I SA/Gl 448/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-02-14
Skład orzekający: Ryszard Mikosz, Przemysław Dumana, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na zakup odzieży roboczej, wyjazdy zagraniczne, organizację uroczystości państwowych, zakup biletów na zawody sportowe oraz pobyt zespołu zagranicznego mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających ich bezpośredni związek z osiągnięciem przychodu lub jego zwiększeniem?Ratio decidendi
Wydatki mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli kumulatywnie spełnione są dwa warunki: cel poniesienia wydatku musi być związany z osiągnięciem przychodu, a wydatek nie może być wymieniony w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik ma obowiązek wykazać bezpośredni związek poniesionych wydatków z działalnością gospodarczą i ich wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Brak odpowiedniego udokumentowania tych wydatków i ich związku przyczynowo-skutkowego z osiąganym przychodem prowadzi do skutecznego zakwestionowania ich jako kosztów uzyskania przychodu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która określiła W.S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok. Organ podatkowy zakwestionował możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup odzieży roboczej, wyjazdy zagraniczne, organizację uroczystości państwowych, zakup biletów na zawody sportowe oraz pobyt zespołu zagranicznego, z powodu braku odpowiedniego udokumentowania ich związku z przychodem. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędzia NSA : Przemysław Dumana (sprawozdawca), Asesor WSA : Teresa Randak, Protokolant : Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi W.S. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 233 ( 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami), utrzymał w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...], nr [...], którą organ ten określił W.S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok w kwocie [...] złotych.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną :
Na podstawie ustaleń dokonanych przez pracowników Drugiego Urzędu Skarbowego w K. w toku kontroli ksiąg handlowych prowadzonych w Firmie A (prowadzonej przez W.S.) oraz w spółce cywilnej B (w której wspólnikiem był W.S.), organ pierwszej instancji stwierdził nieprawidłowe określenie przychodu oraz kosztów jego uzyskania.
W związku z powyższymi ustaleniami organ pierwszej instancji określił W.S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...].
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik podatnika wniósł o jej uchylenie w części :
dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego,
dotyczącej nieuznania za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zakup odzieży dla pracowników oraz na wyjazdy zagraniczne,
ustalającej wysokość kosztów uzyskania przychodów w 1998 roku.
Pełnomocnik nie wniósł zastrzeżeń odnośnie ustaleń organu podatkowego dotyczących pomniejszenia przychodu o kwotę [...] złotych oraz doliczenia do kosztu uzyskania przychodu kwoty [...] złotych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił :
- naruszenie przepisów postępowania podatkowego, a w szczególności art. 121, art. 122, art. 124, art. 125 § 1, art. 139 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 199, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 9 ust. 2, art. 22 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 9 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz § 13 ust. 2, i § 14 uchwały Rady Ministrów nr 71 z dnia 3 maja 1989 roku w sprawie zasad wynagradzania oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą pracownikom skierowanym do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług eksportowych (M.P. nr 14, poz. 106).
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w myśl art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 roku, nr 90, poz. 416 z późniejszymi zmianami) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, w wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Następnie powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej uzależniona jest od osiągnięcia przychodu, istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między tym wydatkiem, a uzyskanym przychodem oraz od właściwego udokumentowania tego wydatku, przy czym przesłanki te muszą zostać spełnione łącznie. Przyjmuje się, iż o istnieniu związku przyczynowo – skutkowego między wydatkiem, a przychodem może być mowa w sytuacji, gdy przychód jest następstwem poniesienia kosztu. Wskazanie rzeczywistych przychodów z określonego źródła, udowodnienie faktycznego poniesienia wydatków oraz wykazanie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy tymi wydatkami, a wysokością uzyskanych przychodów obciąża podatników, ponieważ ze wskazanych przesłanek wywodzą oni skutki prawne w postaci obniżenia kwoty należnego podatku.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że podatnik poniósł wydatki w kwocie [...] złotych na zakup odzieży. Następnie powołując się na obowiązujące przepisy Kodeksu Pracy (art. 237) oraz uchwałę nr 71 Rady Ministrów z dnia 3 maja 1989 roku wskazał, że pracodawca obowiązany jest między innymi określić stanowiska pracy na których niezbędne jest stosowanie odzieży roboczej oraz obuwia ochronnego, określić przewidywane okresy użytkowania odzieży oraz obuwia, zapewnić pracownikom odzież ochronną i obuwie robocze posiadające właściwości ochronne i użytkowe, spełniające wymagania określone w Polskich Normach, a także dostarczyć je pracownikom. Podkreślił, że podatnik – w toku prowadzonego postępowania dowodowego – nie przedstawił ani pokwitowań odbioru odzieży przez pracowników, ani nie wykazał, iż zakupione artykuły (obuwie, koszule, spodnie) spełniały określone wymagania ochronne i użytkowe, tj. miały charakter roboczy, jak również nie przedłożył żadnych dowodów, z których wynikałoby, iż na określonych stanowiskach pracy przysługiwała pracownikom odzież robocza i obuwie ochronne. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, zakup wyżej wymienionej odzieży nie mógł zostać uznany za przyczyniający się do powstania lub zwiększenia przychodu.
Kontynuując Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż organ pierwszej instancji nie stwierdził także związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy wydatkami poniesionymi na podróże podatnika i jego pracowników a wysokością uzyskanych przychodów. Podatnik nie udokumentował bowiem w żaden sposób twierdzenia, że zawarcie kontraktu w sprawie eksportu z Węgier [...] o wartości [...] DEM nastąpiło w wyniku przedsięwziętych wyjazdów zagranicznych. Nie przedłożył on również żadnych materiałów potwierdzających prowadzenie negocjacji czy też rozmów handlowych w trakcie pobytu za granicą.
W końcowej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zasadnie też organ podatkowy nie uznał wydatków w kwocie [...] złotych (organizacja świąt państwowych, zakup biletów na zawody sportowe, pobyt zespołu [...] na Węgrzech) za koszty uzyskania przychodów, gdyż podatnik również w tym przypadku nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że wydatki te stanowiły element działalności promocyjnej, zmierzającej do budowania wizerunku firmy i mającej na celu zwiększenie przychodów.
Odnośnie zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych oraz postępowania dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił, iż są one bezzasadne, gdyż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Decyzję tę W.S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej :
- naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez :
- określenie zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy takie
zobowiązanie nie zaistniało,
- nieuznanie za koszty uzyskania przychodów kwot wydatkowanych
na wyjazdy służbowe do [...],
- nieuznanie za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup
odzieży roboczej dla zatrudnionych pracowników,
- nieuznanie za koszt uzyskania przychodu wydatku dokonanego na
rzecz zespołu [...] w celu upowszechniania dorobku
polskiej kultury.
- naruszenie przepisów postępowania podatkowego poprzez :
- prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do
organu podatkowego, w celu udowodnienia przyjętej z góry tezy o
braku udokumentowania twierdzeń podatnika, iż wyjazdy
zagraniczne miały charakter służbowy,
- niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu ustalenia,
czy poniesione wydatki miały związek z działalnością gospodarczą,
- brak jednoznacznego wyjaśnienia, dlaczego zakwestionowane
wydatki nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów,
- przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego,
- niezebranie całego dostępnego materiału dowodowego w sprawie,
- nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka,
- uznanie poniesionych wydatków za nie związane z prowadzoną
działalnością gospodarczą, pomimo braku dowodów na poparcie tej
tezy,
- zakwestionowanie – bez podania przyczyn – wiarygodności
oświadczeń podatnika w przedmiocie związku poniesionych
wydatków z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
W uzasadnieniu skargi podniósł między innymi, że :
- poniesione wydatki nie muszą się bezpośrednio przekładać na osiągnięcie przychodu,
- podatnik decyduje o tym jaki wydatek poniesiony w związku z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej może mieć wpływ na uzyskanie przychodu, ponieważ działalność tę prowadzi na własne ryzyko i własny rachunek,
- wyjazdy zagraniczne podejmowane były w celu poszukiwania rynków zapewniających odpowiedni zbyt towarów,
- niemożliwe jest udokumentowanie – jak chcą tego organy podatkowe – celów wyżej wymienionych wyjazdów, gdyż normalną praktyką stosowaną podczas rozmów handlowych jest ich poufność, "która wyklucza możliwość dokumentowania ich w sposób inny niż poprzez wyjaśnienia czy zeznania podatnika",
- zakupiona odzież robocza została przekazana pracownikom i nie udokumentowanie tej czynności nie mogło stanowić podstawy zakwestionowania poniesionych wydatków na jej zakup do kosztów uzyskania przychodów,
- występ zespołu [...] w B. związany był "z propagowaniem i kultywowaniem polskiego dorobku kulturalnego", a także z promocją jego firmy,
- również wydatki poniesione na organizację uroczystości związanych ze świętami państwowymi oraz na zakup biletów na zawody sportowe były związane z promocją jego firmy i miały związek z wysokością uzyskanych przychodów.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organów podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Oceniając stanowisko zajęte w niej przez organy podatkowe należy
w pierwszej kolejności przypomnieć, iż koszty uzyskania przychodów są jednym z dwóch – obok przychodów – podstawowych elementów mających wpływ na dochód jako przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym. Prawidłowa wykładnia przepisów dotycząca kosztów uzyskania przychodów ma więc istotne znaczenie, zarówno dla osób fizycznych obciążonych tym podatkiem, jak i dla interesów finansowych Skarbu Państwa. Z tego też względu przepisy regulujące problematykę kosztów są z reguły rozbudowane i niejednokrotnie w sposób szczegółowy normują poszczególne stany faktyczne. Tak też unormowana została kwestia kosztów w ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 roku, nr 90, poz. 416 z późniejszymi zmianami). Pojęcie “kosztów uzyskania przychodów" zawarte w art. 22 ust. 1 tej ustawy oparte jest na klauzuli generalnej, zgodnie z którą kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów taksatywnie wymienionych w art. 23 tej ustawy. Gramatyczna wykładnia tego przepisu prowadzi do oczywistego wniosku, iż aby dany wydatek można było zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów zaistnieć muszą kumulatywnie dwa warunki :
1) celem poniesienia wydatku powinno być osiągnięcie przychodu,
2) wydatek ten nie może znajdować się w określonym w art. 23 katalogu wydatków i odpisów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Drugi z wyżej wymienionych warunków nie wymaga, zdaniem Sądu, szerszego komentarza. Ustalenie bowiem, że określony wydatek wymieniony został w katalogu określonym w art. 23 eliminuje możliwość zaliczenia go w poczet kosztów uzyskania przychodów.
Odnośnie natomiast pierwszego z w/w warunków stwierdzić trzeba, iż ustawa w sposób ogólny określa wydatki mogące stanowić koszty uzyskania przychodów. Pozwala to zatem na wyprowadzenie wniosku, że podatnik ma możliwość odliczenia wszelkich faktycznie poniesionych kosztów, pod tym jednak warunkiem, iż wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą a zatem, że ich poniesienie miało lub mogło mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 1992 roku, sygn. akt SA/Po 1393/92 – ONSA 1993 rok, nr 4, poz. 101). Związek, o którym wyżej była mowa ma przy tym charakter przyczynowo – skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 1994 roku, sygn. akt SA/Wr 1242/94). W konsekwencji tego dany wydatek tylko wtedy stanowić będzie koszt uzyskania przychodu, gdy faktycznie został poniesiony, a w związku z czym wiąże się z konkretnym źródłem przychodu i spowodował lub obiektywnie mógł spowodować osiągnięcie przychodu z tego źródła (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 1998 roku, sygn. akt I SA/Ka 2293/96 i z dnia 10 lutego 1999 roku, sygn. akt I SA/Ka 1075 – 1076/97). Nadto podkreśla się w orzecznictwie, że dany wydatek musi mieć charakter celowy. Jak bowiem trafnie zauważa Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 1996 roku, sygn. akt SA/Gd 2959/94 “ustawodawca wyraźnie powiązał koszty uzyskania przychodów z celem osiągnięcia przychodów. Cel ten musi być zatem widoczny, a ponoszone koszty winny go bezpośrednio realizować lub co najmniej winny zakładać jako realny" (por.: “Przegląd Gospodarczy" 1997 rok, str. 31). W tym stanie rzeczy nie będzie kosztem uzyskania przychodów taki wydatek, który oceniany w sposób obiektywny, nie może prowadzić do osiągnięcia przychodów, ani też nie może mieć wpływu na uzyskiwany przychód bądź jego źródło.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wykazanie spełnienia warunków, od których zależne jest preferencyjne opodatkowanie, należy do podatnika. Nie może on ciążących na nim obowiązków przerzucać na organy podatkowe i obarczać winą te organy za swe działania naruszające obowiązujące prawo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 1993 roku, sygn. akt SA/Po 2020/93, opubl. w “Monitorze Podatkowym" 1994/5/147). Brak odpowiedniego udokumentowania wydatków i ich związku przyczynowo – skutkowego z osiąganym przychodem prowadzi do skutecznego zakwestionowania kosztów uzyskania przychodu.
Należy także wskazać, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego marketing, a także reklama mogą być kosztem uzyskania przychodu pod warunkiem istnienia związku przyczynowego z osiąganym przychodem. Chociaż działania reklamowe i marketingowe mogą mieć różną formę, a ich wymierne skutki mogą zaistnieć w odległym czasie, niemniej jednak zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów musi mieć oparcie w konkretnych zdarzeniach, choćby np. przez wskazanie rodzaju podjętych działań, ich adresata itd. Sam fakt zawarcia umowy i wypłaty wynagrodzenia nie jest oczywiście dowodem na osiągnięcie przychodu nawet w przyszłości, skoro nie znajduje to żadnego innego potwierdzenia np. wskazania nowego odbiorcy. A zatem warunkiem zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest ich bezpośredni wpływ na wielkość przychodu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 9 września 1994 roku, sygn. akt III SA 30/94, z dnia 23 maja 1998 roku, sygn. akt SA/Rz 137/97 oraz z dnia 6 maja 1998 roku, sygn. akt III SA 278/97).
Powyższe zasady zaliczania wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodów są utrwalone już w orzecznictwie sądowym jak też pozostają w zgodzie z poglądami nauki prawa podatkowego (por.: R. Mastalski “Prawo podatkowe II – Część szczegółowa" Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 rok, str. 92 – 112). Stąd też w powyższym zakresie stanowisko zajęte w sprawie przez organy podatkowe żadnych zastrzeżeń budzić nie może.
Mając w tym stanie rzeczy na względzie przedstawione wyżej zasady stwierdzić trzeba, iż strona skarżąca nie ma racji zarzucając, iż organy podatkowe z naruszeniem obowiązujących przepisów wyeliminowały z kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione przez nią na :
- wyjazdy zagraniczne ([...]),
- zakup odzieży,
- zakup biletów na zawody sportowe,
- organizację uroczystości związanych ze świętami państwowymi,
- pobyt zespołu [...] na Węgrzech ([...]).
W zaskarżonej decyzji jak i też poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej nie wyrażono bowiem poglądu, iż wydatki ponoszone na wyżej wymienione cele nie mogą być kosztami uzyskania przychodów. Stwierdzono natomiast, jak najbardziej zasadnie, że muszą one powodować, względnie obiektywne umożliwiać, osiągnięcie przychodu. Równie prawidłowo organy te zwróciły uwagę na fakt, że wykazanie powyższych okoliczności obciąża podatnika.
W konkluzji dokonanych ocen organy te zauważyły, iż nie przedstawiono dowodów, iż poniesione wydatki rzeczywiście miały wpływ na wielkość przychodu osiągniętego przez skarżącego.
Z powyższym stanowiskiem należy się zgodzić, albowiem poza fakturami, rachunkami, czy też dowodami wpłat (wyjazdy zagraniczne, zakup odzieży i obuwia, zakup biletów, sponsorowanie organizowanych uroczystości państwowych, zakwaterowanie zespołu [...]) nie przedstawiono żadnych dowodów usprawiedliwiających poniesienie wydatku w łącznej kwocie [...] złotych.
W szczególności nie przedstawiono :
- ofert, opinii, analiz, protokołów, sprawozdań, kalkulacji, zamówień, umów, kontraktów czy też innych dokumentów, które potwierdzałyby prowadzenie rozmów handlowych i marketingowych (podróże zagraniczne),
- dowodów stwierdzających, że zakupione ubrania i obuwie miały charakter roboczy (ochronny), oraz że wydano je pracownikom (co, kiedy, komu, na jaki okres itp.), jak również na jakich określonych stanowiskach pracy przysługiwała odzież robocza i obuwie ochronne,
- dowodów (materiałów reklamowych, promocyjnych, katalogów, faktur za ich wykonanie, zainstalowanie itp.) potwierdzających prowadzenie działalności reklamowej i promocyjnej (organizowanie sponsorowanie uroczystości świąt państwowych, zakup biletów na zawody sportowe, częściowe pokrycie kosztów pobytu zespołu [...] na Węgrzech).
Tym samym zauważyć należy, że zasadnicze powody jakie zadecydowały o dyskwalifikacji omawianych wydatków leżą wyłącznie w sferze dowodowej. Trafnie bowiem zaakcentowano, że nie przedstawiono, mimo obowiązku jaki ciążył na podatniku, takich dowodów, które pozwoliłyby na obiektywne ustalenie przesłanek pozwalających na zaliczenie rzeczonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Powyższe ustalenia organów podatkowych, w ocenie Sądu, znajdują podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym i zostały dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji tych organów z mocy art. 191 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem “Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego.
W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że:
- należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania,
- materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie,
- ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy,
- rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego,
(tak B. Adamiak “Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1996 rok str.376 – 378, którego tezy zachowują swą aktualność, zdaniem składu orzekającego, także na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów proceduralnych). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając żadnego z jego elementów. W toku postępowania wyjaśniającego organy podatkowe zebrały materiał dowodowy, dokonując jego analizy i oceny tego materiału. Postępowanie to wykazało, iż świetle powołanych wyżej przepisów brak było podstaw do zaliczania wymienionych wyżej wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodów, jak również wykazało, że strona skarżąca zaniżyła przychód z prowadzonej działalności gospodarczej o kwotę [...] złotych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zgłoszonych przez stronę skarżącą twierdzeń i powołanych przez nią dowodów. To, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów.
Wobec powyższych ustaleń organy podatkowe prawidłowo, zdaniem Sądu, określiły W.S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok.
Dokonując zatem w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia.
Sąd uznał również – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło