II SA/Po 329/05

WyrokWSA w Poznaniu2005-12-05

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Jerzy Stankowski, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny właścicieli sąsiednich działek, jeśli nie uwzględniono ich wniosku o objęcie ich działki planem z powodu błędu urbanisty, a plan przewiduje lokalizację inwestycji mogących negatywnie oddziaływać na ich nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali bezpośredniego naruszenia ich interesu prawnego przez zaskarżoną uchwałę. Choć sąd przyznał rację skarżącym co do naruszenia procedury (niezawiadomienie o nieuwzględnieniu wniosku z powodu błędu urbanisty), uznał to uchybienie za niewystarczające do uwzględnienia skargi, ponieważ interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego i być bezpośrednio naruszony przez uchwałę, a nie jedynie pośrednio przez przyszłe decyzje budowlane.
Stan faktyczny
Rada Gminy dokonała zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidując na części terenu lokalizację usług, handlu, rzemiosła produkcyjnego i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Skarżący, właściciele sąsiednich działek, zarzucili naruszenie procedury, gdyż nie zostali poinformowani o terminie wyłożenia projektu planu, mimo złożenia wniosku o objęcie ich działki planem. Twierdzili również, że planowane inwestycje negatywnie wpłyną na ich nieruchomość. Sąd uznał naruszenie procedury, ale oddalił skargę z powodu niewykazania przez skarżących bezpośredniego naruszenia ich interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. i J.K. na uchwałę Rady Gminy z dnia 28 sierpnia 2003r. Nr VII/45/2003 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; oddala skargę. /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Stankowski W dniu 28 sierpnia 2003 r. Rada Gminy Uchwałą nr VII/45/2003 dokonała zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy P. w części obejmującej wsie P., T., D., T., M., S. pod B., K. Objęte nią zostały działki nr [...],[...],[...],[...],[...] w obrębie T. Zmiana planu przewiduje na tym terenie lokalizację usług, handlu, rzemiosła produkcyjnego, zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dla inwestora. Wójt Gminy zgodnie z art. 18 ust 2 pkt 6 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 15 poz. 139 z 1999 r. z późn.zm.) opublikował w Pulsie Tygodnia oraz wywiesił na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy ogłoszenie o wyłożeniu projektu zmiany planu, który był dostępny do wglądu w okresie od 21 lipca 2003 do 11 sierpnia 2003 r. Protest do Uchwały nie został złożony. Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego nr 170 poz. 3166 z dnia 31 października 2003 r. B. i J. K. wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zaskarżoną uchwałą pismem z dnia 27 czerwca 2004 r. doręczonym gminie 28 czerwca 2004 r. i nie czekając na odpowiedź wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę. Postanowieniem z dnia 04 lutego 2005 r. w sprawie II SA/Po 822/04 Sąd skargę odrzucił z uwagi na fakt, że skarżący wnieśli skargę przed upływem terminu do zaskarżenia uchwały w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. nr 142 poz. 1599 z 2001 r. ze zm.). Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2005 r. Sąd uwzględnił wniosek skarżących i postanowił przywrócić termin do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy z 28 sierpnia 2003 r. nr VII/45/2003. Skarżący B. i J. K. w ponownie złożonej skardze zarzucają, że Wójt Gminy wbrew przepisowi art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie poinformował ich na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu. Zdaniem skarżących został naruszony również art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. c ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z tej racji, że złożyli oni wniosek o objęcie ich działki nr [...] planem. W rezultacie nastąpiło naruszenie prawa, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowe uzasadnienie motywów zaskarżenia uchwały Rady Gminy skarżąca przedstawiła na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym podając, że inwestycje poczynione na działce nr [...] i [...] są w istocie nie zakładem rzemieślniczym lecz fabryką. Żądanie uchylenia zaskarżonej uchwały w zakresie miejscowości T., co do działek nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] uzasadniała tym, że na podstawie zmienionego planu zagospodarowania przestrzennego wszystkie te działki zostały uznane za rzemieślnicze, a tym samym będą oddziaływać na działkę skarżących nr [...] w istocie sprawiając, że nie możliwym będzie wykorzystywanie działki nr [...] na cele mieszkaniowe. Odpowiadając zarówno na pierwszą jak i na drugą skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi. Przedkładając uchwałę nr XVII/99/2004 z dnia 30 września 2004 r. oraz uchwałę nr XXI/136/2005 z dnia 18 marca 2005 r. Wójt Gminy wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. c ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiadomił na piśmie B. i J. K. o nie uwzględnieniu w projekcie zmiany planu ich wniosku dotyczącego działki nr [...] w miejscowości T., ponieważ doszło na skutek pomyłki do nie uwzględnienia ich wniosku. Natomiast działka nr [...] należąca do skarżących nie stanowi terenu, dla którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządza się obowiązkowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. nr 142 poz. 1591 z 2001 r. ze zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do Sądu. Na podstawie powyższego przepisu skarżącym może być każdy kto wykaże, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Oznacza to, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją zaskarżoną uchwałą, związek polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego interes prawny lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu pośrednio wpływają na sytuację drugiego podmiotu wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej - por. wyrok NSA z 18.09.2003 r. II SA 2637/02, wyrok SN z 07.03.2003 r. III RN 42/02. W wyroku NSA w Warszawie z dnia 03.09.2004 r. OSK 476/04 Sąd wyjaśnił, że związek pomiędzy zaskarżoną uchwała, a indywidualną sytuacją skarżącego musi występować już w chwili jej zaskarżenia i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Przegląd orzecznictwa sądowego w zakresie wykładni przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy doprowadził Sąd do wniosku, że skarżący nie wykazali, aby zaskarżona uchwała w sposób bezpośredni naruszała ich interes prawny. Dokonując bowiem szczegółowej analizy zapisów kwestionowanej uchwały w części dotyczącej jednostki osadniczej T. należy wskazać, że kwestionowane przez skarżących działki zostały określone jako tereny usług, handlu, rzemiosła produkcyjnego i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dla inwestora z szeregiem bardzo szczegółowo opisanych ograniczeń. Zapisano w uchwale, że w przypadku lokalizacji obiektów mogących pogorszyć stan środowiska należy opracować raport oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze, ewentualne uciążliwości związane z prowadzoną działalnością nie mogą wykraczać poza granice nieruchomości oraz pogarszać warunków życia ludzi. Działka należąca do skarżących nr [...] położona jest w sąsiedztwie działek ujętych w planie zagospodarowania przestrzennego. Nie można jednak uznać jak chcieli skarżący, że powyższa uchwała w sposób bezpośredni dotyczy właśnie ich praw. Skarżący zarzucają bowiem, że pobudowanie zakładu stolarsko-tapicerskiego na działkach o nr [...] i nr [...] w sposób bardzo negatywny oddziaływuje na ich sytuację. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pobudowanie zakładu na tychże działkach winno przebiegać zgodnie z obowiązującymi przepisami, a ewentualnie skarżący jeżeli wykażą, że w ten sposób doszło by do naruszenia ich uprawnionego interesu mogą zaskarżyć decyzje związane z budową. Należy zresztą wskazać, że skarżący z takich uprawnień korzystają ponieważ zaskarżyli decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie jest to jednak wystarczająca przesłanka wypełniająca dyspozycję przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że podczas procesu związanego z podejmowaniem zaskarżonej uchwały wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a i lit. c nie zostali powiadomieni o terminie wyłożenia projektu należy stwierdzić, iż w tym względzie skarżący mają rację. Należy bowiem podać, że skarżący złożyli wniosek, aby ich działka nr [...] została objęta zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takim przypadku zgodnie z art. 18 ust. 5 lit. c organ winien zawiadomić na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu te osoby, których wniosek nie został uwzględniony w projekcie planu uzasadniając odmowę ich uwzględnienia. Niesporne jest, że działka skarżących nie jest ujęta w uchwale zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Pominięcie działki skarżących było wynikiem pomyłki polegającej na tym, że urbanista zakreślił na mapie do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego działkę nr [...] a nie uwzględnił działki nr [...]. Ponieważ właściciel działki nr [...] nie złożył żadnego protestu uchwała zarówno w części słownej jak i graficznej została podjęta bez ujęcia działki nr [...]. W ocenie Sądu powyższe uchybienie w procesie podejmowania zaskarżonej uchwały nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia skargi. Podstawą prawną zaskarżenia powyższej uchwały jest wyłącznie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Uprawnienia wynikające z tego przepisu nie mają charakteru actio popularis tak więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub interesu skarżących - vide wyrok NSA z 14.03.2002 r. II SA 2503/01. Jak wskazano wyżej skarżący nie wykazali aby zaskarżona uchwała w sposób bezpośredni naruszała ich interes prawny dlatego w ocenie Sądu skądinąd trafny zarzut skarżących naruszenia przepisu art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. c ustawy o samorządzie gminnym nie może być wystarczającą przesłanką do uwzględnienia skargi. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Stankowski MarK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło