II SA/Ka 1202/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zgłoszenia robot budowlanych o d d a l a s k a r g ę W zgłoszeniu z dnia [...] A Sp. z o.o. poinformowała Wydział Architektury Urzędu Miejskiego w K., powołując się na treść art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm., obecnie Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016 ze zm. - zwanej dalej prawem budowlanym/, o gotowości przystąpienia do robót budowlanych związanych z montażem urządzenia reklamowego na działce gminnej nr [...] przy ul. [...] w K. W zgłoszeniu opisano parametry objętego nim urządzenia reklamowego podając, że nośnik reklamowy jest urządzeniem wolno stojącym, nietrwale związanym z gruntem, tymczasowym, rozbieralnym. Jego podstawę stanowi zbrojona płyta betonowa. Stalowa konstrukcja nośnika, montowana do elementów metalowych płyty zapewnia zdaniem zgłaszającej pełne bezpieczeństwo ludzi i mienia. Do zgłoszenia tego dołączono m.in. projekt powtarzalny objętego nim urządzenia reklamowego. Wydaną z upoważnienia Prezydenta K. na podstawie art. 105 Kpa decyzją z dnia [...] nr [...] umorzono postępowania objęte przedmiotowym zgłoszeniem jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający stwierdził, że objęte zgłoszeniem roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę, po uprzednim uzyskaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W odwołaniu od tego orzeczenia A Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Zarzuciła, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 29 ust. 2 pkt 2 i art. 30 ust. 1 i ust. 1a prawa budowlanego oraz art. 7 – 11 i art. 107 § 3 Kpa. Zdaniem odwołującej pozwolenia na budowę wymaga zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego wyłącznie instalowanie reklam świetlnych i podświetlonych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 82 ust. 3 prawa budowlanego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że w sprawie nie zachodzi sytuacja o jakiej mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, gdyż objęte zgłoszeniem roboty budowlane polegają na wykonaniu obiektu budowlanego składającego się z betonowego fundamentu, konstrukcji nośnej oraz tablicy reklamowej. Tego rodzaju robót nie można zaliczyć ani do remontu ani do instalowania. W odniesieniu do zgłoszonych robót instalowaniem może być wyłącznie montaż ekranu reklamowego na wykonanej wcześniej konstrukcji nośnej, której nie można traktować jako tablicy i urządzenia reklamowego. W skardze do sądu A Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji jako wydanych jej zdaniem z naruszeniem art. 28 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1, ust. 1a i ust. 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego a nadto o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając to żądanie skarżąca podtrzymała argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo powołując się na wyrok NSA z dnia 19.12.2000 r. sygn. akt II SA/Po 1799/99 stwierdziła, że charakter konstrukcji nośnej i rodzaj użytych przy jej wykonaniu materiałów nie mogą mieć wpływu w świetle treści art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, na konieczność uzyskania pozwolenia na budowę objętego zgłoszeniem obiektu budowlanego. Intencją prawodawcy przy nowelizacji prawa budowlanego było bowiem odformalizowanie procedury w zakresie dotyczącym obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych usytuowanych na terenie zabudowanym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 20 kwietnia 2005 r. pełnomocnik skarżącej powołał się dodatkowo, dla uzasadnienia żądań sformułowanych w skardze, na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA 2269/03. Nadto zarzucił, iż nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, ewentualnie organ I instancji powinien zgłosić sprzeciw lub decyzją nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Swoje stanowisko co do możliwości wykonania objętych postępowaniem robót budowlanych na podstawie zgłoszenia o jakim mowa w art. 30 prawa budowlanego, skarżąca wywodzi z treści art. 29 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 3 prawa budowlanego. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2 pkt 2 tej ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, który to wyjątek w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zachodzi /co też nie jest sporne między stronami/. Rozstrzygnięcie sprawy i skargi sprowadza się zatem zdaniem Sądu do odpowiedzi na pytanie czy objęte zgłoszeniem roboty budowlane polegają na instalowaniu wymienionego w tym zgłoszeniu urządzenia reklamowego /przypadek remontu nie był bowiem zgłoszony i niewątpliwie w sprawie nie zachodzi/. Na pytanie to należy udzielić zdaniem Sądu odpowiedzi negatywnej. Nie ulega wątpliwości i przyznaje to również wyraźnie w skardze skarżąca, że przedmiotowe urządzenie budowlane należy zaliczyć do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. "b" i pkt 3 prawa budowlanego. Jego powstanie może zatem nastąpić jedynie w następstwie wykonania określonych robót budowlanych. Rodzaj robót budowlanych został zaś określony w art. 3 pkt 7 omawianego aktu prawnego. W świetle treści tego przepisu /w zw. z art. 3 pkt 6/ instalowanie o jakim mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego można zaliczyć zdaniem Sądu jedynie do montażu. Brak jest bowiem zdaniem Sądu jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że na gruncie prawa budowlanego funkcjonują objęte jego reglamentacją roboty budowlane, które nie podlegałyby kwalifikacji z punktu widzenia treści art. 3 pkt 7 tej ustawy. To prowadzi zaś zdaniem Sądu do wniosku, że instalowanie w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego jest szczególnym rodzajem /jednym z możliwych/ montażu o jakim mowa w art. 3 pkt 3. Wobec brzmienia art. 29 ust. 2 pkt 2, 7 i 8 prawa budowlanego zasadnym jest wyrażony już w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 2091/00 /nie publ./ pogląd, że wyróżniającą cechą instalowania jest dokonywanie go na już istniejącym obiekcie budowlanym. Nie ulega zaś wątpliwości, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, a to z tego względu, że sporne urządzenie reklamowe /obiekt budowlany/ realizowane jest od podstaw a nie montowane na istniejącym już obiekcie budowlanym. Instalowaniem, jak to zasadnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, byłoby zatem m.in. przymocowanie ekranu reklamowego na wykonanej wcześniej konstrukcji nośnej, nie zaś wzniesienie samej tej konstrukcji. W konsekwencji wykonanie przedmiotowej konstrukcji nośnej, a w zasadzie, zdaniem Sądu, fundamentu pod nośnik reklamowy w postaci żelbetonowej stopy prostokątnej o wymiarach [...] stanowi budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego. Jak wynika z projektu budowlanego przedmiotowego obiektu, dla wylania /wykonania/ tej stopy należy wykonać wcześniej w terenie jeszcze większy wykop, skoro jej wierzch powinien się znajdować około [...] cm poniżej poziomu terenu. Na wykonanie /wylanie/ stopy /fundamentu/ w wykopie ma być zużytych [...] m3 betonu i [...] stali zbrojeniowej, nie licząc dużego też ciężaru zabetonowanego w niej na stałe szablonu stalowego ze śrubami kotwiącymi. Wykonanie takiego elementu budowlanego jako części obiektu budowlanego oznacza po pierwsze, wbrew treści zgłoszenia, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem /zobacz też w tym względzie wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA 1617/98 – LEX nr 46756/, po drugie, że jest to obiekt nierozbieralny, po trzecie, że jego wykonanie nie polega na instalowaniu w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego. Przyjęcie twierdzeń skarżącej oznaczałoby zdaniem Sądu akceptację oczywiście błędnego stanowiska, że obiekt taki można rozmontować, rozinstalować czy też przenieść w inne miejsce, czego nawet skarżąca nie podnosi i co z przyczyn technicznych /nie mówiąc już o ekonomicznej opłacalności takiego działania/ jest możliwe tylko teoretycznie. Możliwość wykonania takich prac stanowi zaś zdaniem sądu charakterystyczną /wyróżniającą/ cechę obiektów nietrwale związanych z gruntem, jak i obiektów budowlanych powstałych w następstwie ich montażu lub instalacji. Zdaniem Sądu wykonanie spornej stopy fundamentowej polegałoby co najwyżej na montażu /a nie na instalowaniu/ gdyby była ona osadzana w gruncie jako cały element, co z projektu budowlanego nie wynika i czego skarżąca nie podnosi i co z uwagi na jej parametry i ciężar tej stopy oraz koszty takich prac jest możliwe tylko teoretycznie. W konsekwencji nie może ulegać zdaniem Sądu wątpliwości, że w świetle przepisów prawa budowlanego wykonanie przedmiotowego fundamentu /stopy żelbetowej/ stanowi budowę w rozumieniu ust. 3 pkt 6 prawa budowlanego. To zaś oznacza, że zgodnie z treścią art. 28 tego prawa na jej wykonanie było wymagane pozwolenie na budowę, a nie zgłoszenie. Tego rodzaju budowa nie została bowiem wymieniona w art. 29 i 30 prawa budowlanego. Takie też stanowisko zajął w tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny w w/w wyroku z dnia 18 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 2091/00 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 10 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Sz 411/03. Nie może odnieść również skutku powoływanie się przez skarżącą na treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA/Lu 147/00 i z dnia 19 grudnia 2000 r. sygn. akt II SA/Po 1799/99 oraz na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA 2269/03. Wyroki te zostały bowiem wydane przy przyjęciu założenia, iż do powstania objętych nimi urządzeń reklamowych doszło po wykonaniu robót budowlanych polegających na instalowaniu. Stanowiska te nie zostały jednak, z punktu widzenia zawartego w art. 3 pkt 7 prawa budowlanego, podziału robót budowlanych, w dostateczny sposób umotywowane. Tym bardziej nie odniesiono się w nich, czy i dlaczego wykonanie takich robót stanowiłoby instalację w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 2 tego prawa a nie budowę jak to przyjął sąd w niniejszej sprawie. Pierwsze dwa wyroki nie dotyczyły też tożsamego stanu faktycznego. Zdaniem Sądu nie jest też skuteczne powoływanie się przez skarżącą na domniemane intencje prawodawcy, w związku z dokonaną ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. /Dz.U. Nr 111 poz. 726/, a obowiązującą od 24 grudnia 1997 r. nowelizacją prawa budowlanego. Wykładnia obowiązującej w dacie orzekania przez Wojewodę treści art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego nie może bowiem pomijać w żadnym wypadku ustalenia znaczenia, użytego w tym przepisie, określenia robót budowlanych w postaci "instalacji". Nadto można zdaniem Sądu zasadnie twierdzić, iż "odformalizowanie" /o jakim mowa w skardze/ procedury związanej z wykonaniem urządzeń reklamowych polegało na zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę również w odniesieniu do instalowania tych urządzeń, które nie jest wykonywane na istniejących już obiektach budowlanych. Taka instalacja nie mieściłaby się bowiem w treści art. 29 ust. 2 pkt 9 prawa budowlanego /w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji/. Brak jest też zdaniem Sądu wystarczających przesłanek co do kwestionowania wydania w niniejszej sprawie decyzji opartej na treści art. 105 Kpa. Zarzut ten byłby zasadny ale dopiero na gruncie treści art. 30 prawa budowlanego obowiązującego od 11 lipca 2003 r. /Dz.U. Nr 80 z 2003 r., poz. 718/. W świetle obowiązującej w dacie orzekania przez organy obu instancji treści tego przepisu, wydanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy orzeczenia o sprzeciwie nie było zdaniem Sądu jednoznacznie nakazane /do wydania decyzji, nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę nie było zaś wówczas w ogóle podstaw – przy reprezentowanym przez organy obu instancji stanowisku/. Nadto z decyzji organu I instancji wynikały w jednoznaczny sposób konsekwencje wydania tego orzeczenia. Nawet gdyby zatem przyjąć, że doszło w tym względzie do naruszenia procedury to uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ustawą p.p.s.a. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. SJ/