I OSK 24/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-06-05

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Barbara Adamiak, Małgorzata Stahl

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres zatrudnienia w zakładach pracy, które nie posiadały własnych zarządzeń uszczegóławiających wykazy prac w szczególnych warunkach, może zostać uznany za pracę w szczególnych warunkach na potrzeby przyznania zasiłku przedemerytalnego, jeśli pracownik wykonywał prace podobne do tych wymienionych w wykazach, a inne zakłady w tej samej branży przyznawały świadectwa pracy w szczególnych warunkach za podobne prace?
Ratio decidendi
Okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze może być ustalany innymi środkami dowodowymi niż zaświadczenie pracodawcy, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże, aby praca została uznana za wykonywaną w szczególnych warunkach, musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto, uznanie pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach zależy od przepisów wewnętrznych obowiązujących w danym zakładzie pracy, które uszczegóławiają wykazy prac w szczególnych warunkach, co oznacza, że te same stanowiska pracy mogą nie uprawniać do świadczeń w różnych zakładach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego E. B. z powodu niespełnienia wymogu posiadania 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Skarżący pracował w Zakładach Mechanicznych Przemysłu Papierniczego "R." w latach 1970-1988, a następnie w Zakładach Celulozy i Papieru "C." od 1988 do 1999 roku. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że okres pracy w "R." nie może być zaliczony do pracy w szczególnych warunkach, ponieważ nie spełniał wymogu stałego wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy i nie był objęty wewnętrznymi wykazami prac w szczególnych warunkach obowiązującymi w "R.". Skarżący kwestionował te ustalenia, powołując się na zeznania świadków i fakt uzyskania świadectwa pracy w szczególnych warunkach za pracę w "C.".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Małgorzata Stahl, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 września 2005r. sygn. akt II SA/Bd 471/05 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Wojewody Kujawsko- Pomorskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II SA/Bd 471/05, oddalił skargę E. B. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Ś. z dnia [...] nr [...], którą to decyzją wydaną na podstawie art. 37j ust. 1 i 1a, art. 37 l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy (...) o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793), art.30 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120. poz. 1252), odmówiono E. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne. Wydanie powyższych decyzji nastąpiło po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bd 649/04, który uchylił decyzję organów obu instancji i wskazał, że sprawa była już poddana ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 2 czerwca 2003 r. sygn. akt 1100/03, także uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy. W uzasadnieniu wyroku z dnia 30 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że wprawdzie organy rozpoznające sprawę ponownie przesłuchały skarżącego oraz świadków lecz nie wyjaśniły, czy skarżący wykonywał prace, o jakich mowa w Wykazie A Dziale XIV pkt 25 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r., uszczegółowione zarządzeniem Nr 3 Dyrektora Zakładów Mechanicznych Przemysłu Papierniczego "R." z dnia 27 stycznia 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w zakładzie w szczególnych warunkach (Wykaz A Dział XIV, poz. 25 pkt 1 załącznika Nr 1 do tego zarządzenia). Konieczne zatem stało się ustalenie, jakie faktycznie prace skarżący wykonywał, w jakich warunkach – czy w narażeniu na działanie czynników stanowiących o "niezachowaniu norm higienicznych" i jakich oraz czy prace te wykonywał stale i przez jaki okres. Uwzględniając zalecenia zawarte w wyroku uchylającym obie decyzje, Starosta Ś. ponownie przeprowadził postępowanie dowodowe we wskazanym przez Sąd zakresie. Zwrócił się do R. Sp. z o.o. o nadesłanie akt osobowych skarżącego (wraz z zakresem obowiązków lub opisem przypisanych do danego stanowiska czynności i angażami za okres pracy od 8 sierpnia 1970 r. do 31 maja 1988 r.). W odpowiedzi Spółka nadesłała angaże skarżącego z wyjaśnieniem, że pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych nie posiadają zakresów obowiązków. Pośród przesłanych dokumentów były: dokument potwierdzający przyjęcie skarżącego do pracy w dniu 7 sierpnia 1970 r., dokument potwierdzający przyznanie skarżącemu z dniem 1 stycznia 1977 r. wyższej grupy zaszeregowania oraz dokument potwierdzający powierzenie skarżącemu obowiązków ślusarza - spawacza z dniem 1 sierpnia 1986r. (bez zmian pozostawiono grupę, stawkę i kwotę wynagrodzenia – dodatku). Następnie Starosta przesłuchał świadków wskazanych przez skarżącego, którzy zeznali o wykonywaniu przez skarżącego (na rzecz "C." – obecnie F. S.A.) prac obejmujących bieżącą konserwację agregatów i urządzeń oraz prac budowlano-montażowych i budowlano-remontowych na oddziałach będących w ruchu w latach 1970-1988. Prace ślusarsko-spawalnicze odbywały się na estakadach przy urządzeniach na zewnątrz w gorących cylindrach maszyn. Były to prace wykonywane na wysokościach. Świadkowie zeznali, że pracownicy "C.", którzy pracowali w takich samych warunkach jak pracownicy "R." uzyskali świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach. Starosta Powiatu Ś., wskazując na stan faktyczny i prawny sprawy, decyzją z dnia [...] odmówił skarżącemu przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia 5 grudnia 2001 r. W uzasadnieniu tej decyzji Starosta powołał się na zapisy Wykazu A, Działu XIV, poz. 25 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) oraz zarządzenie nr 3 Dyrektora Zakładów Mechanicznych Przemysłu Papierniczego w firmie "R." z [...] z dnia 27 stycznia 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w Zakładzie w szczególnych warunkach, a zwłaszcza pkt 1 poz. 25 Działu XIV Wykazu A, stanowiącego załącznik do ww. zarządzenia, zgodnie z którym do prac wykonywanych w szczególnych warunkach zalicza się: bieżącą konserwację agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe, wykonywane są prace wymienione w wykazie. Stanowiska pracy, na których prace wykonywane są stale i bezpośrednio przy stanowiskach wymienionych w wykazie – stała praca w warunkach, w których nie są zachowane higieniczne normy pracy. W pkt 12 tego załącznika wymieniono stanowisko spawacza, które skarżący objął z dniem 1 stycznia 1986 r. W ocenie organu I instancji, nie ma znaczenia okoliczność, iż w zakładach "C." pracownicy za pracę w takich samych warunkach jak pracownicy "R." otrzymali zasiłki przedemerytalne. Taka sytuacja wyniknęła z odmiennych uregulowań prawnych obowiązujących w obydwu firmach. Wynika to z przepisów wykonawczych do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. uszczegółowiających wykaz stanowisk, na których zatrudnienie w danym zakładzie uprawnia do uznania pracy na tych stanowiskach jako prac wykonywanych w szczególnych warunkach, jeżeli pracownik wykonuje je stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Starosta Powiatu Ś. nie uznał skarżącemu pracy w okresie od 8 sierpnia 1970 r. do 31 maja 1988 r. w Z.M.P.P. "R." w [...] jako wykonywanej w szczególnych warunkach, natomiast zaliczył jako pracę w szczególnych warunkach okres zatrudnienia w Zakładach Celulozy i Papieru w Ś. od 3 czerwca 1988 r. do 31 grudnia 1999 r. ( 11 lat, 6 miesięcy i 30 dni). W konsekwencji, stwierdził, że skarżący nie spełnił przesłanki do przyznania zasiłku przedemerytalnego wynikającej z art. 37 j. ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku. Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie w którym wniósł o jej uchylenie. Zarzucił, iż błędny jest pogląd organu, że podstawą przyznania zasiłku przedemerytalnego jest przedłożenie świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Wskazał, że pracodawca "R." nie wydał takiego świadectwa, a na potwierdzenie faktu wykonywania przez niego pracy w warunkach szczególnych należało przyjąć zeznania świadków. Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, podzielając stanowisko Starosty Powiatu Ś. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na niezastosowaniu się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bd 649/04 oraz naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że przepis art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.). zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu, będący podstawą prawną przyznania zasiłku przedemerytalnego, został skreślony z dniem 1 stycznia 2002 r. przez art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793). Jednakże, zgodnie z art. 11 ust. 2 tej ustawy osoby, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. Przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu stanowił, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiety i 35 lat dla mężczyzny. 2. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiety i 30 lat dla mężczyzny, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. w dniu 7 listopada 2001 r. Legitymuje się stażem pracy wynoszącym ponad 30 lat (dokładnie: 33 lata, 7 miesięcy i 6 dni), w tym w warunkach szczególnych uznano za udowodnione 11 lat, 6 miesięcy i 30 dni. W celu potwierdzenia tej okoliczności skarżący przedstawił świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 28 grudnia 1999 r. wystawione przez F. S.A. (dawna "C."), obejmujące okres od dnia 3 czerwca 1988 r. do 31 grudnia 1999 r. W okresie od 8 sierpnia 1970 r. do 31 maja 1988 r. skarżący był zatrudniony w Zakładach Mechanicznych Przemysłu Papierniczego "R." w [...]. Jak wynika z twierdzeń skarżącego wielokrotnie przedstawianych w toku postępowania administracyjnego, zakłady te specjalizowały się w obsłudze innych zakładów należących do branży przemysłu chemicznego i lekkiego. Praca skarżącego polegała na wykonywaniu różnych robót na terenie różnych zakładów z branży celulozowo-papierniczej, w tym na terenie "C." w Ś. Ówczesny pracodawca stosownym dokumentem, nie potwierdził skarżącemu tego okresu jako okresu pracy w warunkach szczególnych, wskazując, iż nie pracował on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako spawacz. Sąd pierwszej instancji powołując się na ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 1100/03 wskazał, że okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy. Przepis § 1 ust. 2 tego rozporządzenia nie wyłącza w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez właściwy organ administracji publicznej zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie zaś do art. 80 Kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie zostały zebrane również dowody z dokumentów, w trakcie pracy skarżącego w "R.", które były tworzone na bieżąco, a które w postaci kopii akt osobowych organ włączył do niniejszej sprawy. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia kwestii dlaczego na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego nie można uznać pracy skarżącego w latach 1970-1988 za pracę w szczególnych warunkach. Z akt sprawy wynika, że praca skarżącego w "C." stanowiła niewielki okres czasu. Były to okresy kilku miesięcy, w których skarżący przebywał na delegacji w Ś. Z kartoteki skarżącego wynika, że był oddelegowany w okresie od 1 stycznia do 28 lutego 1983 r., a następnie od 1 kwietnia do 30 kwietnia 1983 r. i od 18 do 27 maja 1983 r. Przez cały czas delegacji pozostawał w stosunku zatrudnienia z Z.M.P.P. "R.". To, że skarżący w trakcie swojej pracy był na delegacji w Ś. i w późniejszym okresie za pracę w C. uzyskał świadectwo pracy w szczególnych warunkach, nie świadczy jeszcze o tym, że również pracę w "R." należy traktować jako pracę w szczególnych warunkach. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Przepis ten rozróżnia dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie: praca musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Stosownie do ust. 2 ww. rozporządzenia, właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Powyższy przepis świadczy o tym, że w zależności od gałęzi przemysłu w jednych zakładach pracy mogły być stanowiska spawacza-ślusarza, które uprawniały do uzyskania świadectwa pracy w szczególnych warunkach, a w innym zakładzie pracy przy tym samym stanowisku nie nabywało się tych uprawnień. Na podstawie powyższej delegacji zawartej w rozporządzeniu - zostało wydane Zarządzenie Nr 3 Dyrektora Z.M.P.P. "R." w [...], w którego załączniku nr 1 został określony wykaz stanowisk uprawniających do uznania pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach. Z wykazu tego wynika, że do uznania pracy w szczególnych warunkach nie uprawniało stanowisko ślusarza, ale wyrównywacza tarcz ściernych. Zatrudnienie na stanowisku ślusarza, a więc stanowisku, na którym pracował skarżący, nie było stanowiskiem ślusarza wyrównywacza tarcz ściernych. Zatem praca na tym stanowisku nie stanowiła podstawy do uznania jej za pracę w szczególnych warunkach. Wykaz powyższy zawiera również stanowisko spawacza, lecz na takim stanowisku skarżący pracował dopiero od 1986 r. Tak więc, w ocenie Sądu pierwszej instancji, okresu sprzed tej daty nie można potraktować jako pracy w charakterze spawacza. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż na uwagę zasługują dodatki wypłacane skarżącemu. W kartotekach płacowych wykazany jest dodatek kwotowy za uciążliwe warunki pracy. Dodatek ten przysługiwał skarżącemu w okresie od 1 stycznia 1981 r. do 31 maja 1985 r. i od 1 stycznia 1986 r. do 30 kwietnia 1988 r. Zgodnie ze stanowiskiem "R."' dodatek ten przysługiwał pracownikom, którzy okresowo pracowali w warunkach szkodliwych i uciążliwych i był uzależniony od ilości godzin przepracowanych w tych warunkach. Skoro dodatek ten był wypłacany skarżącemu, to należy uznać, że jego praca od zdobycia uprawnień spawacza nie miała charakteru stałego lecz okresowy. Z tego względu nawet po zdobyciu uprawnień spawacza, pracy okresowej w tym charakterze nie można uznać za pracę w szczególnych warunkach, gdyż naruszyłoby to przepisy powyższego rozporządzenia. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że stanowisko to nie zaprzecza zeznaniom świadków, którzy nie są w stanie zastąpić w tym zakresie dowodów z dokumentów i udowodnić, że skarżący był zatrudniony na stałe w charakterze spawacza. Sam skarżący nie przedstawił dowodu potwierdzającego, że praca spawacza miała charakter stały. Z tych względów Sąd pierwszej instancji uznał, że organy orzekające wykazały, iż brak jest podstaw prawnych do uznania okresu zatrudnienia skarżącego w "R." jako pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skoro skarżący nie posiadał 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, to organ odmawiając przyznania mu zasiłku przedemerytalnego postąpił zgodnie z prawem. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł E. B. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędne i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) i Zarządzenia Nr 3 Dyrektora Z.M.P.P "R." w [...] z dnia 27 stycznia 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w Zakładzie w szczególnych warunkach (Wykaz A, Dział XIV, poz. 25, pkt 1 załącznika Nr 1 do tego zarządzenia) poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw prawnych do uznania pracy skarżącego w Z.M.M.P "R." jako pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze pracy, co skutkuje niemożnością nabycia przez skarżącego prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że nie spełnia warunków do tego, aby uznać wykonywane przez niego prace w Z.M.P.P "R." za prace w warunkach szczególnych. Skarżący wskazał na zeznania świadków (M. K., B. S., J. S., M. R. i M. S. oraz Jerzego Wójcika pracownika F., obecnie M. Ś.) uzyskane w toku przeprowadzonego ponownie przez Powiatowy Urząd Pracy w Ś. postępowania dowodowego, z których wynika, że świadkowie ci wykonywali razem ze skarżącym lub osobno prace świadczone na rzecz różnych zakładów przemysłu celulozowo-papierniczego, w tym również na rzecz dawnej "C." w Ś. Prace te, zdaniem skarżącego, w świetle przywołanych przez Sąd pierwszej instancji przepisów winny być uznane za prace wykonywane w warunkach szczególnych, obejmowały one bowiem prace w warunkach, w których nie były zachowane higieniczne normy pracy, ponieważ prace te wykonywano w bardzo wysokiej temperaturze, agresywnym chemicznie środowisku i co najważniejsze miały one charakter prac montażowych, remontowych oraz budowlanych wykonywanych również w trakcie pracy takich wydziałów, jak wydziały celulozowni bukowej, sosnowej, wydziale kaustyzacji, kotła sodowego, co skutkować winno uznaniem za prace ujęte w pozycji 25 pkt 1 załącznika nr 1 do Zarządzenia Dyrektora, a tym samym uznaniem, że skarżący spełnia warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki normatywne określa § 2 art. 183. W tej sprawie przesłanki określone w tym przepisie nie występują. Oceniając skargę kasacyjną wniesioną w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, iż nie odpowiada ona w pełni wymogom określonym w art. 176 P.p.s.a. w związku z art. 174 P.p.s.a., lecz stwierdzone uchybienia nie mogą skutkować jej odrzuceniem. Skarżący nie powołał art. 174 pkt 1 P.p.s.a., a wskazując jako podstawę kasacyjną naruszenie przepisów prawa materialnego nie określił dokładnie sposobu jego naruszenia, gdyż jedynie wskazał na "błędne i niewłaściwe". Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie OSK 1089/04 stwierdził, iż nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej lub też stawiania hipotez co do tego, w jaki sposób określony przepis został naruszony. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, to mylne zrozumienie treści zastosowanego przepisu, a naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to zagadnienie prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego. Możliwe jest również oparcie zarzutu naruszenia prawa materialnego na obu tych formach naruszenia gdyż niewłaściwe zastosowanie prawa może być konsekwencją jego błędnej wykładni. W uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego, uzasadnieniem jest wyjaśnienie dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis powinien być w sprawie zastosowany (postanowienie Sądu Najwyższego z 17.XI.2000 r. II UKN 56/00, Prok. i Pr. 202/650). W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej, uzasadniając zarzut naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego podważył stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował stanowisko organów, które po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdziły brak podstaw do uznania pracy skarżącego w okresie od 8 sierpnia 1970 r. do 31 maja 1988 r. w Zakładach Przemysłu Papierniczego w "R." w [...] za pracę w szczególnych warunkach. Skutkowało to stwierdzeniem, niespełnienia przez skarżącego przesłanki legitymowania się 15-letnim okresem pracy w tych warunkach i odmową przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zakwestionowano zatem ustalenia faktyczne i ocenę dowodów. Nie wskazano jednak naruszenia jakichkolwiek przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które zostały przez Sąd pierwszej instancji naruszone. Nie można zatem twierdzić, że nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, tylko dlatego, że – zdaniem autora skargi kasacyjnej – ocena dowodów, a w konsekwencji stan faktyczny sprawy był inny. Podkreślić należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, gdyż taka próba mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt I CKN 256/01, Lex 7888). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło