IV SA/Gl 391/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie: NSA Szczepan Prax WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Protokolant: st. referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w J. działając z upoważnienia Starosty Powiatu, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku art. 6 pkt 6 lit. a i b i art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 514 z późn. zmianami) orzekł o uznaniu A.K. za osobę bezrobotną z dniem [...] i o odmowie przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W jej uzasadnieniu wskazał, iż z przedstawionych przez stronę w dniu rejestracji tj. [...] dokumentów wynika, iż spełniła ona jedynie warunki do uznania jej za osobę bezrobotną. Natomiast podstawą odmowy przyznania stronie zasiłku dla bezrobotnych jest krótsza niż 365 dni suma okresów, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przypadająca w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, bowiem z przedłożonej umowy [...] z dnia [...] nie wynika na jaki okres została ona zawarta, jak długo trwała i co było podstawą jej rozwiązania. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podkreśliła, iż umowa [...] łącząca ją z [...] Spółki A obowiązywała od dnia [...] i trwała przez cały czas [...] kadencji Zarządu tej Spółki, zgodnie z [...] umowy Spółki. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś., po rozpatrzeniu odwołania strony, na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie tej sprawy wymagało, uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia czasokresu trwania umowy [...] strony. Nie wiadomo bowiem czy czas trwania tej umowy dotyczy [...] kadencji zarządu spółki wybranego stosownie do umowy spółki z dnia [...], czy też zarządu spółki urzędującego w dacie zawarcia umowy [...] strony. Sam fakt wskazania daty początkowej jej obowiązywania na dzień [...] i określenie terminu jej zakończenia - z upływem kadencji zarządu spółki - nie przesądza o tym, że umowa [...] strony wygasła w dacie umożliwiającej stronie nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przyjmując bowiem, że kadencja zarządu spółki trwała począwszy od dnia zawarcia umowy [...] tj. od dnia [...] do dnia [...], to biorąc pod uwagę datę rejestracji strony w dniu [...] nie spełniałaby ona warunków, o których mowa w art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, niezbędnym było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i zobowiązanie strony do przedłożenia świadectwa pracy bądź innego dokumentu potwierdzającego okoliczności związane z terminem wykonania umowy [...], celem ustalenia uprawnień strony do nabycia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący uznał decyzję organu odwoławczego za krzywdzącą i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaakcentował, iż nie może ponosić odpowiedzialności za to, iż jego pracodawca uznaje powołaną umowę [...] za umowę [...] i z tego powodu nie ma zamiaru wystawić mu świadectwa pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, bowiem przedstawione w skardze argumenty nie dotyczą nowych okoliczności sprawy oraz powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż nabycie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych może nastąpić po przedstawieniu przez skarżącego jakiegokolwiek dokumentu (np. rachunku), potwierdzającego fakt realizacji i wykonania postanowień umowy [...]. Na rozprawie w dniu [...] skarżący przedłożył wyrok Sądu Okręgowego Wydziału [...] Pracy w K. z dnia [...] sygn. akt [...] zasądzający na rzecz skarżącego wynagrodzenie za pracę od Spółka A oraz świadectwo pracy z dnia [...] stwierdzające, iż skarżący był zatrudniony w tej Spółce w okresie od [...] do [...] w pełnym wymiarze czasu pracy, a stosunek pracy ustał w wyniku wygaśnięcia umowy o pracę, na podstwie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w związku z art. 270 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej rozstrzygnięć. Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - ustawą p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, tj. w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo co prawda postępowanie takie przeprowadził, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjęto, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie może być ona podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 K.p.a. i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. (por. wyroki: z 10 kwietnia 1997 r., I SA/Po 1237/96; z 16 czerwca 1997 r., II SA/Kr 2024/96 i z 28 maja 1998 r., I SA/Lu 519/97). Powyższa konkluzja wynika również z treści art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Ten kierunek wykładni potwierdza także orzecznictwo Sądu Najwyższego. W jego wyroku z 9 czerwca 1999 r., III RN 8/99 Sąd ten stwierdził, że w razie wątpliwości, czy w postępowaniu odwoławczym konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego (uzupełniającego) postępowania dowodowego, czy z przyczyn wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. konieczne jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, organ odwoławczy jest zobowiązany zastosować przepis art. 136 K.p.a. Wyjaśnienia te, należało poczynić z tego względu, że badający zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia ją w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek wynikających z powołanego art. 138 § 2 K.p.a. W tym względzie Sąd nie stwierdził naruszeń uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, albowiem organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż skarżący nie mógł być uznany za osobę uprawnioną do pobierania zasiłku dla bezrobotnych w świetle przedłożonych w dniu rejestracji dokumentów. W postępowaniu przed organem I instancji nie wykazano bowiem, w jakim okresie czasu skarżący wykonywał pracę w ramach umowy [...] łączącej go z [...] Spółki A. Tym samym postępowanie przed organem I instancji posiadało istotne braki, a skarżący na dzień rejestracji nie udokumentował okresu zatrudnienia u ostatniego pracodawcy, który mógłby być uwzględniony przy ustaleniu jego prawa do przyznania statusu osoby bezrobotnej, jak i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda Ś. nie przekroczył zatem przyznanych mu przepisem art. 138 § 2 K.p.a. uprawnień, ponieważ okoliczności, których wyjaśnienie nakazał w decyzji kasacyjnej były niezbędne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i znalazły jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu tej decyzji (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.). oraz nie mogły zostać wyjaśnione w toku uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 K.p.a.). W konsekwencji prawidłowo uznał, że rozstrzygnięcie kwestii statusu skarżącego jako osoby bezrobotnej i ewentualnego jego prawa do zasiłku dla bezrobotnych wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a co za tym idzie - wymaga uchylenia decyzji organu pierwszoinstancyjnego w całości i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania. Na marginesie dodać trzeba, iż w rozpatrywanej sprawie skarżący uzyskał odpowiednie dokumenty, potwierdzające okres zatrudnienia w ramach powołanej umowy [...] jednak znacznie później niż w dacie orzekania przez organy administracyjne obu instancji (świadectwo pracy z dnia [...]). W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięć w tej sprawie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Reasumując, podjęte w sprawie rozstrzygnięcie pomimo subiektywnych odczuć skarżącego należy uznać za prawidłowe. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę należało oddalić, co orzeczono w sentencji.