I SA/Gl 297/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-11-15

Skład orzekający: Krzysztof Winiarski, Eugeniusz Christ, Anna Wiciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi, jeśli wskazany w nim adres zobowiązanego nie jest jego faktycznym miejscem zamieszkania, a jedynie adresem zameldowania?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest uprawniony do zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi, jeśli wskazany w nim adres zobowiązanego nie jest jego faktycznym miejscem zamieszkania, a jedynie adresem zameldowania. "Adres zobowiązanego" w tytule wykonawczym powinien oznaczać miejsce faktycznego zamieszkania, a nie tylko zameldowania. Obowiązek wskazania prawidłowego adresu spoczywa na wierzycielu i nie może być przerzucony na organ egzekucyjny. Brak możliwości skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego pod wskazanym adresem uzasadnia zwrot tytułu na podstawie art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Zakład [...] Oddział w S. (wierzyciel) wystawił tytuły wykonawcze na zaległości G. J. i przekazał je Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. (organ egzekucyjny). Organ egzekucyjny zwrócił tytuły, uznając, że zobowiązany nie przebywa pod wskazanym adresem, co uniemożliwia wszczęcie egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał postanowienie w mocy. Wierzyciel w skardze zarzucił błędne przyjęcie niedopuszczalności egzekucji, wskazując na odbierane przez zobowiązanego upomnienia i możliwość doręczenia zastępczego. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Anna Wiciak, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] Oddział w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę Zakład [...] Oddział w S. wystawił tytuły wykonawcze na zaległości G. J. w składkach na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za lata 1999, 2003-2005 i przesłał je Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B., jako organu egzekucyjnego, do realizacji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., postanowieniem z dnia [...] nr [...] zwrócił wierzycielowi tytuły wykonawcze, opierając do postanowienie na art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny, powołując się na art. 222 ustawy egzekucyjnej, stwierdził, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Podkreślono, że w toku podejmowanych czynności egzekucyjnych ustalone zostało, że zobowiązany nie przebywa pod adresem wskazanym przez wierzyciela. Informację tę uzyskano od konkubiny zobowiązanego i sąsiadów. Nadto organ egzekucyjny wskazał na informację uzyskaną z Komendy Powiatowej Policji w B., która potwierdza, że zobowiązany nie przebywa pod adresem C. ulica [...]. Zaakcentowano też, że w bazie danych Urzędu Skarbowego w B. brak jakichkolwiek informacji o składnikach majątkowych zobowiązanego. W związku z powyższym uznano, że nie ma możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślono jednocześnie, że w sytuacji, gdy nie wszczęto egzekucji administracyjnej i nie doręczono zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, brak jest podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek działań, które mogą być przeprowadzone wyłącznie w toku postępowania egzekucyjnego, w tym polegających na pozyskiwaniu informacji o zobowiązanym i jego ewentualnym majątku w trybie art. 36 ustawy egzekucyjnej. Organ powołał się przy tym na pismo Ministerstwa Finansów z dnia 25 lutego 2005 r. nr SP2/36/033-7/26/05/DO. W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] zarzucił bezpodstawność zwrotu tytułów wykonawczych, ponieważ G. J. pod adresem zameldowania podjął osobiście w dniach 6 września 2004 r., 11 lutego 2005 r. oraz 16 grudnia 2005 r., wysłane do niego upomnienia. Wskazano również, że skoro organ egzekucyjny nadał przedmiotowym tytułom wykonawczym klauzulę przyjęcia ich do realizacji, to jednocześnie nie kwestionował prawidłowości adresu zobowiązanego, potwierdzonego także przez Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w C. Wierzyciel nadmienił, że posiada informacje o zatrudnieniu zobowiązanego w kwietniu 2005 r. w Przedsiębiorstwie Budowlano-Usługowym A w K. i otrzymywaniu w okresie od 7 września 2006 r. do 27 listopada 2006 r. wynagrodzenia za pracę pobieranego w Zakładzie karnym w C., będąc jednocześnie zameldowanym pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych. W ocenie wierzyciela organ egzekucyjny winien był w przedmiotowej sprawie skorzystać z doręczenia zastępczego, uregulowanego w art. 39-49 K.p.a., tym bardziej, że korespondencja pod tym adresem była podejmowana przez zobowiązanego. Podkreślono, że nieprawidłowe działanie organu egzekucyjnego naraża wierzyciela na szkodę w postaci przedawnienia dochodzonych należności i narusza jego ważny interes prawny. Ponadto nadmieniono, że organ egzekucyjny nie zwrócił wszystkich tytułów wykonawczych dotyczących zobowiązanego, ponieważ brakuje tytułów o numerach: [...] do [...],[...],[...]do [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że w myśl założeń art. 26 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Podkreślono, że bezsprzecznie [...] Oddział w S. wystawił na G. J. tytuły wykonawcze dotyczące zaległości składkowych za lata 1999, 2003 i 2004 oraz w dniu 12 stycznia 2006 r. tytułu wykonawcze za zaległości za rok 2005, zawierając w nich elementy wymienione w art. 27 ustawy egzekucyjnej. Zaznaczono jednak, że niemożność wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do tego zobowiązanego była spowodowana "fizyczną nieobecnością pod adresem wyłącznie zameldowania", a nie zamieszkiwania, który to fakt musiał w rozumieniu art. 29 ustawy egzekucyjnej skutkować zwrotem tytułów wykonawczych do wierzyciela. Zaakcentowano, że do bezefektywności egzekucji przyczynił się bezpośrednio wierzyciel, ponieważ – jak podaje w zażaleniu – posiadał informacje na temat składników majątkowych zobowiązanego, nie tylko podlegających egzekucji, ale rokujących częściowe chociażby zaspokojenie należności objętych przymusowym dochodzeniem, którymi - mimo założonej w art. 28 ustawy egzekucyjnej takiej ewentualności – nie podzielił się z działającym w jego imieniu organem egzekucyjnym. Nie zgodzono się z tym samym z zarzutem zażalenia braku należytej aktywności organu egzekucyjnego wobec G. J. i przerzucania na ten organ odpowiedzialności za poniesienie strat z powodu nie zrealizowania tytułów wykonawczych, mimo że [...] sam wykazał opieszałość w wystawianiu tytułów wykonawczych (za należności ze stycznia 1999 r. tytuły wykonawcze wystawiono dopiero 30 września 2004 r.). W skardze na powyższe postanowienie Zakład [...] Oddział w S. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, zarzucając błędne przyjęcia, że zachodzi niedopuszczalność egzekucji na podstawie art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w art. 27 ustawy egzekucyjnej wskazane zostały elementy konieczne, które musi zawierać tytuł wykonawczy, w tym "wskazanie adresu zobowiązanego" (art. 27 § 1 pkt 2). Podkreślono, że skarżący na wszystkich tytułach wykonawczych, skierowanych do organu egzekucyjnego, wskazał adres zobowiązanego, który wg wiedzy wierzyciela był jego adresem stałego zamieszkania. Zaakcentowano, że nie zmienia tego faktu okoliczność, że zobowiązany czasowo przebywa za granicą. Zdaniem skarżącego aby przyjąć, że wierzyciel nie wskazał adresu zobowiązanego organ egzekucyjny powinien bezspornie taką okoliczność wyjaśnić, czego nie uczynił. Podkreślono, że wysyłane do zobowiązanego przez wierzyciela upomnienia na wskazany w tytułach adres, były osobiście odbierane przez zobowiązanego (z dnia 6 września 2004, 11 lutego 2005, 16 grudnia 2005). Zdaniem skarżącego organ egzekucyjny winien był zastosować przepisy K.p.a. dotyczące doręczenia zastępczego, tj. art. 39-49 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia. Zaakcentowano, że organ egzekucyjny przeprowadził niezbędne ustalenia, pozwalające przyjąć, że wskazany w tytule wykonawczym adres nie jest miejscem zamieszkania zobowiązanego (m.in. oświadczenie konkubiny, u której zobowiązany mieszkał i z którego to miejsca został wyeksmitowany, a także uzyskanie informacji z Komisariatu Policji w C.). Pod wskazanym w tytule wykonawczym adresem nie stwierdzono także żadnych składników majątkowych zobowiązanego, z których można by prowadzić egzekucję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie, w świetle regulacji art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie narusza prawa w stopniu uprawniającym Sąd do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Istotą zainicjowanego skargą sporu sądowoadministracyjnego jest rozstrzygnięcie kwestii, czy Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., jako organ egzekucyjny, był uprawniony w rozpatrywanym przypadku do zwrotu wierzycielowi ([...]) tytułów egzekucyjnych, przekazanych mu do realizacji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.). Sporny problem dotyczy zasadniczo ustalenia zakresu obowiązków wierzyciela i organu egzekucyjnego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, w kwestii ustalenia miejsca zamieszkania zobowiązanego. Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Stosownie natomiast do § 5 tego artykułu wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 1) lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 2). Z powołanego wyżej przepisu niezbicie wynika, iż dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymagane jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu, chyba że wcześniej dłużnik otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. W rozpatrywanym przypadku do żadnego z tych przypadków nie doszło, a więc postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. Stąd też, jak już zaznaczono, dokonywana przez Sąd weryfikacja dotyczyć może wyłącznie oceny czynności podejmowanych zarówno przez wierzyciela, jak i organ egzekucyjny przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1). Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, który musi odpowiadać określonym w art. 27 ustawy egzekucyjnej wymogom formalnym. Niespełnienie wymogów określonych w art. 27, stanowi jedną z prawnych podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 10). W art. 27 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej ustawodawca postanowił, iż tytuł egzekucyjny zawiera między innymi wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu. W przepisie tym zawarty został zatem wyraźny nakaz wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym adresu zobowiązanego. Zdaniem Sądu przez "adres zobowiązanego" należy rozumieć miejsce jego faktycznego zamieszkania. Na kwestię tę zwrócił zresztą uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 992/03 (POP2005/6/147), akcentując iż chodzi o "adres miejsca zamieszkania" zobowiązanego. Podkreślono dodatkowo, co rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający aprobuje, że omawiana regulacja zharmonizowana jest z treścią art. 22 § 2 analizowanej ustawy, który również (odpowiednio, w rozważanym kontekście) stanowi o miejscu zamieszkania lub (o) siedzibie zobowiązanego. Sąd nie podzielił tezy zawartej m.in. w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie pierwszoinstancyjne, że przez adres zobowiązanego podany przez wierzyciela w tytule wykonawczym należy rozumieć jego (tzn. zobowiązanego) adres zameldowania. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że adres zameldowania niekoniecznie musi być w praktyce tożsamy z adresem faktycznego zamieszkania osoby fizycznej. Sąd zgadza się ze stroną skarżącą, iż wobec braku stosownych uregulowań w ustawie egzekucyjnej oraz k.p.a. (do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. odsyła art. 18 ustawy egzekucyjnej), zastosowanie ma art. 25 kodeksu cywilnego, wg którego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W tych warunkach samo zameldowanie na pobyt stały nie jest jednoznaczne z faktycznym zamieszkaniem konkretnej osoby fizycznej w określonym czasie i w miejscu, w którym jest ona zameldowana. Zresztą zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną mającą charakter deklaratoryjny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/3199/02). Ze stanowiska strony skarżącej można wyprowadzić wniosek, że przesuwa ona na organ egzekucyjny ciężar ustalenia miejsca zamieszkania zobowiązanego. Tego rodzaju rozumowanie należy uznać za niezasadne. Jak już wcześniej zaznaczono wskazanie adresu miejsca zamieszkania zobowiązanego, w podanym wyżej rozumieniu, to jeden z obligatoryjnych wymogów formalnych tytułu wykonawczego, określony w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej. Miejsce zamieszkania zobowiązanego decyduje z kolei co do zasady o właściwości miejscowej organu egzekucyjnego (art. 22 § 2). Naruszenie przez wierzyciela wymogów formalnych, wynikających z art. 27, co do treści tytułu wykonawczego, stanowi samodzielną podstawę wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 33 pkt 10). W konsekwencji powyższych rozważań Sąd stoi na stanowisku, iż przepis art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określający m.in. wymóg wskazania w tytule wykonawczym adresu zobowiązanego, wyznacza obowiązek wierzyciela podania właściwego i aktualnego w momencie wydawania tego tytułu adresu miejsca zamieszkania osoby fizycznej, rozumianego jako miejsce (miejscowość, dom lub lokal), w którym osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Obowiązku tego wierzyciel nie może przerzucać na organ egzekucyjny. Gdyby bowiem adres faktycznego miejsca zamieszkania zobowiązanego różnił się od podanego przez wierzyciela w tytule wykonawczym, oznaczałoby to, iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej, co również mogłoby rzutować na właściwość miejscową organu egzekucyjnego. Istotą zatem obowiązku wynikającego z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej jest m.in. wskazanie przez wierzyciela miejsca zamieszkania zobowiązanego, by tytuł wykonawczy mógł mu zostać skutecznie doręczony przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 36 § 1 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny może wprawdzie żądać od uczestników postępowania informacji i wyjaśnień niezbędnych do prowadzenia egzekucji, ale w ocenie Sądu – wobec treści art. 27 § 1 ustawy, w tym zawartej w pkt 2 – nie dotyczy to elementów odnoszących się do identyfikacji zobowiązanego oraz miejsca jego zamieszkania, a także innych elementów, które zgodnie z ostatnim z wymienionych przepisów winny zostać uwzględnione przez wierzyciela na tytule wykonawczym. W piśmiennictwie podkreśla się, że wykładnia przepisu art. 36 § 1 ustawy egzekucyjnej winna być dokonywana z uwzględnieniem art. 67a § 2 i art. 96b § 2 oraz art. 71 i 118 ustawy (por. P. Przybysz: Postępowania egzekucyjne w administracji. Komentarz. Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 154), co znacząco zawęża możliwości organu egzekucyjnego w omawianym zakresie. W ocenie Sądu wynikające z ww. przepisu uprawnienie organu egzekucyjnego do żądania informacji i wyjaśnień "w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji", nie uwalnia wierzyciela z obowiązku podania w tytule wykonawczym miejsca zamieszkania zobowiązanego, a więc miejsca, w którym organ egzekucyjny może skutecznie doręczyć zobowiązanemu tytuł wykonawczy. Nawet bowiem powzięcie przez organ egzekucyjny informacji o faktycznym miejscu zamieszkania zobowiązanego, innym niż wskazane w tytule wykonawczym, nie konwaliduje braku formalnego tego dokumentu, niezależnie od tego, że okoliczność ta (co już nadmieniono) może mieć wpływ na zmianę właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Strona skarżąca kwestionuje stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w K., stwierdzając iż organ egzekucyjny nie dokonał odpowiednich ustaleń, które mogłyby potwierdzić, że pod wskazanym na tytule wykonawczym adresem zobowiązany faktycznie nie zamieszkuje. Z konstatacją taką nie sposób się zgodzić. Z akt sprawy wynika, że poborca skarbowy, udając się kilkukrotnie pod adres wskazany przez wierzyciela, ustalił że zobowiązany tam nie przebywa. Istotne znaczenie mają także uzyskane przez organ egzekucyjny informacje od konkubiny zobowiązanego, u której wcześniej zamieszkiwał (adres wskazany na tytule wykonawczym). Z jej relacji, w tym z dnia 13 marca 2006 r., wynika, że zobowiązany jest wprawdzie zameldowany pod tym adresem, ale tam nie zamieszkuje, a nadto że wniosła ona sprawę o znęcanie się nad nią fizycznie i eksmisję zobowiązanego. Z oświadczeniami konkubiny zobowiązanego korelują informacje zawarte w pismach z Komisariatu Policji w C., stanowiące odpowiedź na pytania organu egzekucyjnego. Komisariat Policji pismem z dnia 20 grudnia 2004 r. potwierdził, że zobowiązany jest zameldowany w C. przy ulicy [...], jednakże przebywa tam sporadycznie i nie udało się ustalić miejsca pobytu zobowiązanego. Również pismem z dnia 14 kwietnia 2006 r. Komisariat Policji poinformował, że pomimo kilkukrotnych wizyt pod wskazanym adresem nikogo nie zastano, a sąsiedzi potwierdzili, że zobowiązany nie przebywa pod tym adresem. W wymienionym piśmie podkreślono przy tym, że nie dało się ustalić aktualnego miejsca pobytu zobowiązanego. W ocenie Sądu zatem organ nie mógł doręczyć tytułów wykonawczych zobowiązanemu. Dodatkowo należy zaznaczyć, że pod wymienionym adresem nie było żadnych składników majątkowych zobowiązanego, z których mogłaby być prowadzona egzekucja, a wierzyciel nie wskazał też innego mienia. Zdaniem składu orzekającego, w ustalonych okolicznościach stanu faktycznego, nie wchodziła w grę możliwość doręczenia zastępczego, na co powołuje się w skardze strona skarżąca. Zgodnie z art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Z kolei stosownie do art. 44 § 1 wymienionej ustawy, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (tryb zwykły doręczenia) i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Specyfika postępowania egzekucyjnego, wyraźne powiązanie w ustawie egzekucyjnej momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, to okoliczności świadczące o konieczności bardzo rygorystycznego pod względem formalnym podejmowania działań, które inicjują postępowanie egzekucyjne. Przepis art. 18 ustawy egzekucyjnej odsyła do stosowania przepisów K.p.a., ale chodzi tu o odpowiednie ich stosowanie (tzn. z możliwymi modyfikacjami w związku z charakterem toczącego się postępowania) oraz w sytuacji nieuregulowanej w ustawie egzekucyjnej. Wskazuje to na możliwość zastosowania powołanych wyżej art. 43 i 44 K.p.a. Jednakże trzeba też pamiętać, że w art. 26 § 4 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – jak już zaznaczono - wyraźnie wskazano, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Na ową odrębność postępowania egzekucyjnego od wymiarowego i specyfikę tego pierwszego zwraca się również uwagę w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 724/06). Z tych też względów, z przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego form doręczenia zastępczego, organ egzekucyjny – dokonując pierwszej czynności polegającej na doręczeniu tytułu wykonawczego – może skorzystać tylko wówczas, gdy nie ma wątpliwości co do tego, że adres zobowiązanego podany przez wierzyciela na tytule wykonawczym stanowi rzeczywiste miejsce zamieszkania zobowiązanego. Z ustaleń organu egzekucyjnego wynikało natomiast coś przeciwnego. Uwzględniając wcześniejsze rozważania, co do obowiązków wierzyciela w zakresie ustalenia adresu miejsca zamieszkania zobowiązanego, zdaniem Sądu, to właśnie do wierzyciela należało podjęcie niezbędnych czynności umożliwiających ustalenie prawidłowego miejsca, w którym organ egzekucyjny mógłby doręczyć zobowiązanemu tytuł wykonawczy. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy doręczenie tego dokumentu przez pracownika organu egzekucyjnego, na adres wskazany przez wierzyciela, okazało się niemożliwe do spełnienia. Z taką niemożnością doręczenie tytułu wykonawczego na wskazany przez wierzyciela adres mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku. Skutki zupełnego braku aktywności wierzyciela w dokonaniu czynności poprzedzających wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a od których wszczęcie to jest uzależnione, nie mogą być przenoszone w całości na organ egzekucyjny. Skoro zatem organ egzekucyjny nie mógł doręczyć tytułu wykonawczego pod wskazanym przez wierzyciela adresem, zastosowanie ma przepis art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej, który stanowi (m.in.), że jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Tym samym nie można uwzględnić zarzutu skargi naruszenia przez organy art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270). Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia prawa materialnego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie. W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło