IV SA/Gl 582/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 24 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] nr [...], zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 1900/00 w przedmiocie wysokości odprawy emerytalnej postanawia: o d r z u c i ć s k a r g ę. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2000 r., do sygn. akt II SA/Ka 1900/00, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę J. R. na opisaną powyżej decyzję, którą organ drugiej instancji – rozpatrując jego odwołanie - uchylił decyzję Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. w kwestionowanej przezeń części, tj. orzekającej o przyznaniu skarżącemu odprawy emerytalnej w wysokości 440% miesięcznego uposażenia z dodatkami o charakterze stałym, i ustalił tę odprawę w wysokości 300% jego wynagrodzenia. Organ ten powołał się na przepisy art.139 k.p.a. i art.99 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz.400 ze zm.). Rozpoznając skargę na to rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że odpowiada ono prawu, gdyż wysokość tego świadczenia została wyliczona prawidłowo, uwzględniając właściwe okresy służby skarżącego. Inne okresy nie mogły zostać zaliczone, toteż na zasadzie art.27 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) orzekł jak wyżej. W dniu [...] skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargę o wznowienie postępowania zakończonego opisanym powyżej wyrokiem. W jej motywach, oraz w piśmie procesowym z dnia [...] domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] a ewentualnie stwierdzenie jej nieważności, albo "uchylenia tegoż orzeczenia i rozpoznania sprawy na nowo", powołał się na podstawę z art.273§2 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Jak wynika z analizy przytoczonych pism skarżącego, przyczyn wznowienia upatruje on w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt II SA 3316/03, o której dowiedział się w dniu ogłoszenia go. W jego ocenie nowe okoliczności i dowody, istniejące w dniu wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku, lecz nieznane Sądowi, wynikają właśnie z uzasadnienia wyroku z dnia 13 maja 2005 r.. Trzeba w tym miejscu wspomnieć, iż wyrokiem tym uchylono decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ś. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] o przeniesieniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia był brak ustaleń w przedmiocie przyczyn przeniesienia w kontekście wskazanej pierwotnie podstawy prawnej, która później została skorygowana. Uzasadniając swe stanowisko powołał się Sąd m.in. na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2005 r., do sygn. akt II SA 2974/03, mocą którego stwierdzono nieważność postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności części postanowienia z dnia [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] Zaskarżonemu w niniejszej sprawie wyrokowi skarżący zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, wskazując na sprecyzowane w skardze przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, dowolność w ocenie przeprowadzonych dowodów, niewyjaśnienie sprawy, pominięcie istotnych wadliwości postępowania administracyjnego, w jakim zapadła kwestionowana decyzja administracyjna, nadto rażące naruszenie art.328§2 k.p.c. w związku z art.59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Podniósł także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, bliżej opisane w motywach skargi. Wskazał wreszcie na nowe środki dowodowe, którymi miały być m. in.: decyzja z dnia[...] świadectwo pracy z [...] decyzja z dnia [...] Naprowadził nadto na akta zakończonych spraw z jego udziałem. Poza tym wskazał, iż te okoliczności zaistniały przed wydaniem prawomocnego wyroku w dotychczasowym postępowaniu i istniały w dacie wyrokowania, wszak nie mógł z nich skorzystać, gdyż nie były mu znane. Końcowo obszernie streścił przebieg swego zatrudnienia (służby). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: jak głosi art.270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadkach przewidzianych w ustawie można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Instytucja wznowienia postępowania jest więc nadzwyczajnym trybem kontroli, stąd przepisy ją regulujące wymagają ścisłej interpretacji. W pierwszej kolejności godzi się podnieść, że zaskarżony wyrok uzyskał cechę prawomocności z dniem 27 listopada 2000 r., przeto generalnie mógł zostać objęty żądaniem wznowienia. W drugim rzędzie należy wskazać, iż normy przywołanej powyżej ustawy wskazują na dwuetapowość postępowania wznowieniowego. Pierwszym z nich jest badanie na posiedzeniu niejawnym dopuszczalności wznowienia, a więc kontrola czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i czy zachowany został termin do jej wniesienia (art.280§1). W razie braku takiej podstawy i niezachowania terminu Sąd skargę odrzuca, w przeciwnym wypadku wyznacza rozprawę. Dalszą fazą jest badanie skargi na rozprawie, podczas którego rozstrzyga się ponownie o dopuszczalności wznowienia i zachowaniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie oraz ewentualnie rozpoznaje sprawę na nowo. Skarga o wznowienie postępowania winna czynić zadość warunkom pisma procesowego, zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia wniosku oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art.279). Po myśli art.282 §1 cytowanej ustawy Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Oznacza to, że na każdym etapie postępowania wywołanego skargą o wznowienie postępowania, Sąd działa wyłącznie na wniosek, nie podejmuje więc jakichkolwiek działań z urzędu. Związany jest zatem m.in. podaną podstawą wznowienia. W tej ostatniej materii skarżący wyraźnie wyeksponował przepisy art.273 §2 i §3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wedle ich brzmienia można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, jak też w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Jakkolwiek będąca przedmiotem rozpoznania w sprawie skarga zachowuje terminy zastrzeżone przepisami art. 277 i art.278 cytowanej ustawy, oraz większość wymogów formalnych, to jednak - w przekonaniu obecnego składu Sądu - nie zawiera wyżej sprecyzowanej ustawowej podstawy wznowienia. Co prawda powołuje się na taką przesłankę, lecz mimo tego niepodobna przyjąć, by skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu cytowanego powyżej przepisu. Oczywistym jest, że podczas badania wstępnego nie jest dopuszczalna ocena zasadności powołanej podstawy wznowienia i jej istnienia, lecz w toku tego badania rzeczą sądu jest ustalenie czy twierdzenia wniosku będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia (tak Jan Krajewski w Kodeksie postępowania cywilnego z komentarzem pod red. Jerzego Jodłowskiego i Kazimierza Piaseckiego, Warszawa 1989 r., str.677 i Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 29 stycznia 1968 r., sygn. akt I CZ 122/67, OSNCP z 1968 r., nr 8-9, poz.154). Takie stanowisko zajmował także Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim stanie prawnym (p. niepublikowane postanowienia z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 2454/00, z dnia 8 października 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 1855/01, z dnia 8 września 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1276/03), jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym stanie prawnym (p. niepublikowane postanowienie z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt 4 II SA/Ka 2543/03). Poprzednie wywody prawne w tej materii można przenieść na grunt obecnego postępowania, skoro nie ma wyraźnych różnic pomiędzy instytucją wznowienia postępowania w obu reżimach prawnych. Konkludując tę część uzasadnienia, Sąd wyraża pogląd, wedle którego nie czyni zadość ustawowemu wymogowi jedynie wskazanie przepisu zawierającego podstawę wznowienia, gdyż konieczne jest nadto jej uzasadnienie oraz uprawdopodobnienie dopuszczalności wznowienia, przez co należy rozumieć m.in. takie przedstawienie podstawy wznowienia, które w oczywisty sposób nie pozwala na negatywną ocenę jej istnienia. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza jeszcze, iż wniosek opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (op. cit.). Tymczasem powołane przez skarżącego podstawy wznowienia wypełnione są właśnie taką gołosłowną treścią. W oczywisty sposób brak jest powodów dla twierdzenia o istnieniu przesłanki uregulowanej w art.273§3 cytowanej ustawy. Niepodobna przecież przyjąć, aby w obrocie prawnym funkcjonowało jakiekolwiek orzeczenie dotyczące tej samej sprawy. Chodzi przy tym o orzeczenie sądu administracyjnego zapadłe w wyniku rozpoznania sprawy w przedmiocie wysokości odprawy emerytalnej skarżącego. Takiego orzeczenia skarżący nie eksponuje, przeto kwestia ta nie wymaga większych rozważań. Dość powiedzieć, iż żaden z przywołanych przezeń wyroków nie dotyczy bezpośrednio tej materii. Podczas gdy przepis ten ma na celu uzdrowienie postępowania, w którym wydano orzeczenie, mimo wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia nim objętego. Po wtóre trzeba wskazać, że okoliczności mające uzasadniać podstawę z art.273§2 omawianej ustawy, nie przekonują do wypełnienia jej znamion. Skarżący prezentuje pogląd, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., a zwłaszcza zawarte w jego uzasadnieniu wywody, stanowią nowe okoliczności i dowody w sprawie odprawy emerytalnej, z których nie mógł poprzednio skorzystać. Zdaniem Sądu już z treści tych twierdzeń w oczywisty sposób wynika, iż zarówno podawane fakty, jak i dowody, znane były skarżącemu przed wydaniem zaskarżonego wyroku. Skarżący nie wykazał także, że nie mógł na nie się powołać we wcześniejszym postępowaniu. Co więcej, eksponował te okoliczności w toku poprzednich postępowań. Chodzi tu o przedstawione powyżej decyzje i orzeczenia oraz fakty istniejące przed dniem [...] Wskazują na to ich daty i akta spraw. Skarżący nie uprawdopodobnił też, że wykrył je później. Przy czym trzeba wskazać, iż nawet odmienna ocena dowodów przeprowadzona w innej sprawie nie stanowi podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem zapadłym w innej sprawie. Takiej oceny zresztą nie przeprowadził Sąd wydający wyrok w dniu 13 maja 2005 r., który skarżący głównie eksponuje jako powód wznowienia postępowania, bo też orzekał o innej materii. Mianowicie badał legalność rozstrzygnięcia dotyczącego nieważności decyzji w przedmiocie przeniesienia służbowego skarżącego. Podczas gdy w niniejszym postępowaniu skarżący, nawiązując do tej decyzji, eksponuje jej związek z wyrokiem wydanym na skutek badania legalności rozstrzygnięcia dotyczącego odprawy emerytalnej skarżącego, a więc nie mającej niczego wspólnego z decyzją objętą zaskarżonym wyrokiem. Wszak dla bytu i wielkości odprawy nie ma znaczenia stanowisko służbowe, jakie skarżący zajmował przed przejściem na emeryturę, a okres służby, którego nie dotyczy postępowanie w sprawie o sygnaturze akt II SA 3316/03. Od wysokości uposażenia zależy co prawda realna wysokość emerytury, ale nie była ona przesłanką i osnową decyzji z dnia [...] która określa wysokość odprawy za pomocą procentowej wielkości uposażenia. Przeto uposażenie wpłynie na wielkość emerytury, wszak nie ma znaczenia dla treści decyzji o odprawie, bo ta podaje tylko wielokrotność tego uposażenia zależną od okresu służby, a nie stanowiska. Zresztą w tej materii nie zapadły żadne wiążące rozstrzygnięcia, ponieważ nie sposób za takie, w znaczeniu mającym wpływ na wynik sprawy dotychczasowej, uznać wyroków wydanych w przywołanych sprawach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie wyeliminowały one z obrotu prawnego decyzji, które były przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 27 listopada 2000 r.. Na marginesie można więc wyrazić ostrożny pogląd, iż przywołane przez skarżącego kwestie nie mogłyby mieć wpływu na treść zaskarżonego wyroku. Przy czym trzeba zastrzec, iż dokonana obecnie analiza treści skargi nie stanowi oceny zasadności powołanej podstawy wznowienia, lecz jedynie stanowisko co do jej wskazania wynikające ze sposobu prezentacji. W konsekwencji czego – zdaniem Sądu - skarżący nie powołał się na ustawową przesłankę wznowienia, bo nie nadał właściwej treści podanemu przepisowi prawnemu w tej materii. Godzi się wreszcie podnieść, iż wywody zawarte w pismach skarżącego prowadzą do konstatacji o nieuprawnionej polemice skargi z prawomocnym orzeczeniem Sądu, co nie jest celem instytucji wznowienia postępowania. Wszak znakomita większość zarzutów tyczy się meritum rozstrzygnięcia i to w taki sposób, jaki jest właściwy dla zwykłego środka odwoławczego. Z wyłożonych przyczyn skargę o wznowienie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za niedopuszczalną i dlatego na mocy art.280 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ją odrzucił.