I SA/Po 2328/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-12-01

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki, Jerzy Małecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, opierając się na własnych wyliczeniach marży i przychodów, pomimo istnienia zeznań świadków wskazujących na przeceny towarów i potencjalnie nierzetelnej ewidencji?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mogą uchylać się od obowiązku wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego. W sytuacji, gdy ustalenia organów kontroli skarbowej stanowiły podstawę wydania decyzji w sprawie podatku dochodowego i podatku od towarów i usług, a prawidłowość tych ustaleń została zakwestionowana w innym wyroku sądu, należy podzielić stanowisko wyrażone w tym wyroku. Niewzięcie pod uwagę zeznań świadków, które wskazują na okresowe przeceny towarów, a także niewyjaśnienie kwestii zainstalowania kas rejestrujących, stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącego M.G., który prowadził firmę "A" i korzystał z opodatkowania w formie ryczałtu ewidencjonowanego. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił mu wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do sierpnia [...] r., stwierdzając zaniżenie podatku należnego i zawyżenie podatku naliczonego. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując na brak odzwierciedlenia ustaleń w materiale dowodowym i niewyjaśnienie kwestii przecen towarów oraz zeznań świadków.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz M.G. zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska /spr./ Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do sierpnia [...] r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz M.G. kwotę 4.661,20 zł /słownie: cztery tysiące sześćset sześćdziesiąt jeden złotych i 20/100/ tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...]r., na podstawie m.inn. art.2 ust. 1, art.10 ust. 2, art.15 ust. 1, art.19 ust. 1, art. 20 ust. 3, art.21 ust. 1 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 08 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, określił M. G. prowadzącemu firmę "A" w Z.: 1. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za: styczeń [...]r. w kwocie [...],- zł luty [...]r. w kwocie [...],- zł marzec [...]r. w kwocie [...],- zł kwiecień [...]r. w kwocie [...],- zł maj [...]r. w kwocie [...],- zł czerwiec [...]r. w kwocie [...],- zł 2. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za: lipiec [...]r. w kwocie [...],- zł sierpień [...]r. w kwocie [...],- zł W uzasadnieniu decyzji w.w. organ, powołując się na ustalenia dokonane w toku kontroli skarbowej przeprowadzone w firmie podatnika stwierdził, że zaniżył on podatek należny za poszczególne miesiące od stycznia do sierpnia [...]r. przez nie wykazanie w ewidencji sprzedaży obrotu ze sprzedaży w łącznej wysokości [...],- zł, a także zaniżył ten podatek w miesiącu lutym [...]r. przez błędne wykazanie we wskazanej ewidencji dotyczącej punktu sprzedaży w K. przy ul. [...] przychodów w wysokości [...],- zł zamiast [...],- zł. Poza tym podatnik zawyżył podatek naliczony w rozliczeniu za miesiąc marzec [...]r. przez to, że w ewidencji zakupu ujął fakturę VAT wystawioną na inny podmiot. Organ kontroli skarbowej dokonał wyceny towarów wykazanych przez podatnika w inwenturze przeprowadzonej w 4 sklepach, w której jednak nie wskazał on rozliczenia jej wyników, na podstawie przyjętej średniej marży w wysokości 52,37%. Marżę tę ustalono na podstawie wyceny cen sprzedaży zapasu towarów w cenach brutto i netto. Wycenie poddano 75% zapasów towarów. Z ewidencji zakupu wynikało, że wartość towarów w cenie zakupu wyniosła [...]zł. Poszczególne grupy towarów opodatkowane były wg stawki 22% i 7%. Część towarów /0,47%/ była zwolniona od podatku. Ustalając proporcje zakupu poszczególnych grup towarów opodatkowanych wg odrębnych stawek do ogółu zakupu, odniesiono je do zapasów. Przychód ustalony przez organ kontroli skarbowej wyniósł [...]zł. tj. o [...]zł więcej niż zadeklarował za poszczególne 8 miesięcy podatnik /[...]zł/. Stosując drugą metodę tj. średniej ważonej ceny sprzedaży przyjęto, że wartość sprzedaży wyniosła za 8 miesięcy [...]zł tj. o [...]zł więcej, iż podatnik zadeklarował /[...] zł/. Organ I instancji przyjął ostatecznie, na podstawie marży określonej za miesiące od września do grudnia [...]r. w wysokości 49,11%, którą odniósł do okresu od stycznia do sierpnia [...]r., że podatnik w okresie tym uzyskał obrót za 8 miesięcy [...]r. w wysokości [...]zł tj. o [...] zł więcej niż zadeklarowano. Obrót za poszczególne miesiące ustalono stosując metodę struktury zakupu, na podstawie której ustalono wskaźniki procentowe w odniesieniu do obrotu oraz drugą metodę struktury przychodów netto. Przyjmując korzystniejszą dla podatnika metodę struktury przychodów netto /sprzedaży/ określono za poszczególne miesiące podstawę opodatkowania z rozróżnieniem sprzedaży opodatkowanej poszczególnymi stawkami podatku i określono wysokość podatku należnego. Po uwzględnieniu podatku naliczonego określono też wysokość nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania M. G., decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy nie podzielił argumentów odwołania co do naruszenia przez organ kontroli skarbowej art. 187 § 1, art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej bowiem, jego zdaniem, zebrany materiał dowodowy jest szczegółowy i kompletny. Decyzję tę pełnomocnik M. G. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego /art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 15 i art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług/ oraz przepisów Ordynacji podatkowej /art. 23 i art. 187 § 1/. W uzasadnieniu skargi strona m.inn. podnosi, że dokonane przez organy obu instancji ustalenia nie mają odzwierciedlenia w materialne dowodowym, a w szczególności w zeznaniach przesłuchanych w sprawie 4 świadków, którzy m.inn. spójnie i konsekwentnie wypowiedzieli się w kwestii przecen obuwia, które rzutowały na wysokość uzyskiwanych przez sklepy obrotów. Organy te nie wyjaśniły dlaczego nie dały wiary tym zeznaniom i nie przeprowadziły żadnego dowodu potwierdzającego zasadność wysokości zastosowanej przez nie marży. Nie przedstawiono analizy cen zakupu na podstawie dowodów zakupu. Wyliczenia matematyczne nie mogą być jedynym dowodem na osiągnięcie przez podatnika niezaewidencjonowanych przychodów. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje: Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez inspektora kontroli skarbowej w firmie skarżącego "A" zajmującej się handlem hurtowym, detalicznym i obwoźnym artykułami przemysłowymi i obuwiem skutkowały uznanie prowadzonej przez M. G., korzystającego z opodatkowania w formie ryczałtu ewidencjonowanego, ewidencji przychodów za nierzetelną i w konsekwencji wydanie decyzji w sprawie określenia mu wysokości niezaewidencjonowanego w [...] r. przychodu w wysokości [...]zł. i ustalenia od niej ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w kwocie [...]zł., a ponadto wydanie decyzji określającej w podatku od towarów i usług za określone miesiące [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi M. G. od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie zryczałtowanego podatku od dochodów ewidencjonowanych wyrokiem z dnia 12 października 2005 r. sygn. akt I SA/Po 1187/03 uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że organy podatkowe naruszyły w toku postępowania przepisy art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w aspekcie przecen towarów, co w istotny sposób mogło rzutować na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ podatkowy nie może uchylić się od obowiązku przeprowadzenia z urzędu oraz wyczerpującego zebrania i oceny wszelkich materiałów dowodowych mogących przyczynić się do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Mając na względzie treść przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 08 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest obrót, tj. kwota należna z tytułu sprzedaży towarów, pomniejszona o kwotę należnego podatku, zwrócić należy uwagę na to, że tak rozumiany obrót pozostaje w bezpośrednim związku z przychodem uzyskiwanym przez podatnika, podlegającym podatkowi dochodowemu / w niniejszym przypadku od przychodów ewidencjonowanych/. Z tego względu te same ustalenia organu kontroli skarbowej stanowiły podstawę wydania decyzji w sprawie podatku dochodowego, a także w sprawie podatku od towarów i usług. Skoro prawidłowość tych ustaleń została zakwestionowana w wyroku Sądu z dnia 12 października 2005 r. sygn. akt I SA/Po 1187/03, to również w niniejszej sprawie niezbędne jest podzielenie stanowiska wyrażonego w powołanym wyroku i stwierdzenie, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego stanowisko organu odwoławczego przedstawione w zaskarżonej decyzji budzi uzasadnione zastrzeżenia. Nie wzięto bowiem pod uwagę treści zeznań świadków, które uznano za nieistotne, a które zdaniem Sądu świadczą o dokonywaniu w sklepach skarżącego okresowych przecen towarów, co odpowiada także powszechnie stosowanym w handlu praktykom przecen posezonowych. Zauważyć także należy, że organy podatkowe nie wyjaśniły, czy M. G. w swoich sklepach w [...]r. zainstalował kasy rejestrujące, skoro od obowiązku tego nie był zwolniony w świetle przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 1999 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz. U. Nr 98, poz. 1143/, a wydruki z tych kas rejestrujących obroty, miałyby istotne znaczenie dowodowe zarówno w sprawie podatku dochodowego jak i podatku od towarów i usług. Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki uk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło