II OSK 49/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr) Sędziowie NSA Krystyna Borkowska Wojciech Chróścielewski Protokolant Maria Połowniak po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miasta Bartoszyce od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt II SA/Ol 399/04 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej Bartoszyce na zarządzenie zastępcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 31 maja 2004 r. Nr PN 0911/124/04 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego uchyla zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i przekazuje sprawę temu sądowi do ponownego rozpatrzenia Wyrokiem z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt II SA/Ol 399/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę Gminy Miejskiej Bartoszyce na zarządzenie zastępcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 31 maja 2004 r. Nr PN 0911/124/04 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego podając w uzasadnieniu, iż skargę w imieniu Gminy wniósł Przewodniczący Rady miasta Bartoszyce powołując się na uchwałę Rady z dnia 30 czerwca 2004 r., natomiast zgodnie z art. 31 ustawy o samorządzie gminnym wójt /burmistrz, prezydent/ reprezentuje gminę na zewnątrz a w myśl art. 30 ust. 1 powołanej ustawy i wykonuje uchwały rady gminy. Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Uchwała Rady Gminy, na którą powołano się w skardze nie zawierała upoważnienia do wniesienia skargi przez Przewodniczącego Rady Gminy, w związku z czym Sąd I instancji uznał, że skarga nie pochodzi od organu uprawnionego do wystąpienia ze skargą Stosownie do art. 11a ustawy o samorządzie gminnym organem gminy jest także rada gminy można więc dopuścić skuteczność wniesienia skargi do Sądu przez radę, o ile osoba działająca w jej imieniu jest należycie umocowana. Nie dotyczy to wójta /burmistrza, prezydenta/, którego upoważnienie do działania wynika wprost z przepisów ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła Rada Miasta Bartoszyce reprezentowana przez radcę prawnego M. Ż., zaskarżając to postanowienie całości oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 11 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i kwestionując, że brak w uchwale Rady Gminy wyraźnego upoważnienia dla Przewodniczącego Rady Gminy do podpisania skargi stanowi podstawę do odrzucenia skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż w sytuacji gdy skarga dotyczy uchwały rady gminy, zaś rada gminy występuje w charakterze strony, jej przewodniczący jest organem uprawnionym do wniesienia skargi jak i odpowiedzi na skargę. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną podtrzymał tę skargę oraz powołał się na to, że w analogicznym stanie faktycznym i prawnym sprawy ten sam Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał dopuszczalność skargi podpisanej przez Przewodniczącego Rady Gminy i przystąpił do rozpoznania skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie powołując się m. in. na przepis art. 11 a o samorządzie gminnym odrzucił skargę podpisaną przez Przewodniczącego Rady Gminy i wniesioną w oparciu o uchwałę Rady Gminy z tej przyczyny, że w uchwale Rada Gminy nie zawarła jednoznacznego pełnomocnictwa dla Przewodniczącego Rady do wniesienia tej skargi. Należy tu przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 289/04, oddalający skargę Wojewody Podkarpackiego wniesioną od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie, którym Sąd ten uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody po rozpoznaniu skargi podpisanej przez Przewodniczącego Rady Gminy na podstawie uchwały tej Gminy o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego. Wojewoda kwestionował dopuszczalność podpisania i wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez przewodniczącego rady gminy. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w sytuacji, gdy rada gminy podjęła uchwałę o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego i upoważniła przewodniczącego rady gminy, który z mocy art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym organizuje pracę rady nie można twierdzić, że nie jest on uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wprawdzie nie ma przepisu, który stanowiłby o tym wprost, poza art. 96 ust. 3a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./. z którego takie uprawnienie dla przewodniczącego rady gminy wynika w okresie zmiany kadencji rady gminy, to jednak uprawnienie to o charakterze ogólnym można wyprowadzić z wykładni systemowej przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Przepisy tej ustawy tworzą, konstrukcję nadzoru opartą o kontrolę legalności działalności oddzielnie każdego z organów gminy, a więc rady, wójta /burmistrza, prezydenta/, wyposażając każdy z nich w uprawnienie do decydowania o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego, to w sprawach tych w imieniu rady gminy może wystąpić przewodniczący rady, który z mocy art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym organizuje pracę rady, zaś wniesionej przez niego skargi nie można traktować jako niedopuszczalnej ze względu na pochodzącej od nieupoważnionego do tego organu. W ocenie Sądu udzielenie w uchwale upoważnienia przez radę gminy jej przewodniczącemu do wniesienia skargi stanowi sui generis pełnomocnictwo. Takie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela skład orzekający tego Sądu w niniejszej sprawie. Należy w ślad za powyższym poglądem stwierdzić, że w sytuacji, gdy rada gminy podejmując uchwałę o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze może jednocześnie upoważnić do podpisania tej skargi przez przewodniczącego rady gminy, to brak takiego jednoznacznego upoważnienia w uchwale rady gminy nie stanowi wystarczającej podstawy do odrzucenia skargi, z powołaniem się na wykładnię art. 11 a ustawy o samorządzie gminnym, wniesionej przez przewodniczącego rady. Brak takiego upoważnienia /pełnomocnictwa/ mógłby być bowiem potraktowany najwyżej jako usuwalny brak formalny. Nie stanowi on natomiast podstawy do przyjęcia, że skarga została wniesiona przez podmiot do tego nieuprawniony ze skutkiem jej odrzucenia jako niedopuszczalnej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.