II SA/Bd 471/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-09-14

Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pracy na stanowisku ślusarza, a następnie spawacza w Zakładach Mechanicznych Przemysłu Papierniczego "R." w P. od 1970 do 1988 roku może zostać uznany za pracę w szczególnych warunkach, uprawniającą do zasiłku przedemerytalnego, pomimo braku formalnego potwierdzenia przez pracodawcę i braku stałego zatrudnienia na tych stanowiskach w pełnym wymiarze czasu pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku przedemerytalnego, ponieważ skarżący nie wykazał 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Praca na stanowisku ślusarza w "R." nie była objęta wykazem prac w szczególnych warunkach, a praca spawacza, mimo że wymieniona w wykazie, nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co jest wymogiem ustawowym. Dodatek za uciążliwe warunki pracy potwierdzał jedynie okresowy charakter pracy w szkodliwych warunkach, a nie stałe zatrudnienie w szczególnych warunkach.
Stan faktyczny
Skarżący Erazm B. domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego, twierdząc, że przepracował 15 lat w szczególnych warunkach w Zakładach Mechanicznych Przemysłu Papierniczego "R.". Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie wykazał wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, która nakazała ponowne wyjaśnienie stanu faktycznego. Po ponownym postępowaniu organy nadal odmawiały przyznania zasiłku, co doprowadziło do kolejnej skargi do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Erazma B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę Erazm B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Ś. z dnia [...] 2005r., znak : [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 5 grudnia 2001r. Organ II instancji w podstawie prawnej orzeczenia powołał art.37j ust.1 i 1a, art. 37l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy (...) o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) ( Dz. U. z 2001r. , Nr 154, poz. 1793 ) i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. z 2004r. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. z 2000r. Nr 98. poz 1071 ze zm.). Do wydania powyższych decyzji doszło po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 września 2004r.sygn. akt II SA/Bd 649/04 . Sąd powyższym orzeczeniem uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ś. z dnia [...] 2004r., znak: [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego. Sąd w uzasadnieniu wyroku przypomniał, że sprawa już była poddana ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 2 czerwca 2003r. sygn. akt 1100/03, uchylił decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy. Przepis § 1 ust. 2 tego rozporządzenia nie wyłącza w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez właściwy organ decyzyjny zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd powołując się na art. 75 § 1 Kpa stwierdził, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (vide k-54 akt sprawy). W związku z powyższym orzeczeniem WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 30 września 2004r. stwierdził, iż wskazania co do dalszego postępowania i ocena prawna wyrażone w wyroku NSA w powyższym orzeczeniu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia z mocy art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a. i to zarówno gdy dotyczą one zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach ... (wyrok NSA z 07.12.1999 r. I SA 1089/99, niepublikowany). Sąd dostrzegł, że wprawdzie organy decyzyjne rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, po jej uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 czerwca 2003 r., ostatecznie doprowadziły do przesłuchania skarżącego oraz w charakterze świadków jego współpracowników, jednakże przesłuchania te z powodu błędnego ich ukierunkowania nie doprowadziły do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ponieważ nie uzyskano informacji w kluczowej dla sprawy kwestii. Zdaniem Sądu nie uzyskano odpowiedzi na pytanie, czy skarżący wykonywał prace, o jakich mowa w Wykazie A, Dziale XIV pkt 25 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. (cyt. powyżej), które to rozporządzenie zostało uszczegółowione zarządzeniem Nr 3 Dyrektora Zakładów Mechanicznych Przemysłu Papierniczego "Remopap" z dnia 27.01.1987 r. w sprawie prac wykonywanych w Zakładzie w szczególnych warunkach (Wykaz A, Dział XIV, poz. 25 pkt 1 załącznika Nr 1 do tego zarządzenia), czyli: bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie oraz stanowiska pracy, na których prace wykonywane są stale i bezpośrednio przy stanowiskach wymienionych w wykazie - stała praca w warunkach, w których nie są zachowane higieniczne normy pracy. W toku postępowania administracyjnego, w uzasadnieniu kolejnych odwołań skarżący na taki właśnie charakter swojej pracy w "R." wskazywał. Nie ma zatem powodu czynić ustaleń na temat tego, czy i w jakim wymiarze czasu pracy skarżący pracował jako ślusarz oraz, czy takie stanowisko pracy jest zaliczone do wykonywanych w warunkach szczególnych, czym głównie zajmowały się organy administracji. Dalej Sąd stwierdził, że konieczne jest ustalenie, jakie prace faktycznie skarżący wykonywał, w jakich warunkach - czy w narażeniu na działanie czynników stanowiących o "nie zachowaniu norm higienicznych" i jakich i czy przez cały czas pracy, czy krócej i w jakim okresie te prace wykonywał. Sąd nakazał w tym celu zwrócić się do "R." o akta osobowe skarżącego, w których zwykle znajduje się zakres obowiązków lub opis przypisanych do danego stanowiska czynności, są też angaże, z których wynika jakie faktycznie stanowisko powierzono pracownikowi itp. Sąd stwierdził, że należy również przeprowadzić uzupełniające przesłuchanie skarżącego jako strony i wnioskowanych przez niego świadków na powyższe okoliczności. W dotychczasowych ich zeznaniach znajduje się stwierdzenie o tym, że skarżący pracował przy zabezpieczeniu prawidłowej pracy agregatów i urządzeń produkcyjnych w czasie ruchu zakładów, a także wykonywał naprawy konserwacyjne na takich obiektach jak: kocioł sodowy, warzelnia bukowa i sosnowa, oczyszczalnie ścieków i maszyny papiernicze. Zdaniem Sądu mogłoby to świadczyć o tym, że skarżący pracował w warunkach określonych w Wykazie A, Dziale XIV, pod poz. 25 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. W konsekwencji powyższego Sąd zobowiązał organy wyjaśnić tę okoliczność także w zakresie okresu wykonywania tej pracy, gdyż skarżący udowodnił już w sposób nie budzący wątpliwości 11 lat i 7 miesięcy pracy w warunkach szczególnych i konsekwentnie twierdzi, że w takich samych warunkach pracował jeszcze przez 18 lat w "R.", z tego znaczący okres na terenie "C.". Dlatego wskazane byłoby przesłuchanie także pracownika "C." (dzisiejszy F. S.A.), który posiada wiedzę na temat tego, przy jakich robotach i jakich warunkach pracowali w "C." pracownicy "R." w latach 1970-1988. Po zaleceniach zawartych w uzasadnieniu powyższego wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 30 września 2004r. sygn. akt II SA/Bd 649/04 Starosta Ś. przeprowadził postępowanie we wskazanym przez Sąd zakresie. Organ I instancji zwrócił się do R. Sp. z o.o. o nadesłanie akt osobowych skarżącego (zakresu obowiązków lub opis przypisanych do danego stanowiska czynności, angaże, za okres pracy od 8 sierpnia 1970r. do 31 maja 1988r.). W odpowiedzi w/ wym. pismo Spółka nadesłała angaże skarżącego z wyjaśnieniem, że pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych nie posiadają zakresów obowiązków. Pośród przesłanych dokumentów były: dokument potwierdzający przyjęcie skarżącego do pracy w dniu 7 sierpnia 1970r., dokument potwierdzający przyznanie skarżącemu z dniem 1 stycznia 1977r. wyższej grupy zaszeregowania ( V grupę) oraz dokument potwierdzający powierzenie skarżącemu obowiązków ślusarza- spawacza z dniem 1 sierpnia 1986r. ( bez zmian pozostawiono grupę stawkę i kwotę wynagrodzenia - dodatku). Następnie organ przesłuchał świadków wskazanych przez skarżącego. Przesłuchanie organu zostało poprowadzone zgodnie zaleceniami Sądu. Przesłuchany został w charakterze świadka Jerzy W. ( pracownik C., od 1992r. mistrz do spraw remontów na wydziale regeneracji ługów), który zeznał, że korzystał bardzo często przy remoncie wyeksploatowanych urządzeń z pomocy pracowników R., którzy wykonywali prace spawalnicze, ślusarskie i inne prace konserwacyjno- remontowe. Charakter pracy pracowników "R." nie odbiegał od charakteru pracy wykonywanego przez pracowników "C.": " powiedziałbym , że kierowani byli do prac bardziej uciążliwych niż podlegli mi pracownicy". Świadkowie zeznali o wykonywaniu wspólnie ze skarżącym prac obejmujących bieżącą konserwację agregatów i urządzeń oraz prace budowlano - montażowe i budowlano - remontowe na oddziałach będących w ruchu w latach 1970 - 1988. Prace ślusarsko- spawalnicze odbywały się na estakadach przy urządzeniach na zewnątrz ,w gorących cylindrach maszyn. Były to prace wykonywane na wysokościach. Świadkowie zeznali, że pracownicy C., którzy pracowali w takich samych warunkach jak pracownicy "R." uzyskali świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach. Po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji Starosta Powiatu Ś. wydał decyzję z dnia [...] 2005r., w której odmówił skarżącemu przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] 2001r. Organ na podstawie stanu faktycznego sprawy oraz stanu prawnego wynikającego z zapisów Wykazu A, Działu XIV, poz. 25 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze ( Dz. U. z 1083r., Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) oraz zarządzeniem nr 3 Dyrektora Zakładów Mechanicznych Przemysłu Papierniczego w firmie "R." z P. z dnia [...] 1987r. w sprawie prac wykonywanych w Zakładzie w szczególnych warunkach stwierdził, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania świadczenia. Organ zwrócił uwagę, że zapis pkt1 w poz. 25 Działu XIV Wykazu A stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 3 Dyrektora Z.M.P.P."R." zawiera ustalenia, że do prac wykonywanych w szczególnych warunkach zalicza się: " Bieżącą konserwację agregatów i urządzeń oraz prace budowlano - montażowe i budowlano - remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace w wykazie. Stanowiska pracy, na których prace wykonywane są stale i bezpośrednio przy stanowiskach wymienionych w wykazie- stała praca w warunkach, w których nie są zachowane higieniczne normy pracy." W powyższym załączniku do zarządzenia, stanowisko spawacza wymienione zostało w pkt 12. Organ podkreślił, że skarżący stanowisko to objął z dniem 1 sierpnia 1986r. Ponadto nie ma znaczenia okoliczność, iż w zakładach "C." pracownicy za pracę w takich samych warunkach jak pracownicy "R." otrzymali zasiłki przedemerytalne. Taka sytuacja wyniknęła z odmiennych uregulowań prawnych obowiązujących w obydwu firmach. Wynika to z przepisów wykonawczych do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. uszczegóławiających wykaz stanowisk, których wykonywanie w danym zakładzie uprawnia do uznania pracy na tych stanowiskach jako prac wykonywanych w szczególnych warunkach, jeżeli pracownik wykonuje je stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ nie uznał skarżącemu pracy w latach od 8 sierpnia 1970 do 31 maja 1988 w Z.M.P.P. "R. w P. jako wykonywanej w szczególnych warunkach, natomiast zaliczył jako pracę w szczególnych warunkach okres zatrudnienia w Zakładach C. w Ś. od 3 czerwca 1988r. do 31 grudnia 1999r. ( 11 lat, 6 miesięcy i 30 dni). Z uwagi na powyższe okoliczności organ I instancji stwierdził, że skarżący nie spełnił przesłanki do przyznania zasiłku przedemerytalnego wynikającej z art. 37 lit. j, ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku. Pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji z żądaniem uchylenia jej w całości. Zarzucił, iż błędny jest pogląd organu, że podstawą przyznania zasiłku przedemerytalnego jest nie przedłożenie świadectwa pracy w warunkach szczególnych, gdyż świadkowie przesłuchani w ramach postępowania administracyjnego zeznali, że pracodawca "R.", nie wydał takiego świadectwa. Dlatego zeznania świadków na podstawie art. 7,art. 75 § i art. 77§ 1 Kpa należało przyjąć jako potwierdzenie faktu wykonywania pracy przez skarżącego w warunkach szczególnych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne. Podzielił w uzasadnieniu stanowisko Starosty Powiatu Ś. W skardze do Sądu Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji .Zarzucił organowi naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niezastosowaniu się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 30 września 2004r. sygn. akt II SA/Bd 649/04 oraz naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 Kpa. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm)- dalej P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że kontrolą sądów administracyjnych objęte są decyzje administracyjne. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 37j ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu, będący podstawą prawną przyznania zasiłku przedemerytalnego, został skreślony z dniem 1 stycznia 2002 r. przez art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 154 z 2001 r., poz. 1793). Jednakże zgodnie z przepisem art. 11 ust. 2 tej ustawy osoby, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem 01.01.2002 r. i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. Przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu stanowił, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiety i 35 lat dla mężczyzny, 2. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiety i 30 lat dla mężczyzny, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze Skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. w dniu [...] 2001 r. Poza sporem jest, że legitymuje się stażem pracy wynoszącym ponad 30 lat (dokładnie: 33 lata, 7 miesięcy i 6 dni), w tym w warunkach szczególnych uznano za udowodnione 11 lat i 6 miesięcy i 30 dni pracy. W celu potwierdzenia tej okoliczności skarżący przedstawił świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 28 grudnia 1999 r., wystawione przez F. S.A. (dawna "C."), obejmujące okres od dnia 3 czerwca 1988 r. do 31 grudnia 1999 r. W okresie od 8 sierpnia 1970 r. do 31maja 1988 r. skarżący był zatrudniony w Zakładach Mechanicznych Przemysłu Papierniczego "R." w P. Jak wynika z twierdzeń skarżącego wielokrotnie przedstawianych w toku postępowania administracyjnego, zakłady te specjalizowały się w obsłudze innych zakładów należących do branży przemysłu chemicznego i lekkiego. Praca skarżącego polegała na wykonywaniu różnych robót na terenie różnych zakładów z branży celulozowo-papierniczej w tym na terenie "C." w Ś. Tego okresu ówczesny pracodawca jemu nie potwierdził stosownym dokumentem - jako okresu pracy w warunkach szczególnych, wskazując iż skarżący nie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako spawacz. Poza sporem jest również to, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 02.06.2003 r. sygn. akt SA/Bd 1100/03 w uzasadnieniu wskazał, że okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy. Sąd w składzie orzekającym nie kwestionuje powyższej opinii prawnej. Przepis § 1 ust. 2 tego rozporządzenia nie wyłącza w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez właściwy organ administracji publicznej zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem . WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 30 września 2004r. sygn. akt II SA/Bd 649/04 wypowiedział się w uzasadnieniu, że wskazania co do dalszego postępowania i ocena prawna wyrażone w powyższym orzeczeniu NSA wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia z mocy art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd w składzie orzekającym zgadza się również z poprzedzającym wyrokiem WSA w Bydgoszczy, że wprawdzie organy decyzyjne rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, po jej uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2.06.2003 r., ostatecznie doprowadziły do przesłuchania skarżącego oraz w charakterze świadków jego współpracowników, jednakże przesłuchania te z powodu błędnego ich ukierunkowania nie doprowadziły do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ponieważ nie uzyskano informacji w kluczowej dla sprawy kwestii. Nie uzyskano odpowiedzi na pytanie, czy skarżący wykonywał prace, o jakich mowa w Wykazie A, Dziale XIV pkt 25 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. (cyt. powyżej), które to rozporządzenie zostało uszczegółowione zarządzeniem Nr 3 Dyrektora Zakładów Mechanicznych Przemysłu Papierniczego "R." z dnia [...]1987 r. w sprawie prac wykonywanych w Zakładzie w szczególnych warunkach (Wykaz A, Dział XIV, poz. 25 pkt 1 załącznika Nr 1 do tego zarządzenia). Sąd stwierdził, że dla potrzeb postępowania administracyjnego konieczne jest natomiast ustalenie, jakie prace faktycznie skarżący wykonywał, w jakich warunkach - czy w narażeniu na działanie czynników stanowiących o "nie zachowaniu norm higienicznych" i jakich i czy przez cały czas pracy, czy krócej i w jakim okresie te prace wykonywał. Dlatego nakazał dokonanie kolejnych ustaleń ze strony organu. Sąd w składzie orzekającym podziela powyższe stanowisko. W wyrokach poprzedzających nie było jednak opinii prawnej, że zeznania świadków potwierdzające powyżej przedstawiony charakter pracy są dowodem, potwierdzającym pracę w szczególnych warunkach ,który należy przyjąć bezkrytycznie i pominąć inne dowody (np. z dokumentów). Sąd wypowiedział się jedynie w ostatnim wyroku, że powyższe mogłoby świadczyć o pracy w szczególnych warunkach. Tak więc Sąd uchylając wadliwe rozstrzygnięcie w wyroku z dnia 30 września 2004r. pozostawił temat otwarty do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, czemu dał wyraz w końcowych akapitach uzasadnienia, że organy administracji zobowiązane są tę okoliczność wyjaśnić także w zakresie okresu wykonywania tej pracy . Organy rozpoznające sprawę nie zebrały w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie mogły więc ocenić czy istotne w sprawie okoliczności zostały udowodnione. Doszło do naruszenia w ten sposób przepisów art. 77 i art.80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym z powyższego względu zarzut skargi odnośnie naruszenia art. 153 P.p.s.a. jest całkowicie nieuzasadniony. Oceniając stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że w ramach prowadzonego postępowania w sprawie po ostatnim wyroku Sądu organy przeprowadziły postępowanie w zakresie , który umożliwił dokonanie swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z art.80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie pozostaje wyjaśnienie kwestii, dlaczego na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania praca skarżącego w latach 1970-1988 nie może zostać uznana za pracę w szczególnych warunkach. Otóż jak to wynika z akt sprawy, praca skarżącego w "C." stanowiła niewielki okres czasu. Były to okresy kilku miesięcy, w których skarżący przebywał na delegacji w Ś. Z kartoteki skarżącego wynika, że był oddelegowany w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 1983r., następnie od 1 kwietnia do 30 kwietnia 1983r. i ostatnia delegacja od 18 do 27 maja 1983r. Przez cały czas delegacji pozostawał w stosunku zatrudnienia z Z.M.P.P." R.". To ,że skarżący w trakcie swojej pracy był na delegacji w Ś. i w późniejszym okresie za pracę w Celulozie uzyskał świadectwo pracy w szczególnych warunkach, nie świadczy jeszcze o tym, że również pracę w "R." należy traktować jako pracę w szczególnych warunkach. Sąd nie kwestionuje zeznań skarżącego oraz świadków. Poza sporem jest , że praca w ZMPP " R." była ciężka. Jednak o tym , czy miała ona charakter pracy w szczególnych warunkach decydują przepisy prawa. Jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Przepisy prawa, w tym wypadku Kp.a. oprócz dowodów z zeznań świadków dopuszczają również inne dowody. Sąd zauważa , że w rozpoznawanej sprawie zostały zebrane również dowody z dokumentów, które były na bieżąco tworzone w trakcie pracy skarżącego w "R.", a które w postaci kopii akt osobowych organ włączył do niniejszej sprawy. Te dokumenty obok zeznań świadków mają równą moc dowodową. Zadaniem natomiast organu była swobodna ocena dowodów, która zdaniem Sądu nie została przez organy przy wydawaniu decyzji przekroczona. Sąd podkreśla, że przede wszystkim zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Przepis ten rozróżnia dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie: - stale i -w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Sąd zwraca uwagę, że nie każde stanowisko do tego uprawnia. Z rozporządzenia powyższego wynika, a dokładnie z jego § 1ust 2, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Powyższy przepis świadczy o tym, że w zależności od gałęzi przemysłu w jednych zakładach pracy mogły być stanowiska spawacza- ślusarza które uprawniały do uzyskania świadectwa pracy w szczególnych warunkach, a w innym zakładzie pracy przy tym samym stanowisku nie nabywało się tych uprawnień. Na podstawie powyższej delegacji zawartej w rozporządzeniu zostało wydane Zarządzenie Nr 3 Dyrektora Z.M.P.P. "R." w P., w którego załączniku nr 1 został określony wykaz stanowisk uprawniających do uznania pracy za wykonywanej w szczególnych warunkach. Z wykazu tego wynika, że do uznania pracy w szczególnych warunkach uprawniło stanowisko ślusarza, ale wyrównywacza tarcz ściernych. Zatrudnienie na stanowisku ślusarza, a więc stanowisku na którym pracował skarżący, które nie było stanowiskiem "ślusarza wyrównywacza tarcz ściernych", nie uprawniało do tego, aby pracę uznać za pracę w szczególnych warunkach. Wykaz powyższy zawiera również stanowisko spawacza, lecz na takim stanowisku skarżący pracował , ale dopiero od 1986r. Tak więc okresu z przed tej daty nie można potraktować jako pracy w spawacza. Na uwagę zasługują również dodatki wypłacane skarżącemu. W kartotekach płacowych wykazany jest dodatek kwotowy za uciążliwe warunki pracy . Dodatek ten przysługiwał skarżącemu w okresie od 1 stycznia 1981 do 31 maja 1985 I od 1 stycznia 1986 do 30 kwietnia 1988. Zgodnie ze stanowiskiem "R." dodatek ten przysługiwał pracownikom, którzy okresowo pracowali w warunkach szkodliwych i uciążliwych i był uzależniony od ilości godzin w tych warunkach. Skoro dodatek ten był wypłacany skarżącemu, to należy uznać, że jego praca od zdobycia uprawnień spawacza nie miała charakteru stałego, lecz okresowy. Z tego względu nawet po zdobyciu uprawnień spawacza pracy okresowej w tym charakterze nie można uznać za pracę w szczególnych warunkach , gdyż naruszyłoby to przepisy powyższego rozporządzenia. Stanowisko to nie zaprzecza zeznaniom świadków, którzy nie są w stanie zastąpić w tym zakresie dowodów z dokumentów i udowodnić, że skarżący był zatrudniony na stałe w charakterze spawacza. Sam skarżący nie przedstawił dowodu potwierdzającego, że praca spawacza miała charakter stały. Świetle powyższego Sąd stwierdził, że organy ponad wszelka wątpliwość wykazały, iż brak jest podstaw prawnych do uznania okresu zatrudnienia w "R." jako pracy w szczególnych warunkach. Wobec nie spełnienia przez skarżącego kryterium 15 -letniego okresu pracy organ postąpił zgodnie z prawem odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę jako nieuzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło