III SA/Łd 230/05

Dnia 16 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowego A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego w zakresie zastosowanej stawki celnej oraz kraju pochodzenia. Z treści przedmiotowego zgłoszenia wynika, iż odbiorcą importowanego towaru była firma Przedsiębiorstwo Handlowe A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., natomiast zgłoszenie złożył jej przedstawiciel – Agencja Celna B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Z akt administracyjnych wynika, iż powyższa decyzja została doręczona bezpośrednio Spółce A, w dniu 14 grudnia 2004 roku. W dniu 3 stycznia 2005 roku A Spółka z o.o. złożyła, odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., na podstawie art. 228 § 1 pkt 2, art. 216 § 1, art. 217 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku przepisy wprowadzające \ustawę Prawo celne /Dz.U. Nr 68 poz. 623/ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, iż zgodnie z art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa – odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie. Zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. została doręczona stronie w dniu 14 grudnia 2004 roku zaś odwołanie od niej spółka wniosła w dniu 30 grudnia 2004 roku. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 28 grudnia 2004 roku. Odwołanie zatem zostało wniesione po upływie wymaganego terminu. Mając to na uwadze organ celny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie spółka A podniosła zarzut naruszenia art. 162 § 1 w związku z art. 223 ustawy Ordynacja podatkowa, przez nieuwzględnienie, że skarżący złożył odwołanie od wskazanej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia i w związku z niezasadną odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznane ono zostało za wniesione z uchybieniem terminu. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Na żądanie sądu Dyrektor Izby Celnej przedstawił do sprawy sygn. akt III SA/Łd 236/05 kserokopię upoważnienia do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego z dnia 21 października 2002 roku, udzielonego przez skarżącą spółkę Agencji Celnej B sp. z o.o. w Ł., mocą którego wymieniona Agencja Celna została umocowana m.in. do wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. Z treści tego dokumentu wynika również, że objęte nim upoważnienie ma charakter stały. Dyrektor Izby Celnej przedstawił również kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi sygn. akt LD.XX NS-REJ.KRS/7269/4/246 z dnia 16 czerwca 2004 r., z którego wynika, że Agencja Celna B sp. z o.o. w Ł. została postawiona w stan likwidacji. Wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 roku sygn. akt III SA/Łd 236/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...]. Pismem z dnia 30 listopada 2005 roku Dyrektor Izby Celnej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję z dnia [...] Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wniosku Spółki A Sp. z o.o. z dnia 25 marca 2005 roku w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) – dalej p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd zatem, stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze. Organy celne nie wyjaśniły bowiem wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszyły art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. nr 75 z 2001 r. poz. 802 ze zm.), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art.223 § 1 i 2 ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydal decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Dla oceny czy odwołanie zostało wniesione w wymaganym terminie zasadnicze znaczenie miało ustalenie czy decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona stronie skarżącej. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca spółka posiadała przedstawiciela bezpośredniego – Agencję Celną B spółkę z o.o. w Ł. Należy zaznaczyć, iż agencja celna jako przedstawiciel (zarówno bezpośredni jak i pośredni) może w świetle art. 256 § 1 Kodeksu celnego dokonywać przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego, w szczególności czynności wyliczonych przykładowo w tym przepisie. Wśród wskazanych uprawnień agencji jest również prawo wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. Skoro więc agencja celna jako przedstawiciel w świetle art. 256 § 1 Kodeksu celnego jest uprawniona do składania odwołań od decyzji wydawanych w I instancji przez organy celne, to jest ona również uprawniona do odbioru decyzji wydawanych przez organy celne. Uprawnieniu temu odpowiada z drugiej strony obowiązek organu celnego doręczenia agencji celnej wszystkich pism procesowych – w tym także wydanych orzeczeń (decyzji i postanowień). Podnieść należy, że przepisy prawa celnego w ogóle nie regulują kwestii doręczeń pism, dlatego w tym zakresie zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, co wynika z art. 262 Kodeksu celnego. Przepis ten stanowi, że do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W postępowaniu celnym w zakresie pełnomocnictw zastosowanie mają zatem przepisy Kodeksu celnego stanowiące lex specialis wobec przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, natomiast w zakresie doręczeń pism – stosować należy przepisy Ordynacji podatkowej, ponieważ Kodeks celny nie reguluje tej kwestii (por. wyrok NSA z 11 lipca 2003 r., I SA/Kr 2075/2000, publikowany w systemie Lex Polonica). Bezpośrednie zastosowanie znajdzie tu zatem art. 145 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, jeżeli strona działa przez przedstawiciela, pisma doręcza się temu przedstawicielowi. Należy uznać, że w takiej sytuacji brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony. Doręczenie pisma samej stronie, mimo że do działania w jej imieniu i na jej rzecz upoważniony został przedstawiciel, jeżeli wywołuje dla niej ujemne skutki procesowe, nie może być uznane za skuteczne (por. wyrok NSA z 30 listopada 2000 r. I SA/Lu 1029/99, ONSA 2002/1/26; wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 2995/98, niepublikowany; wyrok NSA z 19 listopada 2001 r., I SA 450/01, Gazeta Prawna 2004/181 str. 10; wyrok NSA z 15 maja 2001 r., I SA 2605/99, LEX nr 54139; wyrok NSA z 18 czerwca 1999 r., I SA/Łd 1089/97, LEX nr 40871; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Kraków 2004, s. 457). Analiza "upoważnienia do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego" udzielonego przez stronę skarżącą Agencji Celnej B wskazuje, iż ma ono charakter stały i obejmuje m.in. wnoszenie odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne. Upoważnienie to zostało udzielone w dniu 21 października 2002r. Obowiązkiem organów celnych było ustalenie czy w chwili wydania przez organ I instancji decyzji z [...] stronę skarżącą łączył nadal z Agencją Celną B stosunek przedstawicielstwa czy tez upoważnienie to wygasło lub zostało wypowiedziane. Po wyjaśnieniu tej kwestii organy celne winny ustalić czy decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona. Kwestia ta nie została jednak wyjaśniona choć miała ona istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem gdyby Agencja Celna B była nadal przedstawicielem strony skarżącej to decyzja organu I instancji winna zostać doręczona tej agencji. Doręczenie w takim przypadku decyzji samej stronie byłoby nieskuteczne. Organy celne nie ustaliły jednak czy Agencja Celna B była przedstawicielem strony skarżącej w chwili wydania decyzji z dnia [...] oraz czy doręczenie tej decyzji bezpośrednio stronie było prawnie skuteczne. Naruszyły tym przepis art.122 i 187 § 1 ordynacji podatkowej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1c.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny winien ustalić czy Agencja Celna B była przedstawicielem strony skarżącej w dacie wydania decyzji z [...] a jeżeli tak to czy nadal istnieje. Po wyjaśnieniu tych kwestii organ celny winie ocenić czy doręczenie decyzji organu I instancji bezpośrednio stronie było prawnie skuteczne a następnie podjąć dalsze decyzje w sprawie. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.