I SA/Ol 106/04

WyrokWSA w Olsztynie2004-09-16

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami, jeśli nie zostały one faktycznie poniesione lub wykonane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, jednak kluczowe jest faktyczne poniesienie wydatku. W rozpoznanej sprawie skarżący nie udokumentowali ani nie przedstawili wiarygodnych dowodów na poniesienie spornej kwoty wynikającej z zakwestionowanych faktur, co uzasadniało odmowę zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001. Organy zakwestionowały możliwość zaliczenia przez podatników kosztów uzyskania przychodów z tytułu usług transportowych i sprawdzenia poprawności księgowania, uznając, że wydatki te nie zostały faktycznie poniesione lub udokumentowane. Skarżący zarzucili organom jednostronną ocenę dowodów i naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004r. sprawy ze skargi T. W. i W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 oddala skargę. I SA/Ol 106/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia 18 lutego 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art.220§2 oraz art.233§1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr "[...]" z dnia 26 listopada 2003r, określającą T. W. i W. W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 w wysokości 21.028,60 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Urząd Skarbowy decyzją z dnia 20 czerwca 2003r. określił T. i W. małżonkom W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001, stwierdzając, iż podatnicy zawyżyli koszty uzyskania przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej o kwotę 47.500 zł. Decyzja ta została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej, który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego merytoryczne rozstrzygnięcie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy pierwszej instancji, decyzją z dnia 26 listopada 2003r., określił małżonkom W. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001r, uznając, że ze zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, iż podatnicy nie udokumentowali odpowiednio spornej kwoty wydatków w wysokości 47.500 zł, jak również nie przedstawili dowodu jej poniesienia. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organy skarbowe zakwestionowały pięć faktur zaewidencjonowanych przez Firmę Handlową "A" T. i W. W. z siedzibą w O., a wystawionych przez "B" K. W., D. P.: faktury nr "[...]" z dnia 31 maja 2001r. na kwotę 14.000 zł oraz nr "[...]" z dnia 30 września 2001r. na kwotę 5.000 zł dotyczące usług transportowych, a faktury nr "[...]" z dnia 28 lutego 2001r. na kwotę 14.000 zł, nr "[...]" z dnia 30 czerwca 2001r. na kwotę 9.500 zł i nr "[...]" z dnia 30 września 2001r. na kwotę 5.000 zł dotyczące sprawdzenia poprawności księgowania. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie przesądza o tym, że "B" nie wykonała usług udokumentowanych spornymi fakturami. Świadczą o tym w szczególności informacje nadesłane przez dostawców sprzętu chłodniczego ("C", "D", "E", "F"), z których wynika, że towar dostarczany był za pośrednictwem firm takich jak: G, H, I, bądź też transportem własnym sprzedawcy. Również zeznania osób, które nabyły sprzęt chłodniczy w Firmie Handlowej "A" nie potwierdzają, aby sprzęt ten był dostarczany samochodem marki F. lub C., czyli samochodami należącymi do "B". Zeznania przesłuchanych świadków wskazują, że usługi transportowe były wykonywane samochodem ciężarowym z budą, koloru białego, marki M. Powyższe potwierdzili, przesłuchani w dniach 19 września 2003r. oraz 9 października 2003r., K. W. i D. P., którzy przyznali, iż korzystali z usług transportowych świadczonych przez kolegów. Z powyższego organy skarbowe wywiodły, iż usługi transportowe nie zostały faktycznie wykonane przez "B". Nadto zaznaczono, iż w ewidencji podatkowej "B" nie są odzwierciedlone jakiekolwiek koszty potwierdzające faktyczne wykonanie tych usług (zakup paliwa, wynajem samochodów). Także zeznania pracowników FH "A" - B. P. i A. B., świadczą o tym, że "B" nie wykonywała usług transportowych na rzecz Firmy "A". W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji słusznie odmówił uznania za koszy uzyskania przychodów wydatków za "usługi transportowe" z uwagi na brak dokumentacji związanej z faktycznym wykonaniem tych usług. Odnośnie usług z zakresie "sprawdzenia poprawności księgowania" organy podatkowe uznały, iż ich wykonanie nie zostało udowodnione, na co wskazują zeznania K. W., D. P. oraz M. K. Przyznały, iż strona przedstawiła notatkę z dnia 30 września 2001r. oraz protokół wewnętrzny z dnia 30 czerwca 2001r. sporządzony na "okoliczność zakończenia sprawdzenia dokumentacji księgowej", jednakże okoliczności te nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, zwłaszcza w świetle sprzecznych zeznań świadków co do okresu za jaki miały być przeprowadzone badania, sposobu rozliczenia usługi oraz osoby, która ją wykonywała. Zwróciły też uwagę, że sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest poniesienie przez podatnika dodatkowych kosztów w związku z powtórnym sprawdzeniem poprawności księgowej FH "A", skoro w 2001r. podatkową księgę przychodów i rozchodów prowadziło Biuro Rachunkowe "J" i zgodnie z umową było ono zobowiązane do pokrywania kosztów i strat jakie poniesie zlecający w związku z naruszeniem postanowień dotyczących prowadzenia księgi. Podkreśliły, że podmiot prowadzący usługi doradztwa podatkowego, jakim było "J", od 1999r. wykonywał usługi zgodnie z umową, bez jakichkolwiek zarzutów strony, stąd fakt ponownego sprawdzenia dokumentacji przez D. P. jest mało prawdopodobny. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania dotyczącego faktu opodatkowania przychodów wynikających ze spornych faktur w "B", Dyrektor Izby Skarbowej, stwierdził, iż przedmiotem postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie było ustalenie podstawy opodatkowania za 2001r. FH "A", a nie rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania jej kontrahenta - firmy "B". W skardze pełnomocnik T. W. i W. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art.22 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art.122 i 187 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżących ocena dowodów przeprowadzonego postępowania podatkowego jest jednostronna i nie uwzględnia interesu podatnika. Podkreślił, iż umowa łącząca skarżących z Burem Rachunkowym "J" dotyczyła jedynie prowadzenia dokumentacji księgowej i jej przechowywania, a nie doradztwa podatkowego. W przypadku podważania zasadności korzystania z usług "B" w zakresie doradztwa podatkowego, należy przesłuchać właściciela Biura Rachunkowego, czy prowadziło takie doradztwo oraz w jaki sposób przeprowadzono kontrolę ksiąg. Zauważył, iż z zeznań świadka M. K. wyrwano z kontekstu tylko te fragmenty, które potwierdziły decyzję. To samo dotyczy zeznań właścicieli "B". Natomiast oparcie się na zeznaniach A. B. jakoby transport urządzeń chłodniczych odbywał się m.in. taksówkami bagażowymi nie jest poparte żadnymi dowodami, a intencje tego świadka i jego wypowiedzi w obecności pełnomocnika i pracowników urzędu o "chęci zniszczenia skarżących" jednoznacznie obrazują ocenę jego zeznań. Za nieprawdziwe uznał ustalenia, że sprzęt chłodniczy dostarczany był przez firmy przewozowe lub producentów sprzętu. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Zaznaczył nadto, iż w trakcie postępowania skarżący nie składali wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka właściciela Biura Rachunkowego "J", a także nie przedłożyli żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć, że usługi przewozowe były wykonywane na rzecz firmy "B" przez inne podmioty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym: art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Badając zaskarżoną decyzję w tej płaszczyźnie, należy stwierdzić, że nie narusza ona prawa. Organy podatkowe właściwie oceniły stan faktyczny sprawy i należycie zastosowały przepisy podatkowe. Kwestią sporną w rozpoznanej sprawie jest zawyżenie kosztów uzyskania przychodów, w 2001r., o kwotę 47.500 zł., w Firmie Handlowej "A", której skarżący są właścicielami. Zgodnie z generalną klauzulą zawartą w art.22 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r. nr 14, poz.176 ze zm., cytowana dalej jako ustawa o p.d.o.f.) kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.23. Z powyższego wynika zależność między poniesionymi w danym czasie wydatkami, a możliwością uzyskania w przyszłości z tego tytułu przychodu. Kwestią jednakże zasadniczą jest poniesienie wydatku, zaś skarżący nie udokumentowali, ani nie przedstawili wiarygodnego dowodu na poniesienie spornej kwoty, wynikającej z pięciu zakwestionowanych faktur. Zgromadzony materiał dowodowy dawał, w ocenie Sądu, podstawę do stwierdzenia, że Firma Handlowa "A" nie poniosła w 2001r. kosztów uzyskania przychodów wynikających z faktur wystawionych przez "B" K. W., D. P.: nr "[...]" z dnia 31 maja 2001r., nr "[...]" z dnia 30 września 2001r., nr "[...]" z dnia 28 lutego 2001r., nr "[...]" z dnia 30 czerwca 2001r., nr "[...]" z dnia 30 września 2001r. Odnośnie dwóch faktur dotyczących usług transportowych ustalono, iż przedsiębiorstwa, w których "A" nabywała towar, dostarczały go transportem własnym, bądź też za pośrednictwem firm przewozowych (karty: "[...]" akt administracyjnych). Jedynie w przypadku jednego zakupu dokonanego w przedsiębiorstwie "K" z N. brak jest udokumentowania transportu. Nabywcami towaru FH "A" były natomiast podmioty z terenu województwa. Przesłuchani klienci zeznali, iż sprzęt dostarczony był przez firmę "A" samochodem ciężarowym - białym "[...]" busem (karty "[...]" akt administracyjny). Z kolei według oświadczeń właścicieli firmy "B" sprzęt rozwożono C. i F. oraz różnymi samochodami użyczonymi od kolegów, których nazwisk nie chcieli podać. W toku postępowania nie udało się wyjaśnić od kogo wynajmowano samochody do wykonywania usług. Nadto D. P., K. W. i W. W. składali odmienne zeznania odnoście dokumentów, które upoważniałyby właścicieli "B" do odbioru sprzętu. Rozbieżne są również zeznania dotyczące opłat za usługi transportowe (sposobu ich obliczania oraz płatności). Zauważyć należy również, iż jak słusznie podkreślił organ odwoławczy w ewidencji podatkowej "B" nie są odzwierciedlone jakiekolwiek koszty potwierdzające faktyczne wykonanie tych usług, jak zakup paliwa, czy wynajem samochodów. W kwestii faktur wystawionych za sprawdzenie poprawności księgowania zaznaczyć należy, iż sprzeczne są zeznania właścicieli firmy "B" i W. W. dotyczące okresu, za jakie sprawdzane były dokumenty. Z dokonanych ustaleń wynika, że dokumenty księgowe sprawdzał D. P., któremu doradzała M. K., księgowa "B". Jednocześnie w latach 1999-2001 podatkową księgę przychodów i rozchodów Firmy "A" prowadziło Biuro Rachunkowe "J", które zgodnie z umową zobowiązane było do pokrywania kosztów i strat jakie poniesie zlecający w związku z naruszeniem przez biuro zasad prowadzenia księgi z należytą starannością i przepisów podatkowych. Nielogicznym było zatem, w ocenie Sądu, korzystanie z dodatkowych, kosztownych usług "B" w zakresie sprawdzenia poprawności księgowania. Firma ta bowiem nie prowadziła działalności w zakresie doradztwa podatkowego, jej wspólnicy nie byli doradcami podatkowymi, a nadto osoba, która rzekomo wykonywała usługę - D. P. - musiała korzystać z pomocy księgowej, która wyjaśniała co może być kosztem, a co nie. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy podatkowe w sposób wszechstronny zebrały niezbędny, dla oceny czy kwota 47.500 zł wynikająca z zakwestionowanych faktur stanowi koszt uzyskania przychodów Firmy Handlowej "A" w rozumieniu art.22 ust.1 ustawy o p.d.o.f., materiał dowodowy, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Zajęte stanowisko organy w sposób logiczny uzasadniły. Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem materialnym, jak i z przepisami postępowania administracyjnego. Z tych też względów, na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło