustaleniami zawartymi w decyzji Spółka pismem z dnia 17 lipca 2000 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Izba Skarbowa po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym decyzja z dnia 3 października 2000 r. Nr [...] uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w całości i określiła wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. w kwocie 369.408,00 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji w kwocie 536.567,50 zł.
Organ odwoławczy za zasadne uznał zarzuty Spółki dotyczące wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wynagrodzeń wypłaconych członkom Rady Nadzorczej w kwocie 116.737,50 zł i w konsekwencji stwierdził, iż sporna kwota wydatków stanowi koszty uzyskania przychodów.
Nie znalazł jednak podstaw do odliczenia od dochodu za 1996 r. wydatków inwestycyjnych w kwocie 949.246,37 zł.
Spółka nie zgadzając się z powyższą decyzją Izby Skarbowej, skorzystała z prawa zaskarżenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, wnosząc skargę pismem z dnia 2 listopada 2000 r.
Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturę I SA/Gd 2355/00.
W ocenie Spółki dokonane od dochodu odliczenie wydatków inwestycyjnych w 1996 r. znajduje swoje uzasadnienie zarówno w stanie faktycznym jak i prawnym.
W związku z powyższym Spółka uważa, iż w roku 1997 nabyła prawo do premii inwestycyjnej w wysokości 50 % wydatków inwestycyjnych poniesionych i odliczonych w roku poprzednim, czego wyrazem jest odwołanie z dnia 7 grudnia 2000 r. L. dz. [...] od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczącej roku 1997.
W odwołaniu Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego poprzez wydanie wyroku ze skargi na decyzję Izby Skarbowej z dnia 3 października 2000 r. Nr [...].
W ocenie Spółki zaskarżona decyzja dotycząca roku 1997 była bezzasadna.
Spółka bowiem nie podzieliła stanowiska organu pierwszej i drugiej instancji, iż nie miała prawa do odliczenia od dochodu za 1996 r. wydatków inwestycyjnych, tj. części wydatków związanych z zakupem praw majątkowych, wchodzących w skład nabytej od syndyka zorganizowanej części przedsiębiorstwa państwowego w upadłości zaksięgowanych do "wartości firmy" oraz wydatków na nabycie ruchomości, będących środkami trwałymi, a stanowiących wcześniej przedmiot umowy przewłaszczenia, czego wyraz dała w skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec powyższego w ocenie Spółki wydanie prawidłowej decyzji za rok 1997 przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny było niemożliwe, co czyniło zasadnym wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji jako przedwczesnej i zawieszenie postępowania do czasu wydania wyroku.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 7.03.2001 r. nie podzielając argumentów odwołania utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Spółka nie zgadzając się z powyższą decyzją Izby Skarbowej, skorzystała z prawa zaskarżenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, wnosząc skargę pismem z dnia 2 kwietnia 2001 r.
W skardze Spółka wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności § 2 w związku z § 1 ust. 4 pkt 5 lit. a i f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego (Dz. U. z 1996 r. Nr 39, poz.171 z późn. zm.), przez nie uznanie za wydatki dające prawo do skorzystania z ulgi inwestycyjnej, a w konsekwencji do skorzystania z premii: wydatków poniesionych na zakup maszyn i urządzeń będących uprzednio przedmiotem przewłaszczenia oraz wydatków poniesionych na zakup praw majątkowych zaksięgowanych do "wartości firmy".
Zarzuca także naruszenie art.122 i art.187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Ordynacja podatkowa przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie ustalenia czy prawa majątkowe nabyte od syndyka masy upadłości B takie jak prawo do używania nazwy "C", patenty, prawa do projektów wynalazczych, przejęta technologia produkcji, dokumentacja techniczna i wzory użytkowe posiadały niższą wartość aniżeli przyjęta przez podatnika wycena na kwotę 271.954,50 zł, z czego jedynie 125.447,31 zł objęto ulgą inwestycyjną, a w konsekwencji 50 % premią inwestycyjną będącą przedmiotem zaskarżonej decyzji, a także art. 201 § 1 ust. 3 Ordynacji podatkowej przez wydanie zaskarżonej decyzji mimo, iż jej poprawność jest uzależniona od rozstrzygnięcia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny, do którego Spółka wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej z dnia 3 października 2000 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z 5 lipca 2000 r. Nr [...], tj. ustalenia, czy podatnik nabył prawo do ulgi inwestycyjnej w roku 1996.
W uzasadnieniu skargi Spółka konsekwentnie stoi na stanowisku, iż w 1996 r. miała prawo do skorzystania z ulgi inwestycyjnej, czemu dała wyraz wnosząc dnia 2 listopada 2000 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodząc, iż miała prawa do odliczenia od dochodu za 1996 r. wydatków inwestycyjnych, tj. części wydatków związanych z zakupem praw majątkowych, wchodzących w skład nabytej od syndyka zorganizowanej części przedsiębiorstwa państwowego w upadłości zaksięgowanych do "wartości firmy" oraz wydatków na nabycie ruchomości, będących środkami trwałymi, a stanowiących wcześniej przedmiot umowy przewłaszczenia.
Spółka podnosi, iż Izba Skarbowa rozpatrując odwołanie pominęła fakt, podkreślany przez Spółkę zarówno w skardze złożonej na decyzję dotyczącą 1996 r. jak i w odwołaniu, że poniesione przez nią w 1996 r. wydatki zaksięgowane pod pozycją "wartość firmy" faktycznie obejmowały prawo do używania nazwy "C", patenty, prawo do projektów technicznych, technologii produkcji oraz do innej dokumentacji technicznej oraz do wzorów użytkowych – a zatem były to prawa majątkowe, podlegające amortyzacji.
Zdaniem Spółki organ podatkowe uznając za bezsporne nabycie przez Spółkę praw majątkowych winny dokonać ich wyceny, czego nie uczyniły, czym naruszyły art.art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Obowiązek poszukiwania i prowadzenia dowodów ciążył na organach podatkowych a nie na Spółce, bowiem ta twierdziła i twierdzi, że nie przekroczyła wykorzystaną ulgą wartości nabytych praw majątkowych.
Końcowo Spółka wskazuje, iż brak zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie stanowi naruszenie art. 201 § 1 ust. 2 Ordynacji podatkowej, bowiem niespornym jest to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie skargi z dnia 2 listopada 2000 r. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 3 października 2000 r. Nr [...] będzie miało decydujący wpływ na stwierdzenie czy Spółka w 1997 r. miała prawo do premii inwestycyjnej.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Nie ulega wątpliwości, że wielkość zobowiązania podatkowego Spółki za 1997 r. w istocie zależy od oceny okoliczności, które dotyczą roku 1996. Aczkolwiek Sąd nie zgadza się, iż niezbędne było zawieszenie postępowania przed organami podatkowymi do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd zasadności skargi Spółki dotyczącej zobowiązań podatkowych za 1996 r., to Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela ustalenia wynikające z rozstrzygnięcia w sprawie I SA/Gd 2355/00.
W sprawie o sygnaturze I SA/Gd 2355/00 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązań Spółki "A" z tytułu podatku od osób prawnych za 1996 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarga jest częściowo zasadna albowiem z naruszeniem art. 122 Ordynacji podatkowej bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego przedwcześnie pominięte zostały wydatki poniesione w 1996 r. przez Spółkę na zakup praw majątkowych zaksięgowanych przez skarżącą jako "wartość firmy".
Odnosząc wywody dotyczące art. 122 Ordynacji podatkowej do rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdził, iż organy podatkowe nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego przepisu.
Wskazano, że zaistniałe kontrowersje podatkowe związane są z nabyciem przez Spółkę we wrześniu 1996r. przedsiębiorstwa państwowego w upadłości. W skład nabytego przedsiębiorstwa wchodziły: prawo wieczystego użytkowania gruntów, budynki, budowle, urządzenia techniczne, prawa majątkowe (znak firmy, patenty, projekty techniczne, technologia, wzory użytkowe), środki trwałe i wyposażenie. Cena zakupu przedsiębiorstwa obejmowała zbiorczo wszystkie składniki wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa, natomiast dopiero dla celów wprowadzenia poszczególnych z nabytych dóbr do ksiąg rachunkowych została dokonana ich szacunkowa wycena rynkowa, obejmująca budynki, budowle (nieruchomości), przedmioty nietrwałe i prawo użytkowania wieczystego. Oznacza to tym samym, że nie poddano odrębnej wycenie nabytych w drodze kupna praw o charakterze majątkowym, co nie znaczy jednak, iż pominięto te wartości w księgach rachunkowych Spółki. Różnicę pomiędzy wartością rynkową poddanych wycenie składników majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa a ceną nabytego przedsiębiorstwa Spółka zaewidencjonowała jako "wartość firmy" (wyliczając jej wielkość), kwalifikując tę wartość jako wartość niematerialną i prawną podlegającą amortyzacji podatkowej. Wartość ta następnie, w części odpowiadającej oszacowanym przez Spółkę wydatkom na nabycie praw majątkowych została przez nią odliczona od podstawy opodatkowania jako wydatek inwestycyjny objęty ulgą podatkową.
Należy podkreślić, że zarówno organ kontroli skarbowej, jak też Izba Skarbowa nie kwestionowały zasadności ustalenia wartości firmy co do jej przedmiotu i wysokości, co zaważyło na dalszym toku postępowania w zakresie ulgi inwestycyjnej i jego wyniku niekorzystnym dla Spółki.
W tym miejscu wypada zwrócić uwagę, że rozporządzenie w sprawie amortyzacji w brzmieniu obowiązującym w 1996r., nakazujące dokonywania amortyzacji poszczególnych (wyodrębnionych) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych od wartości początkowej każdego z nich, nie zawierało żadnych bezpośrednich i szczegółowych regulacji dotyczących zasad wyceny składników majątku wchodzących w skład kupionego przedsiębiorstwa; jedyną wskazówką w tym zakresie był przepis § 4 ust.11 rozporządzenia w sprawie amortyzacji, odsyłający do art.14 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (wycena wartości początkowej nie powinna znacznie odbiegać od ceny rynkowej).
Z powodu braku stosownych regulacji w przepisach podatkowych (ale również w ustawie o rachunkowości), w razie zakupu przedsiębiorstwa łączna wartość początkowa wszystkich składników wchodzących w skład przedsiębiorstwa nie mogła być wyższa niż cena nabycia przedsiębiorstwa, a wartość początkową każdego z nich samodzielnie ustalał podatnik, przy czym nie mógł znacznie przekroczyć ceny rynkowej niektórych (a w konsekwencji obniżyć wartości początkowej innych).
Nie ulega wątpliwości, że Spółka popełniła błąd ewidencjonując wartość nabytych praw jako "wartość firmy", a nie odrębną pozycję wartości niematerialnych i prawnych. Miejsce (sposób) zaksięgowania wartości nabytych praw nie może być jednak uznany jako podatkotwórczy, co wielokrotnie podnosił Naczelny Sąd Administracyjny, nie mówiąc już o Trybunale Konstytucyjnym.
Mając na uwadze uregulowania powołanego rozporządzenia oraz brzmienie § l ust.4 pkt 5 lit.f) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 stycznia 1994r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego, zgodnie z którym to przepisem wydatki inwestycyjne objęte ulgą podatkową mogą również dotyczyć praw majątkowych uznawanych za wartości niematerialne i prawne, podlegające odpisom amortyzacyjnym uznawanym za koszty uzyskania przychodów. Spółka potraktowała ustaloną w związku z nabyciem przedsiębiorstwa państwowego część wartości firmy jako wartość niematerialną i prawną, której wystąpienie uprawnia do odliczenia jej kwoty od podstawy opodatkowania.
Jednakże błędny sposób zaksięgowania wydatku nie uprawnia organów orzekających w sprawie do stosowania zaprezentowanego automatyzmu - wręcz przeciwnie: ich powinnością jest wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na treść finalnego rozstrzygnięcia. Wynika to wprost ze wspomnianej powyżej zasady ogólnej postępowania podatkowego (art.122 Ordynacji podatkowej), zgodnie z którą, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a więc mają obowiązek wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy oraz wyjaśnienia rzeczywistej treści jej stosunków faktycznych i prawnych. Ma to szczególne znaczenie w postępowaniu dotyczącym zobowiązań podatkowych, ponieważ na organy podatkowe zostaje nałożony obowiązek określania tych zobowiązań w wysokościach odpowiadających faktycznie osiąganym przychodom i ponoszonym kosztom, a podstawową kwestią będzie oczywiście ustalenie rzeczywistej wielkości podstawy opodatkowania.
Z tą zasadą ogólną nierozerwalnie łączy się stosowanie odpowiednich środków dowodowych w toku postępowania.
Jeżeli bowiem przyjęta przez Spółkę metodologia nie była w pełni prawidłowa, to w celu rzetelnego ustalenia podstawy opodatkowania, należało uwzględnić fakt, iż Spółka spełniała warunki do skorzystania z ulg inwestycyjnych w 1996r., następnie zaś należało wyspecyfikować oraz ustalić wartość poszczególnych praw majątkowych wówczas nabytych, a wreszcie odliczyć wydatki poniesione na nabycie tych praw (w wysokości określonej przepisami rozporządzenia) od dochodu do opodatkowania w 1996r.
W związku z tymi zastrzeżeniami Sąd w sprawie I SA/Gd 2355/00 uznał, że postępowanie dowodowe zostało przez organy podatkowe zakończone przedwcześnie, bez wyczerpującego wyjaśnienia tej części sporu.
Jednakże uwag nie można odnieść do oceny dokonanej przez organy, dotyczącej poniesionego przez Spółkę wydatku na nabycie maszyn i urządzeń od Spółki "D".
W ocenie Sądu Izba Skarbowa orzekając co do tej kwestii nie naruszyła przepisów prawa, dokonała bowiem pełnych ustaleń, a podjęte stanowisko wyczerpująco uzasadniła.
Przypomnieć należy, iż na podstawie faktury VAT nr 3133/96 z dnia 30 listopada 1996r. wystawionej przez Spółkę "D" Spółka do ulgi inwestycyjnej zaliczyła wartość maszyn i urządzeń oraz środki transportu (z wyjątkiem samochodów osobowych) w kwocie 823.799,06 zł. Z treści faktury wynika, iż zafakturowane środki były przedmiotem umowy przewłaszczenia z dnia 29 stycznia 1996 r. Zapłata za fakturę nastąpiła w części przelewem - 162.948,71 zł, pozostała kwota w wysokości 861.847,00 zł była przedmiotem kompensaty z pożyczkami, których Spółka w styczniu 1996 r. udzieliła Spółce "D" (umowy pożyczki z dnia 4 i 29 stycznia 1996 r.).
W piśmie Spółki "D" z dnia 30 listopada 1996 r. potwierdzono natomiast stan zadłużenia, określony w piśmie Spółki z dnia 29 listopada 1996 r., na kwotę 861.847,00 zł, na którą złożyły się wartości niespłaconych pożyczek.
W piśmie Spółki z dnia 29 listopada 1996 r., w którym przedstawiono rozliczenie pożyczek zabezpieczonych Umową przeniesienia własności rzeczy ruchomych z dnia 29 stycznia 1996r. celem wzajemnego rozliczenia i akceptacji, zaznaczono również, iż wartość netto maszyn i urządzeń wg załącznika do Umowy przeniesienia wynosi 839.996,48 zł i będzie ceną netto na fakturze wystawionej z datą 30 listopada 1996 r.
W skardze Spółka podnosi, iż z uwagi na zły stan pożyczkobiorcy i brak perspektyw na poprawę tej sytuacji postanowiono nie zawierać dalszych aneksów do zawartej umowy pożyczki. Ponadto, jak twierdzi Spółka, zgodnie stwierdzono, że skoro nie jest możliwe odzyskanie przez Spółkę kwoty pożyczki wraz z odsetkami, a równocześnie wartość przewłaszczonego majątku jest wyższa od kwoty zobowiązań z tytułu umowy pożyczki, to nastąpiło rozwiązanie umów pożyczek, a zamiast tego dłużnik sprzedał Spółce uprzednio przewłaszczone składniki majątkowe, w zamian za co zostanie zwolniony z długu.
Z powyższym zgodzić się nie można, albowiem z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że wobec niespłacenia do końca października 1996 r. pożyczek (termin ten określał aneks z dnia 5 lipca 1996 r.) Spółka na podstawie umowy przeniesienia własności rzeczy ruchomych z dnia 29 stycznia 1996 r. (w której zastrzeżono, że przeniesienie własności rzeczy straci moc, jeżeli pożyczkobiorca zwróci pożyczki w określonym terminie) stała się ostatecznie właścicielem maszyn i urządzeń.
Potwierdzeniem nierozwiązania umów pożyczek i tym samym umowy przeniesienia własności rzeczy jest prowadzona pomiędzy stronami tych umów korespondencja, a w szczególności pismo Spółki z dnia 18 listopada 1996 r., w którym powołując się na umowę przeniesienia własności rzeczy wezwała Spółkę "D" do przekazania używanych maszyn i urządzeń stanowiących zabezpieczenie udzielonych pożyczek z dnia 4 i 29 stycznia 1996 r. wg wykazu stanowiącego załącznik do umowy. Termin przekazania środków trwałych został ustalony na dzień 30 listopada 1996 r.
Za powyższym świadczy także pismo Spółki z dnia 29 listopada 1996r dotyczące rozliczenia pożyczek zabezpieczonych umową przeniesienia z dnia 29 stycznia 1996r., w którym Spółka podaje stan zadłużenia z tytułu udzielonych pożyczek oraz pismo Spółki "D" z dnia 30 listopada 1996r. dotyczące kompensaty wzajemnych zobowiązań i potwierdzające stan zadłużenia z tytułu pożyczek podany w piśmie Spółki.
Ponadto zauważyć należy, iż w zawartych przez strony umowach pożyczki przewidywano możliwość odstąpienia od tych umów, gdy z powodu złego stanu majątkowego wątpliwe będzie, czy pożyczka zostanie zwrócona. Odstąpienie od umów - zgodnie z ich treścią, tj. § 6 obu umów pożyczek - musiało nastąpić w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
W ocenie Sądu uzasadniony jest pogląd Izby Skarbowej, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wbrew twierdzeniom Spółki nie dowodzą, że doszło do sprzedaży maszyn i urządzeń.
Spółka, poza samym twierdzeniem o rozwiązaniu umów pożyczek i automatycznym rozwiązaniu umowy przewłaszczenia, zarówno organowi pierwszej jak i drugiej instancji, nie przedstawił bowiem żadnych dowodów potwierdzających sporny fakt, a to oznacza, że nie mogło dojść do skutecznego rozwiązania umów pożyczek i tym samym umowy przewłaszczenia.
Z tych względów uznać należy, że przepis art. 453 K.c. nie ma zastosowania w tej sprawie.
Z całokształtu materiału dowodowego nie wynika w sposób niepodważalny, jak twierdzi Spółka, że zgodnym zamiarem stron i ich wspólną wolą było dokonanie sposobu uregulowania wzajemnych relacji prawnych poprzez zawarcie umowy sprzedaży w miejsce niemożliwej do zrealizowania umowy pożyczki.
Powyższemu zaprzecza dołączone przez Spółkę - stanowiące zał. Nr 17 do odwołania - sprawozdanie Zarządu "D" Spółka z o.o. z sytuacji ekonomicznej tej Spółki za okres 8 miesięcy 1996r., gdzie w podsumowaniu w pkt 3. wzmocnienie pozycji finansowej Spółki pod lit.b) widnieje "zmniejszenie kapitałów obcych w finansowaniu majątku trwałego poprzez przewłaszczenie maszyn i urządzeń przez P.W. "A" na skutek niespłacenia pożyczek udzielonych na ich zakup". Powyższy dokument potwierdza natomiast zasadność ustaleń Izby Skarbowej, tj. fakt, iż Spółka na podstawie umowy przeniesienia własności rzeczy stała się ich właścicielem.
Wobec faktu, iż Spółka na podstawie umowy przeniesienia własności rzeczy była już właścicielem spornych składników majątkowych, ich sprzedaż przez Spółkę "D" właścicielowi nie mogła być skuteczna. Zatem wywody Spółki odnoszące się do faktury VAT z dnia 30 listopada 1996r., jej wysokości, formy zapłaty należy uznać za bezzasadne.
Powyższych ustaleń nie podważa także fakt rozliczeń, które miały miejsce w miesiącu grudniu 1996r.
Biorąc pod uwagę powyższe zasadne jest stanowisko, iż nabycie własności składników majątkowych objętych ulgami w innej formie np. w drodze przewłaszczenia, jako nie związane z zakupem (umowa sprzedaży) – nie stanowi wydatków inwestycyjnych.
Przepisy § 1 ust. 4 pkt 5 lit.a cyt. rozporządzenia w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych pozwalają bowiem na odliczenie wydatków wyłącznie podatnikom, którzy kupili środki trwałe.
Reasumując, w ocenie Sądu, prawidłowo ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny nie daje podstaw do odliczenia od dochodu przewłaszczonych maszyn i urządzeń na podstawie wskazanego przez Spółkę przepisu.
Zdaniem Sądu skoro w rozstrzygnięciu w sprawie I SA/Gd 2355/00 Sąd dokonał oceny uprawnień Spółki do ulgi inwestycyjnej w sposób, który Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, to także będąca konsekwencją rozliczeń podatkowych zaskarżona decyzja Izby Skarbowej dotycząca 1997 r. jest wadliwa w takim rozumieniu, jak to uczyniono w sprawie I SA/Gd 2355/00.
Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o jej uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 206 powyższej ustawy.
Na podstawie art. 152 ustawy orzeczono o wykonaniu zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło