I SA/Łd 588/04

WyrokWSA w Łodzi2005-01-21

Skład orzekający: W. Jarzębowski, T. Porczyńska, B. Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu paliwa, jeśli sprzedawca tych paliw nie zadeklarował i nie zapłacił podatku VAT należnego z tytułu tej sprzedaży, mimo że sprzedawca posiadał kopie tych faktur, a organ podatkowy nie zakwestionował realności transakcji zakupu?
Ratio decidendi
Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu, nawet jeśli sprzedawca nie zapłacił podatku VAT należnego, pod warunkiem, że sprzedawca posiadał kopie tych faktur, a organ podatkowy nie zakwestionował realności transakcji. Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest uzależnione od zapłaty podatku przez sprzedawcę we wcześniejszej fazie obrotu, a wyłączenie tego prawa musi wynikać z jasno sformułowanych przepisów, a nie z domniemania czy 'istoty' podatku.
Stan faktyczny
Organ podatkowy zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z czterech faktur zakupu paliwa od tego samego sprzedawcy, ponieważ sprzedawca nie złożył deklaracji VAT i nie zapłacił podatku należnego. Podatnik nie kwestionował wadliwości odliczenia z jednej faktury z powodu różnic między oryginałem a kopią. W pozostałych przypadkach podatnik twierdził, że nie miał obowiązku sprawdzania, czy sprzedawca wywiązuje się z obowiązków publicznoprawnych, a organ błędnie interpretuje przepisy dotyczące prawa do odliczenia VAT. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski (spr.), Sędziowie NSA T. Porczyńska, B. Klimowicz, Protokolant K. Brykalska Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi I.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1470 ( jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. decyzją z dnia [...] określił I.F. prowadzącemu działalność gospodarczą-stację paliw prawidłową wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwroty na rachunek bankowy w kwocie 8.822,00 zł za październik 2002 r., w miejsce zadeklarowanej przez podatnika kwoty 14.968,00 zł. Jednocześnie organ podatkowy stwierdził, iż podatnik w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc wadliwie określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 5.457,00 zł, gdyż z prawidłowego rozliczenia podatku wynika, iż na następny okres nie pozostała żadna kwota nadwyżki do przeniesienia. Podstawą decyzji były następujące ustalenia i wnioski: Podatnik prowadził stację paliw w I. W toku kontroli podatkowej ustalono, że wśród dokumentów źródłowych zarejestrowanych w ewidencji zakupu i kwot podatku naliczonego znajdują się cztery faktury zakupu towarów handlowych-benzyny oraz oleju napędowego o numerach [...],[...],[...] i [...] wystawione przez M.T. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A we W. W trakcie kontroli krzyżowej przeprowadzonej u sprzedawcy tych paliw ustalono, iż M.T. nie złożył deklaracji dla podatku VAT za październik 2002 r. Jednocześnie organ podatkowy ustalił, że M.T. nie posiadał koncesji na obrót paliwami, nie dysponował bazą magazynową do przechowywania paliw będących przedmiotem obrotu, nie posiadał żadnych środków transportu do przewozu paliw, nie prowadził rejestrów zakupu VAT i rejestrów sprzedaży VAT za październik 2002 r., ale jednocześnie w swojej dokumentacji posiadał kopie powyższych czterech faktur. Organ podatkowy ustalił też, iż posiadane przez M.T. kopie faktur VAT o numerach [...] i [...] różnią się od oryginałów o tych samych numerach będących w posiadaniu podatnika. W odniesieniu do kopii i oryginału faktury VAT nr [...] różnica dotyczy kwoty brutto, kwoty netto i kwoty podatku wpisanych na tych dokumentach, a w odniesieniu do faktury VAT nr [...] na oryginale wpisana jest data wystawienia [...] październik [...], a na kopii data [...] listopad [...]. Organ podatkowy stwierdził, że nieodprowadzenie przez M.T. podatku należnego z wystawionych przez niego faktur miało taki skutek dla podatnika, że utracił on uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur. Uzasadniając ten pogląd Naczelnik Urzędu Skarbowego powołał się na wywody zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1998 r., sygn. U 9/97 oraz na szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stwierdził, iż przewidziane w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), dalej w skrócie ustawy o podatku VAT, prawo podatnika-nabywcy do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną nie jest prawem samoistnym, lecz jest to prawo warunkowe. Skorzystanie z niego jest uzależnione od tego, czy sprzedawca (poprzedni podatnik) zapłacił ten podatek we wcześniejszej fazie obrotu. Przepisy ustawy o podatku VAT nie przewidują sytuacji, w której nabywca odbiera naliczony na fakturze, a nie zapłacony przez zbywcę podatek. Ryzyko wyboru niewłaściwego (nieuczciwego) kontrahenta obciąża nabywcę towarów i usług. Uzależnienie możliwości pomniejszenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zapłaty podatku przez sprzedawcę towaru lub usługi we wcześniejszej fazie obrotu wynika z konstrukcji podatku VAT. Treść art. 19 ust. 1 nie powinna być rozpatrywana w oderwaniu od pozostałych przepisów ustawy o podatku VAT, łącznie tworzących konstrukcję podatku. Istotą podatku od wartości dodanej było powiązanie obowiązku zapłacenia podatku z rzeczywistym obrotem gospodarczym. Dlatego uprawnienie zawarte w art. 19 ust. 1 może być realizowane przez podatnika tylko wtedy, gdy faktura dokumentująca sprzedaż towaru nie tylko odpowiada wymaganiom określonym w ustawie o VAT, ale także jest zgodna ze stanem rzeczywistym, czego dowodzi powiązanie prawa, o którym mowa w art. 19 ust. 1 z otrzymaniem towaru i zapłatą za niego we wcześniejszych fazach obrotu. Wyraźnie dowodzi tego treść § 48 ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.). Przewidziano w nim możliwość odliczenia podatku naliczonego również w sytuacji, gdy zbywca nie posiada kopii faktury ale uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji. Oznacza to, że dla ustawodawcy ważniejsze od posiadania przez wystawcę kopii faktury jest właśnie uwzględnienie w deklaracji kwoty sprzedaży i kwoty podatku należnego wynikających z brakującej kopii. W związku z powyższym obniżając kwotę podatku należnego za październik 2002 r. o podatek naliczony z w/w czterech faktur podatnik zawyżył kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy, czym naruszył art. 19 ust. 1 i art. 27 ust. 4 ustawy o podatku VAT. Określając kwotę zwrotu różnicy podatku w prawidłowej wysokości organ podatkowy powołał się m.in. na art. 27 ust. 6 ustawy o VAT. Jednocześnie odnosząc się do stawianych przez podatnika zarzutów, co do trafności niektórych ustaleń, stwierdzono, że organ podatkowy wprawdzie wskazał, iż M.T. nie posiadał transportu do przewozu paliw, lecz z twierdzenia tego nie wywodził skutków w postaci podważania realności zakupu paliw przez podatnika od M.T. Także z faktu różnicy między dwiema kopiami i dwoma oryginałami faktur nie wywodzono skutków prawnych. W związku z tym przedstawianie przez pełnomocnika danych dotyczących pojazdu, którym dostarczane było do podatnika paliwo nie miało znaczenia. Podstawą kwestionowania obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w czterech w/w fakturach było nierozliczenie i niezapłacenie przez sprzedawcę podatku od sprzedaży tych paliw. W odwołaniu od tej decyzji podatnik stwierdził, iż nie kwestionuje wadliwości dokonanego przez siebie odliczenia podatku naliczonego z faktury zakupu paliwa nr [...], skoro oryginał tego dokumentu różni się istotnie od kopii. W pozostałym jednak zakresie organ podatkowy bezzasadnie zanegował dokonane w deklaracji pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony. W przypadku faktury nr [...] rozbieżność w dacie jest zapewne wynikiem oczywistej omyłki i nie pozbawia podatnika możliwości odliczenia podatku naliczonego z tej faktury, a pozostałe faktury nie różnią się od oryginału. Przede wszystkim podatnik nie zgodził się z postawioną przez organ tezą, iż niezapłacenie podatku z tytułu sprzedaży paliw przez M.T. dawało podstawę do kwestionowania prawa podatnika (nabywcy tych paliw) do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez tego sprzedawcę w sytuacji, gdy sprzedawca posiadał kopie faktur. Pozbawienie podatnika tego prawa nie wynikało z żadnego przepisu powołanego w podstawie prawnej decyzji. Obowiązki podatnika wynikać muszą z litery ustawy, a nie z jej "istoty". Formułując ten zarzut podatnik powołał się na wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 953/00, opubl. ONSA 2003/3/98. Stwierdził, że mechanizmem zapewniającym obciążenie podatkiem VAT wyłącznie ostatecznych odbiorców towarów i usług (nie zaś przedsiębiorców), przy jednoczesnym naliczaniu podatku na każdym etapie obrotu, jest prawo do odliczenia od podatku należnego podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług. Ograniczenia prawa do odliczenia podatku mają charakter absolutnie wyjątkowy i mogą być wprowadzane na podstawie wyraźnych przepisów prawa. Rozszerzająca wykładnia art. 19 ustawy o podatku VAT zaprezentowana przez organ podatkowy pozostaje w rażącej sprzeczności z zasadą neutralności VAT dla podatników, która stanowi konstrukcję fundamentalną dla wspólnotowego systemu podatkowego. Ponadto organ podatkowy nie wziął pod uwagę treści art. 52 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Oczywiste jest, że otrzymując od M.T. oryginały faktur podatnik nie mógł wiedzieć ( nie miał nawet żadnych obowiązków w tym zakresie), że sprzedawca nie złoży deklaracji VAT-7 i nie odprowadził podatku VAT z tytułu sprzedaży wykazanej w spornych fakturach. Nie jest obowiązkiem podatników sprawdzanie, czy ich kontrahenci wywiązują się z obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podzielając zawarte w niej ustalenia i wnioski. Stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający i nie budzi wątpliwości, natomiast należało rozszerzyć podstawę prawną rozstrzygnięcia o § 48 ust. 6 w/w rozporządzenia Min. Finansów z dnia 22 marca 2002 r. Według organu odwoławczego zaskarżona odwołaniem decyzja nie narusza zasady neutralności podatku VAT. Zasada ta funkcjonuje w pewnych określonych warunkach i wymaga spełnienie określonych przesłanek zarówno po stronie sprzedawcy, jak i nabywcy towaru. Przeprowadzenie wnioskowanego przez podatnika dowodu z zeznań strony na okoliczność braku wiedzy o niezłożeniu przez wystawcę faktur deklaracji VAT-7 i nieodprowadzeniu podatku należnego od sprzedaży paliw na rzecz podatnika nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia. Istotny jest bowiem sam fakt niezadeklarowania i niezapłacenia podatku należnego przez M.T. W skardze na powyższą decyzję podatnik zarzucił: - naruszenie art. 19 ust. 1 ustawy o podatku VAT poprzez bezzasadne pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, mimo że ustalony stan faktyczny nie dawał podstawy do zastosowania ograniczeń wynikających z tego przepisu, - naruszenie § 48 ust. 6 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. przez bezzasadne uznanie, że nabywcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury potwierdzonej kopią u sprzedawcy tylko wtedy, gdy sprzedawca w deklaracji dla podatku VAT uwzględnił wykazaną w fakturze sprzedaż i uiścił należny podatek, - naruszenie powyższego przepisu poprzez jego zastosowanie i oparcie wyłącznie na nim rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy cytowany przepis nie ma samodzielnego bytu, bowiem przez odesłanie do art. 48 ust. 4 pkt 2 powinien być z nim stosowany łącznie, - naruszenie § 48 ust. 6 w zw. z § 48 ust. 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów przez ich zastosowanie w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. K 24/03 stwierdził, że § 48 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji, - naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a szczególności nieprzesłuchanie wnioskowanego świadka M.R., świadczącego na rzecz skarżącego usługi transportowe i nieodniesienie się do oświadczenia podatnika z dnia 24 lutego 2004 r. złożonego na okoliczność zidentyfikowania środka transportu, którym dostarczano paliwo z firmy M.T. do firmy podatnika. Wskutek tych uchybień proceduralnych organy podatkowe wyprowadziły wnioski wzajemnie się wykluczające. Z jednej strony stwierdziły, że czynności sprzedaży paliw miały miejsce, a z drugiej strony uznały za bezsporny fakt, iż M.T. czynności tych nie dokonał, bowiem nie złożył deklaracji VAT-7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Rzeczywiście w rozpatrywanej sytuacji faktycznej nie było podstaw prawnych do zakwestionowania prawidłowości odliczenia przez podatnika podatku naliczonego ze spornych faktur z przyczyn wskazanych przez organy podatkowe. Na wstępie należy jednak podkreślić i przypomnieć, że: - wystawca spornych faktur M.T. nie zadeklarował i nie zapłacił podatku należnego wynikającego z tych dokumentów, posiadał jednak w swojej dokumentacji kopie tych faktur, - podatnik przyznał organowi podatkowemu rację w zakresie stwierdzenia nieprawidłowego odliczenia podatku naliczonego z faktury nr [...] z uwagi na różnicę między wartościami towaru brutto i netto oraz kwotą podatku VAT wpisanymi na oryginale i na kopii tej faktury, - organ podatkowy I instancji podkreślił, iż nie zakwestionował realności transakcji zakupu paliw dokumentowanych spornymi fakturami, - z uzasadnienia decyzji organów wynika, iż podstawą zakwestionowania odliczenia podatku naliczonego ze spornych faktur był fakt niezadeklarowania i niezapłacenia podatku VAT wynikającego z tych faktur przez ich wystawcę we wcześniejszej fazie obrotu. Możliwość wyłączenia obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takiej sytuacji uzasadniona została konstrukcją przepisów ustawy o podatku VAT i ogólną zasadą funkcjonowania tego podatku wynikającą z przepisów ustawy o podatku VAT oraz przepisów wykonawczych do niej, która to zasada polega na tym, że nabywca towarów i usług może potrącić podatek uiszczony przez zbywcę (k.2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Organ podatkowy powołał się w szczególności na art. 19 ust. 1 ustawy o podatku VAT oraz § 48 ust. 6 w/w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniom organu podatkowego z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku VAT nie wynika ogólna zasada, iż podatnik-nabywca towarów i usług-może potrącić podatek naliczony, o ile we wcześniejszej fazie obrotu, zbywca tych towarów lub usług uiścił kwotę podatku VAT wynikającą z faktury sprzedaży. Z przepisów tych nie wynika też, iż nabywca towarów lub usług będący podatnikiem VAT w istocie potrąca podatek naliczony z kwoty podatku należnego zbywcy. Instytucja podatku naliczonego ma podstawowe znaczenie dla konstrukcji podatku od towarów i usług, który jest podatkiem od wartości dodanej. Zgodnie z założeniem dotyczącym tego rodzaju podatku obciążą on w każdej fazie obrotu nie pełny obrót ale tę wartość, która została dodana w konkretnej fazie. Dla faktycznego obciążenia w każdej fazie obrotu jedynie jego wartości dodanej, a więc różnicy między wartością obrotu zrealizowanego w danej fazie, a wartością obrotu zrealizowanego w fazie poprzedniej ustawodawca przyjął określoną metodę postępowania podatnika tzw. metodę fakturową, polegającą na tym, iż podatnik opodatkowuje pełną wartość obrotu ale jednocześnie ma prawo odliczenia od tak ustalonej kwoty podatku należnego, kwoty podatku naliczonego zapłaconego w poprzednich fazach obrotu. Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 ustawy o podatku VAT podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonego w fakturach stwierdzających nabycie towarów lub usług... . Jakkolwiek prawidłowe funkcjonowanie mechanizmu tego podatku zakłada, iż każdy z podatników w kolejno po sobie następujących fazach obrotu zapłaci podatek należny od obrotu w danej fazie, to jednak zgodnie z ust. 1 tego przepisu dany podatnik kwotę podatku naliczonego (zapłaconego przez siebie) potrąca z kwoty podatku należnego w swojej fazie obrotu, a nie z kwoty podatku należnego zbywcy (inaczej mówiąc, nie potrąca podatku uiszczonego przez zbywcę). A zatem z art. 19 nie wynika, iż warunkiem potrącenia podatku naliczonego jest jego zapłata we wcześniejszej fazie obrotu. Poza tym należy zgodzić się ze skarżącym, iż wyłączenie możliwości potrącenia przez podatnika kwoty podatku naliczonego nie może być domniemywane, ale musi wynikać z jasno sformułowanych przepisów. Jest to oczywiste, skoro podstawową cechą konstrukcyjną podatku VAT, jego zasadą, jest możliwość, prawo pomniejszenia przez podatnika podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Należy mieć na uwadze, iż podatek VAT z założenia ma być podatkiem neutralnym dla poszczególnych podatników z kolejnych faz obrotu i efektywnie obciążać jedynie ostatecznego konsumenta towaru lub usługi, nie będącego podatnikiem VAT. Wyłączenie możliwości pomniejszenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z przyczyny wskazanej w decyzji, t.j. niezapłacenia podatku przez sprzedawcę, nie wynika ani z art. 25 ustawy o podatku VAT przewidującego takie wyłączenie w szczególnych, innych jednak sytuacjach, ani z innych przepisów tej ustawy, ani z w/w przepisów rozporządzenia wykonawczego, w szczególności z § 48 tego aktu. Jakkolwiek z kontrolowanej decyzji nie wynika, iż organ podatkowy oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na § 48 ust. 6 w/w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. (taki jest jeden z zarzutów), to jednak należy zgodzić się ze skarżącym, iż przepis ten został przez organy błędnie odczytany. Niewątpliwie przepis ten nie ma samodzielnego bytu lecz należy go stosować łącznie z § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Stosowanie obu tych przepisów polega na tym, iż w sytuacji, gdy nabywca posiada fakturę potwierdzoną kopią u sprzedawcy, nie ma konieczności ani potrzeby stosowania normy z ust. 6, a nabywca może odliczyć podatek naliczony niezależnie od tego, czy sprzedawca zadeklarował wykazaną w fakturze sprzedaż i kwotę podatku należnego. Jedynie w sytuacji nieposiadania przez sprzedawcę kopii faktury możliwość obniżenia podatku należnego przez nabywcę towarów lub usług zależy od tego, czy sprzedawca- wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż w deklaracji dla podatku VAT, a zatem dopiero wtedy znajduje zastosowanie ust. 6 § 48. Nie jest więc trafne twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż przepis ten potwierdza zasadniczą tezę wyrażoną w decyzji, iż podstawowe znaczenie dla możliwości odliczenia podatku naliczonego przez podatnika-nabywcę towaru lub usługi ma zapłacenie podatku VAT przez sprzedawcę we wcześniejszej fazie obrotu. Rzeczywiście z rozpatrywanych przepisów wynika istotne znaczenie faktu zapłacenia podatku we wcześniejszej fazie, ale jednocześnie jasno wskazano (§ 48 ust. 4 pkt 2), iż zasadniczo wystarczające dla możliwości odliczenia podatku naliczonego jest posiadanie kopii faktury przez sprzedawcę. W odniesieniu do zarzutu sformułowanego w pkt 4 skargi należy stwierdzić, iż jest on bezzasadny (choć jest to bez znaczenia dla treści wyroku), bowiem organy podatkowe nie kwestionowały prawidłowości odliczenia przez skarżącego podatku naliczonego na podstawie § 48 ust. 4 pkt 2 w/w rozporządzenia, a zatem nie zastosowały tego przepisu. Znajdowałby on zastosowanie w sytuacji stwierdzenia braku kopii faktury u sprzedawcy, a bezspornie ustalono, iż kontrahent skarżącego kopie faktur posiadał. Powołanie się w decyzjach na powyższe przepisy rozporządzenia miało inny cel, było dodatkowym argumentem na udowodnienie postawionej przez organy tezy. Poza tym należy wskazać, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 24/03 wprawdzie stwierdził niezgodność w/w przepisu z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, ale jednocześnie w uzasadnieniu stwierdził, iż niezgodność ta ma charakter następczy, tj. w istocie powstała od 1 stycznia 2003 r. Sprawa niniejsza dotyczy podatku VAT za październik 2002 r. Bezzasadne są też zarzuty sformułowane w pkt 5 skargi. Skoro z obu decyzji jasno wynika, iż organy nie kwestionowały rzeczywistego charakteru transakcji zakupu paliwa dokumentowanych spornymi fakturami, to przeprowadzanie dowodów na okoliczności wskazane przez stronę skarżącą nie miało znaczenia dla prawidłowości decyzji podatkowej. Zasadność zakwestionowania odliczenia podatku naliczonego z faktury nr [...] nie jest sporna. W odniesieniu do faktury nr [...] organy podatkowe wyraźnie stwierdziły, iż przyczyną zakwestionowania odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego było niezapłacenie podatku VAT przez M.T., Chociaż jednocześnie zauważono różnicę w datach wpisanych na oryginale i kopii tej faktury nie dowodzono, iż dokument o nr [...] znajdujący się w posiadaniu M.T. nie jest kopią oryginału faktury o takim samym numerze znajdującej się u skarżącego i nie oparto decyzji na § 48 ust. 4 pkt 2 w/w rozporządzenia (posiadaniu przez podatnika faktury nie potwierdzonej kopią u sprzedawcy). Skoro organy podatkowe nie wywodziły skutków prawnych ze stwierdzonej różnicy, to brak podstaw do dokonywania przez Sąd oceny decyzji w tym zakresie. Niewątpliwie kwestionowanie prawidłowości odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury z wyżej wskazanej przyczyny wymagałoby uprzedniej analizy i ustalenia, że stwierdzona różnica między kopią a oryginałem nie jest tylko wynikiem oczywistej omyłki i w rezultacie nie mamy do czynienia z kopią i oryginałem tej samej faktury. Na koniec warto zauważyć, iż stanowisko zajęte przez organy podatkowe nie było wcale odosobnione, co wynika chociażby z powołanych w decyzji organu I Instancji wyroków NSA oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1998 r. Niewątpliwie istniejące rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie podstawowego, spornego zagadnienia prawnego w tej sprawie utrudniały organom podjęcie prawidłowej decyzji podatkowej. Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę wyraża jednak pogląd, iż przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty są przekonywujące i potwierdzają zasadność zarzutów postawionych przez skarżącego w punktach 1, 2 i 3 skargi. Organy podatkowe naruszyły wskazane przepisy prawa materialnego , co niewątpliwie miało wpływ na treść decyzji. Z uwagi na powyższe należało na podstawie art. 145 par.1 pkt 1 lit. a, a także art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję oraz zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Na podstawie art. 152 tej ustawy należało określić, iż decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło