II SA/Łd 1630/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: G. Szkudlarek, Sędziowie Sędzia NSA: Z. Zgierski, p.o. Sędziego WSA: R. Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ściany dobudowanej do ściany szczytowej budynku gospodarczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] Nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz K. W. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał K. W. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie ściany szczytowej budynku gospodarczego, usytuowanego na działce, położonej w R. przy ul. A 29. Orzeczenie powyższe wydane zostało na podstawie art. 50 ust.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 4141 z późn. zm.), po ustaleniu, że inwestor prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę i w sposób powodujący zagrożenie dla konstrukcji ściany. Na skutek zażalenia złożonego przez K. W., H. W. i T. W., postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podnosząc, iż organ I instancji nie wyjaśnił jaki zakres obejmowały prowadzone przez K. W. roboty, czy ściana szczytowa istniała czy też nie i czy na wykonanie tychże robót wymagane było pozwolenie na budowę, zgłoszenie czy też roboty te uznać należało za bieżącą konserwację. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał K. W. rozbiórkę ściany dobudowanej do ściany szczytowej budynku gospodarczego, usytuowanego na działce, położnej w R. przy ul. A. Orzeczenie powyższe oparte zostało na ustaleniach, że K. W. do istniejącego budynku gospodarczego dobudował ścianę o długości 6,60 m i wysokości 4,30 m., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie dokonując weryfikacji oświadczeń stron, organ stwierdził, że niezależnie od tego czy budowa rozpoczęta została w roku 1960, jak twierdzi inwestor, czy też prowadzona była w okresie od 20 maja do 8 czerwca 1999r., co podnosi H. W., w obu wypadkach zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, bowiem roboty kontynuowane były po dniu 1 stycznia 1995r., tj po wejściu w życie tejże ustawy. Zgodnie bowiem z twierdzeniami inwestora, w 1999r. wykonane zostało tynkowanie ściany. Po myśli art. 48 w zw. z art. 103 ust. 2 cytowanej ustawy zatem nakazano rozbiórkę ściany, wykonanej bez pozwolenia na budowę. Odwołanie od tejże decyzji złożył K. W., wskazując, iż na skutek złożonej przez niego kasacji uchylone zostało postanowienie Sądu Wojewódzkiego w S., oddalające apelację od postanowienia o dział spadku. Wskazał, iż posiada uprawnienie do dysponowania nieruchomością, na terenie której prowadzona jest inwestycja, zaś postępowanie nadzoru budowlanego uważa za szykanę. Wniósł zatem o umorzenie postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Wskazał na trafność zastosowania przez organ I instancji przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, podnosząc, iż postępowanie administracyjne nie może zostać umorzone, bowiem przedmiot samowoli budowlanej istnieje, zatem toczące się postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. W skardze na wspomnianą decyzję K. W. podniósł, iż jest ona pozbawiona racji, zaś działanie nadzoru budowlanego – "niepoważne". Wskazał, iż w 1985r. zamurował szczyt budynku poza deskami. Natomiast w 1999r. jedynie zerwał deski i otynkował ścianę. Nakaz rozbiórki doprowadzi do powstania dziury w budynku "a przecież szczyt budynku stoi frontem do osiedla i drogi". Postanowieniem z dnia [...], wydanym na rozprawie, zawieszono postępowanie w sprawie, z uwagi na śmierć uczestnika postępowania T. W. i podjęto je z udziałem jego następczyni prawnej (spadkobieczyni testamentowej) G. W.. Dopuszczono jednocześnie dowód z dokumentów, zgromadzonych w aktach sprawy o sygn. [...], Sądu Rejonowego w [...]., zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia [...], skazującym K. W., za czyny z art. [...] ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jeżeli zaś jest to niezbędne dla załatwienia sprawy, przewidziane ustawą środki stosuje się w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.s.a.) Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie wydany został przez Sąd Rejonowy w [...] prawomocny wyrok skazujący w postępowaniu karnym, mający charakter prejudycjalny, w rozumieniu art. 11 p.s.a. Wyrokiem z dnia [...], wydanym w sprawie o sygn. [...] K. W. skazany został m.in. za to, że "w okresie od 8 lipca 1992r. do dnia 16 lutego 2000r. w R., woj. [...] na posesji przy ul. A 29 na działce nr 59 rozbudował budynek gospodarczy dobudowując bez stosownego pozwolenia piwnice, obniżając strop, zmieniając elewacje oraz przedłużając w/w budynek, tj. za czyn z [...] ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 89, poz. 414)". Jakkolwiek opis przypisanego skazanemu czynu sugeruje, iż działania przestępcze dotyczą budynku gospodarczego, innego niż objęty zaskarżoną decyzją, ustalenia poczynione przez sąd a wyrażone w uzasadnieniu orzeczenia, nie pozostawiają wątpliwości, że przedmiot postępowania karnego stanowiło także wzniesienie ściany szczytowej budynku gospodarczego, której wspomniana decyzja dotyczy. Po myśli art. 11 p.s.a. natomiast ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Tym samym fakt dopuszczania się przez K. W. samowoli budowlanej oraz okres, w którym inwestor tejże samowoli dokonał są okolicznościami mającymi charakter prejudykatu. Tym niemniej uchybienia w toku postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, nie pozwalają na poprzestaniu na powyższych ustaleniach. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem jednoznacznie czy nakazana została rozbiórka ściany dobudowanej do ściany szczytowej czy też ściany szczytowej budynku gospodarczego. Sentencja orzeczenia organu I instancji, utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., wskazuje na ścianę dobudowaną jedynie do ściany szczytowej. Ale już uzasadnienie tejże decyzji mówi wyłącznie o wybudowanej ścianie szczytowej budynku gospodarczego. Również cytowane uzasadnienie wyroku skazującego z dnia [...], zawiera ustalenia o "budowie ściany szczytowej budynku". Organ odwoławczy kwestii wspomnianej nie badał, choć m.in, to zagadnienie było powodem wcześniejszego uchylenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] w sprawie nakazania wstrzymania robót przy budowie ściany szczytowej. Treść skargi jako konsekwencję rozbiórki wskazuje na "dziurę w szczycie budynku". Oznacza to, że treść obowiązku, nałożonego na skarżącego (rozbiórka ściany dobudowanej do ściany szczytowej) może nie odpowiadać stanowi rzeczywistemu, to zaś w rezultacie prowadzić może do faktycznej niewykonalności decyzji. Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 48 Prawa budowlanego organ nadzoru architektoniczno-budowlanego nie może orzekać o nakazaniu rozbiórki części obiektu budowlanego, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli dobudowana część połączona jest z budynkiem trwale, w taki sposób, że ewentualne jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego lub też rozbiórki całego obiektu albo jego znacznej części. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 8 grudnia 2000r. w sprawie o sygn. akt IV S.A. 2624/98, niepubl. w zbiorze urzędowym oraz z dnia 12.grudnia 1996r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 236/96, OSP 1997/11/202). W rozpoznawanej sprawie, wobec braku jednoznacznego określenia przedmiotu rozbiórki, brak jest też możliwości oceny, jakie konsekwencje pociągnie za sobą ewentualna rozbiórka ściany szczytowej (czy też dobudowanej do ściany szczytowej) dla całego budynku. Niewyjaśnienie sprawy w tym zakresie, stanowi naruszenie przepisów art. 77 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji. W razie potwierdzenia powyższych zastrzeżeń, które nasuwają się po lekturze zebranego w sprawie materiału, należałoby bowiem rozstrzygnąć sprawę wykonania, dobudowanej bez pozwolenia na budowę ściany, na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...]. Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast rozstrzygnięto w przedmiecie wytrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.