I SA/Kr 165/03

WyrokWSA w Krakowie2005-06-16

Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Ewa Rojek, Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnicy prowadzący zakłady pracy chronionej, którzy ponieśli nakłady inwestycyjne w zaufaniu do obowiązujących przepisów o zwolnieniu z podatku dochodowego, mogą ubiegać się o stwierdzenie nadpłaty podatku za rok 2000 w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. (sygn. K 45/01)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnicy, których wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. (sygn. K 45/01) dotyczy, mogą ubiegać się o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego. Organy skarbowe powinny ponownie rozpoznać sprawę, ustalając, czy skarżący podejmowali długookresowe przedsięwzięcia i inwestycje w zaufaniu do przepisów obowiązujących przed 2000 r., a następnie rozpoznać sprawę na nowo w oparciu o przepisy obowiązujące w 1999 r.
Stan faktyczny
Skarżący, małżonkowie B., domagali się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. (sygn. K 45/01), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów pozbawiających przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej zwolnień podatkowych. Organy skarbowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że wyrok TK nie stwierdził niekonstytucyjności przepisu, a jedynie brak przepisów przejściowych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: WSA Ewa Rojek (spr.) WSA Bogusław Wolas Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005r. sprawy ze skargi S. i B. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 8 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 12.737,63 (słownie: dwanaście tysięcy siedemset trzydzieści siedem złotych sześćdziesiąt trzy grosze). ISA/Kr 165/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2003r.Nr.[...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2002r. nr [...]wydaną dla B.i S. B.w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie 271.031,80zł wraz z należnym oprocentowaniem. Organy skarbowe wskazały, że z dniem 1 stycznia 200r. weszła w życie ustawa z dnia 20 listopada 1999r. o zmienię ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych(Dz.U.Nr.95 poz. 1101).Art.2 tejże ustawy wprowadził w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zmiany polegające na: - skreśleniu art.24,który określał zasady i warunki zwolnienia od podatku dochodowego w odniesieniu do pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne - dodaniu w art.31 ust.2 pkt 4 ,z którego wynika, iż zwolnienie z opłacania podatków nie dotyczy podatków dochodowych w tym podatku dochodowego od osób fizycznych Tak więc od 1.I.2000r. nie obowiązują już przepisy określające zakres i zasady zwolnienia dochodów z działalności gospodarczej osób zatrudniających osoby niepełnosprawne. W konsekwencji w tym stanie prawnym zwolnienie z tytułu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art.21 ust. 1 pkt 35 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje od 1stycznia 2000r.Tak więc skarżący prowadzący zakład pracy chronionej "B." prawidłowo rozliczyli się z podatku dochodowego za 2000r. według zasad zmienionych ustawą z dnia 20.XI.1999r. o zmienię ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. We wniosku o stwierdzenie nadpłaty małżonkowie B. powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002r. K - 45/01.W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art.2 pkt 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999r. o zmienię ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.Nr.95 poz.1101) w zakresie, w jakim pozbawia przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej przed upływem trzyletniego okresu przewidzianego w art.30 ust.1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999r.(Dz. U. Nr 123 poz.776 ze zm.),uprawnień określonych w art.31 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust 2 tegoż artykułu powołanej wyżej ustawy z dnia 27.VIII.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30.XI.1999r.,jest niezgodny z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art.2 Konstytucji , w zakresie w jakim nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach. Podatnicy wskazywali, że w latach 1997 - 1999 ponieśli wydatki na inwestycje wartości ok.1.800.000 zł. Nakłady te przeznaczone zostały na przygotowanie i utworzenie nowych stanowisk pracy oraz nowych miejsc prowadzenia działalności gospodarczej. W tych latach podatnik korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych w myśl art.31 ust.1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji .Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zdaniem organów skarbowych nie stwierdza niekonstytucyjności zaskarżonego przepisu a stwierdza jedynie brak przepisów przejściowych. Skoro zatem Trybunał nie orzekł o utracie mocy obowiązującej przepisu obowiązuje on nadal. Tym samym brak podstaw do stwierdzenia nadpłaty. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. B. i B. B.wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organy I instancji. Zarzucili organom skarbowym naruszenie art.79 § 1a Ordynacji podatkowej(w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.XII.2002r.] odmowę stwierdzenia nadpłaty powstałe w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25.VI.2002r.,naruszenie art.76§ 1 i 77 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem. Nadto naruszenie art.2 i 7 Konstytucji w zw. z art.190 ust.1 i 3 Konstytucji i art.120 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie za obowiązujący w stosunku do skarżących przepis art.2 pkt 2 w zw. z art.4 ustawy z dnia 20.XI.1999r. o zmienię ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który to na mocy orzeczenia cyt. wyżej Trybunału Konstytucyjnego utracił częściowo moc obowiązującą w zakresie w jakim pozbawił przedsiębiorców prowadzących zakład pracy chronionej przed upływem 3 letniego okresu przewidzianego w art.30 ust.1 zd.2 ustawy z dnia 27.VIII.1997r. o rehabilitacji zawodowej...(Dz.U.Nr.123 poz.776 ze zm.) uprawnień określonych w art.31 ust.1 pkt 1 w zw. z art.2 tegoż artykułu powikłanej wyżej ustawy o rehabilitacji zawodowej... Zdaniem skarżących organy skarbowe miały obowiązek zastosowania w sprawie powołanego wyżej orzeczenia Trybunału oraz wyjaśnienia stanu faktycznego w kontekście wskazanym w tymże orzeczeniu. W złożonym dnia [...].VI.2005r. piśmie procesowym skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko powołując zapadłe na tle podobnych stanów faktycznych orzecznictwo sądów administracyjnych. W szczególności skarżący podnieśli, że zagadnienie prawne będące przedmiotem skargi było przedmiotem uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.III.2005r. FPS 4/04. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie była ocena skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25.VI.2002r. w sprawie K 45/01.Dotychczasowe orzecznictwo w tych sprawach było rozbieżne. Doniosłość kwestii oraz rozbieżność stanowisk spowodowały wydanie powołanej przez stronę skarżącą uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie FPS 4/04 z dnia 14.III.2005r.Stwierdza ona ,że podatnicy których orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy mogą ubiegać się na podstawie art.190 ust.4 Konstytucji o stwierdzenie nadpłaty. Zaprezentowane tam stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w całości podziela. Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy skarbowe będą musiały ustalić, czy skarżący mieszczą się w grupie osób, których wyrok Trybunału dotyczy a w szczególności będą ustalały czy przed 2000 r. skarżący podejmowali długookresowe przedsięwzięcia na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach, czy prowadzili długofalowe inwestycje, angażowali środki finansowe itp. W razie ustalenia, że jak wskazują skarżący prowadzili rozległe inwestycje w zaufaniu do dotychczas obowiązujących przepisów rozpoznają ich sprawę na nowo w oparciu o obowiązujące w tym przedmiocie przepisy obowiązujące w 1999r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w oparciu o art.145 § 1 pkt 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając sprawę oparto się na art.97§ 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr.153 poz.1271 ze zm.) stanowiącym ,że sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło