I SA/Gl 724/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-06-18

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Anna Wiciak, Małgorzata Wolf-Mendecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisami tytułów wykonawczych stronie zamiast ustanowionemu wcześniej pełnomocnikowi, stanowi naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego i skutkuje bezskutecznością czynności egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 32 i art. 40 § 2 w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu. W konsekwencji, czynności egzekucyjne w tym zakresie zostały uznane za bezskuteczne, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o nieuwzględnieniu zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące m.in. wszczęcia egzekucji po wstrzymaniu decyzji podatkowej oraz doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Katarzyna Orzoł, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. [...];[...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 i art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. w Dz.U. z 2005 roku, nr 229, poz. 1954 z późniejszymi zmianami), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] roku, nr [...];[...], którym organ ten nie uwzględnił zarzutów zgłoszonych przez G. P. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...]. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. przedstawił następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną : Powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...] roku wierzyciel – Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. uznał za nieuzasadniony zarzut z art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Uzasadniając swoje stanowisko wierzyciel wskazał, iż odwołanie od decyzji z dnia [...] roku, nr [...], złożone w [...] Urzędzie Skarbowym w G. w dniu [...] roku, zostało przekazane celem rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. w dniu [...] roku. Wstrzymanie wykonania decyzji nastąpiło, zgodnie z treścią art. 225 Ordynacji podatkowej, w dniu [...] roku. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w dniu [...] roku (potwierdzenie odbioru przez bank z dnia [...] roku). Podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 26 § 5 pkt 2 ustawy egzekucyjnej wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Tak więc, w przedmiotowej sprawie, wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w momencie w którym należność była wymagalna. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik G. P. wskazał, iż nie wniósł zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 pkt 2 lecz art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniósł również, że zaskarżone postanowienie zawiera błędną podstawę prawną jego wydania. Odnosząc się do zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje prawo do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny rozpatruje te zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie podniesionych zarzutów, z tym że w odniesieniu do zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5 przywołanej ustawy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W dalszej części uzasadnienia postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że zgłoszone przez zobowiązaną zarzuty nie były uzasadnione, albowiem nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czyli w dniu [...] roku. Podkreślił, iż przewidziany w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym biegnie od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a nie od dnia wniesienia odwołania przez podatnika, jak domaga się tego strona skarżąca. Dopiero w przypadku, gdy organ odwoławczy nie rozpatrzy odwołania w terminie określonym wyżej, a decyzja do tego czasu nie została wykonana, jej wykonanie ulega wstrzymaniu z mocy prawa w granicach określonych w odwołaniu – do dnia doręczenia decyzji odwoławczej (art. 225 Ordynacji podatkowej). Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że odwołanie strony od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] roku, będącej podstawą wystawionych tytułów wykonawczych wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] roku, a więc termin do załatwienia odwołania upływał w dniu [...] roku, gdyż ostatni dzień terminu przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy i zgodnie z art. 12 § 3 i § 5 Ordynacji podatkowej przypadał na następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Do wstrzymania wyżej wymienionej decyzji, w wyniku nie rozpatrzenia odwołania w terminie mogło zatem dojść, stosownie do art. 225 Ordynacji podatkowej dopiero [...] roku. Organ nadzoru podkreślił również, iż odwołanie wpłynęło do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. w dniu [...] roku, a do organu odwoławczego w dniu [...] roku, a zatem został zachowany 14 dniowy termin przewidziany w art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do kwestii działania pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym i konieczności skierowania do niego a nie do strony odpisów tytułów wykonawczych oraz odpisu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego organ nadzoru podkreślił, iż postępowanie egzekucyjne – wykonawcze ma szczególny charakter i służy do realizacji przy użyciu środków przymusu obowiązków ciążących na dłużniku. Zgodnie natomiast z art. 18 ustawy egzekucyjnej przepisy K.p.a. należy w postępowaniu egzekucyjnym stosować odpowiednio, a nie wprost, uwzględniając specyfikę postępowania egzekucyjnego. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G. P. domagała się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła : - błędną kwalifikację podstawy prawnej zarzutów, - wadliwe zastosowanie art. 139 § 3 oraz art. 223 § 1 Ordynacji podatkowej, - brak zastosowania art. 120 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podtrzymała stanowisko wyrażone w postępowaniu administracyjnym oraz stwierdziła, że organy podatkowe nie wskazały dowodów, w jakiej dacie nastąpiło faktyczne przekazanie odwołania między Naczelnikiem Urzędu Skarbowego a Dyrektorem Izby Skarbowej. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] roku skarżąca zarzuciła naruszenie : - art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – poprzez przyjęcie, "że przez wymóg osobistego działania rozumie się odbiór korespondencji", - art. 56 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej – poprzez przyjęcie, "że brak doręczenia wg właściwości przepisu art. 40 § 2 kpa nie mieści się w dyspozycji wynikającej z tego przepisu", - art. 40 § 2 K.p.a. – poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu tego pisma skarżąca wskazała, iż jej zdaniem nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w związku z niespełnieniem warunku doręczenia tytułów wykonawczych oraz niezawiadomienia strony o zajęciu prawa majątkowego. Odpowiadając na powyższe pismo Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej G. P. zostało zatem wszczęte w dniu [...] roku, czyli w dniu zawiadomienia banku o zajęciu rachunku bankowego, a nie w dniu doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 26 § 5 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Tak więc wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w momencie, w którym należność była wymagalna. Odnośnie kwestii działania pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym i konieczności skierowania do niego a nie strony odpisów tytułów wykonawczych oraz odpisu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż postępowanie egzekucyjne ma szczególny charakter i służy doprowadzeniu do realizacji przy użyciu środków przymusu obowiązków ciążących na dłużniku. Zgodnie z art. 18 ustawy egzekucyjnej przepisy K.p.a. należy w postępowaniu egzekucyjnym stosować odpowiednio, a nie wprost, uwzględniając specyfikę postępowania egzekucyjnego. Przy dokonaniu czynności egzekucyjnej (działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego) udział zobowiązanego jest niezbędny, gdyż czynności te skierowane są bezpośrednio do majątku i prawa majątkowych zobowiązanego. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 29 października 1999 roku, sygn. akt I SA/KA 30/98. W piśmie procesowym z dnia [...] roku G. P. podniosła, że przepis art. 26 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi lex specialis do przepisu art. 26 § 5 pkt 1, przez co nie można go stosować w oderwaniu do przepisu podstawowego, z którego wynika obowiązek doręczenia zobowiązanemu tytułu egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej, dla prawnego doręczenia pisma niemożliwe jest pominięcie pełnomocnika skoro go ustanowiono. Jego pominięcie ma takie znaczenie jak pominięcie strony w postępowaniu. Doręczenia pism stronie – przy ustanowionym pełnomocniku – ma wyłącznie charakter informacyjny i nie skutkuje prawnie. Odpowiadając na powyższe pismo organ odwoławczy w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę oraz piśmie z dnia [...] roku. W piśmie procesowym z dnia [...] roku skarżąca poinformowała, iż w takim samym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia b.r., sygn. akt III SA/Wa 392/06 uwzględnił skargę A. B. (byłej wspólniczki skarżącej) na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Odpowiadając na wyżej wymienione pismo Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nie dysponując powołanym wyżej wyrokiem nie może ustosunkować się do jego treści. Podniósł zarazem, iż nie podziela poglądu Sądu wyrażonego w tym wyroku, iż "w sprawie nie został spełniony warunek konieczny do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej z powodu braku prawidłowego doręczenia tytułu wykonawczego". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty mogły być uwzględnione. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy przypomnieć, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst w Dz.U. z 2005 roku, nr 229, poz. 1954 z późniejszymi zmianami). Obowiązek ten wynika z kolei z tytułu wykonawczego. Nie jest to etap postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze, takie kwestie rozstrzygają się na etapie postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jak stanowi o tym art. 29 § 1 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jest to przepis o kluczowym znaczeniu dla określenia uprawnień organu egzekucyjnego. Nie można przy tym tracić z pola widzenia wykładni art. 33 tej ustawy, wymieniającego zarzuty, jakie zobowiązany może zgłosić w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei zgodnie z art. 34 § 1 ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7 , 9 i 10, a przy egzekucji o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem organ egzekucyjny związany jest stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1 – 5 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 roku, sygn. akt I SA/Ka 146/02, P. Przybysz – Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2003, str. 136). Strona w skardze (oraz pismach procesowych) kwestionowała dwa rodzaje czynności egzekucyjnych : - wszczęcie postępowania egzekucyjnego po wstrzymaniu decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, na mocy art. 255 Ordynacji podatkowej, - doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisami tytułów wykonawczych stronie zamiast pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. W związku z tym skarżąca uznała, iż czynności egzekucyjne były bezskuteczne. Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługuje skarga na czynności egzekucyjne w zakresie nieskuteczności zajęcia – wszczęcia postępowania egzekucyjnego po wstrzymaniu wykonania decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, na mocy art. 225 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że odwołanie strony od decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, na mocy których dokonano zajęcia stronie skarżącej rachunku bankowego w Banku [...] O/G., wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] roku (k. [...] akt administracyjnych). Tym samym prawidłowe jest stanowisko organów nadzoru obu instancji rozpoznających skargę na czynności egzekucyjne w niniejszej sprawie, iż do [...] roku możliwe było podejmowanie działań przez organy egzekucyjne, gdyż wstrzymanie z mocy prawa decyzji stanowiącej podstawę wystawienia wykonawczych nastąpiło dopiero [...] roku (art. 225 Ordynacji podatkowej w związku z art. 12 § 3 i § 5 tej ustawy). Skoro zatem [...] roku bank, w którym skarżąca posiadała rachunek bankowy odebrał zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności z dnia [...] roku (k. [...]–[...] akt egzekucyjnych), należało uznać, że czynności egzekucyjne dokonane na mocy art. 80 § 1 ustawy egzekucyjnej, były skuteczne. Zgodnie bowiem z treścią art. 80 § 2 tej ustawy zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Zdaniem Sądu organy nadzoru obu instancji nie naruszyły również dyspozycji art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przyjmując iż do wszczęcia egzekucji może dojść w dwojaki sposób, albo przy zastosowaniu pkt 1, albo pkt 2 tego przepisu. Skorzystanie przez organ egzekucyjny jedynie z art. 26 p 5 pkt 2 ustawy egzekucyjnej nie implikuje – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – braku skuteczności egzekucji. Przepis ten stwarza bowiem alternatywę rozłączną. Warto również zauważyć, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w przypadku zajęcia rachunku bankowego wcześniejsze doręczenie stronie tytułu wykonawczego mogłoby niweczyć podstawowy cel egzekucji administracyjnej, dłużnik mógłby bowiem działać na szkodę wierzyciela wypłacając przed dokonaniem zajęcia wypłaty znajdujących się na rachunku bankowym pieniędzy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 1999 roku, sygn. akt III SA 8328/98 oraz z dnia 22 grudnia 1999 roku, sygn. akt III SA 8330/98). Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organów nadzoru w zakresie drugiej czynności, co do której skargę złożyła strona skarżąca. Doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi jest bowiem czynnością materialno – techniczną, z którą prawo wiąże określone skutki prawne. W literaturze czynność doręczenia określana jest jako wyraźna, władcza, obligatoryjna, formalna i nieodwołalna czynność procesowo techniczna właściwego organu administracji publicznej ( por. G. Łaszczyca i A. Matan – Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym. Zakamycze 1998 rok, str. 47). Za pomocą doręczenia przekazuje się (udostępnia) pisma adresatowi, w sposób przewidziany prawem. Tym samym na tą czynność materialno – techniczną strona może złożyć skargę na mocy art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 1a pkt 2 i art. 80 § 3 tej ustawy. Ostatni bowiem z wymienionych przepisów stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Sąd stoi na stanowisku, iż organy nadzoru w sposób nieprawidłowy zinterpretowały art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu czynność doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułami wykonawczymi nie jest czynnością, która wymaga osobistego działania strony, szczególnie w sytuacji, gdy już wcześniej doszło do skutecznego zajęcia rachunku bankowego. Czynność ta polegająca na odbiorze korespondencji nie wiąże się ani z poddaniem się przez stronę przesłuchaniu, ani ze złożeniem wyjaśnień, ani ze stwierdzeniem tożsamości strony. Skoro w postępowaniu administracyjnym możliwe jest dręczenie decyzji administracyjnej, z której mogą wynikać również obowiązki natury majątkowej – np. konieczność zapłaty podatku w określonej wysokości – pełnomocnikowi, Sąd nie widzi przeszkód do doręczenia tytułu wykonawczego, z którego wynikają między innymi kwoty egzekwowanych w drodze przymusu należności, jak również zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, po wcześniejszym dokonaniu czynności tego zajęcia, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie przez stronę. Inaczej, zdaniem Sądu, doszłoby do naruszenia art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który ma zastosowanie w sprawie na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podzielił stanowiska prezentowanego przez inne sądy między innymi w wyrokach NSA z dnia 26 października 1999 roku, sygn. akt I SA/Ka 30/98, WSA we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2004 roku, sygn. akt I SA/Wr 293/01, z dnia 25 marca 2004 roku, sygn. akt I SA/Wr 233/03. Sąd zwraca również uwagę, iż w doktrynie podkreśla się, że pełnomocnik od dnia doręczenia pełnomocnictwa organowi powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach, w tym również o zajęciu prawa majątkowego, czy o wystawieniu tytułów wykonawczych (por. B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, str. 264). Wynika to zarówno z art. 32 K.p.a., jak i art. 40 § 2 tej ustawy. Tym samym za prawidłowe Sąd uznaje stanowisko strony skarżącej, iż doręczenie pisma wyłącznie stronie, a nie pełnomocnikowi, którego ustanowiła, ma jedynie charakter informacyjny. W tym zakresie aktualność zachowuje postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1999 roku, sygn. akt III RN 95/98 – OSNP 19991/21/672, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 1997 roku, sygn. akt I SA/Po 133/96, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1997 roku, sygn. akt SA/Lu 157/96, z dnia 26 marca 1998 roku, sygn. akt II SA 157/98, z dnia 15 maja 2001 roku, sygn. akt I SA 2605/99 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006 roku, sygn. akt SA/Wa 1678/06. Zdaniem Sądu pominięcie pełnomocnika przy doręczeniu stronie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z doręczeniem odpisów tytułów wykonawczych jest równoznaczne z pominięciem strony i niweczy skutki staranności w dążeniu do ochrony praw i interesów strony, która ustanawiając pełnomocnika chroni się przed skutkami nieznajomości prawa. W tym zakresie warto przywołać stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 9 września 1993 roku, sygn. akt III ARN 45/93 (OSNCP 1994/5/112), jak również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który rozstrzygając sprawę wspólniczki strony skarżącej z tego samego zakresu (skarga na czynności egzekucyjne – nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z doręczeniem odpisów tytułów wykonawczych stronie zamiast pełnomocnikowi) wyraził pogląd identyczny do wyżej zaprezentowanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 roku, sygn. akt III SA/Wa 3922/06). W związku z wyżej zaprezentowanymi tezami organy nadzoru obu instancji, rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, która de facto w swym zakresie zawiera skargi na dwie czynności egzekucyjne, powinny wydać rozstrzygnięcie innej treści, niż to uczyniły. Skarga na czynności egzekucyjne mogła być bowiem oddalona jedynie w zakresie dotyczącym skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w związku z zajęciem rachunku bankowego strony przed wstrzymaniem wykonania decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych stronie skarżącej. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] roku, nr [...];[...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami). Z uwagi na to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2005 , s. 471), Sąd – uwzględniając charakter zaskarżonego postanowienia – uznał, iż nie zachodzi potrzeba określania w wyroku czy i w jakim zakresie akt pozbawiony tym wyrokiem mocy wiążącej, nie może być wykonany do czasu jego uprawomocnienia się (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 1 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło